Eit utsnitt av det over 60 år gamle slepebassenget på Marintek. Er det på tide å bygge eit nytt?

I dag har eg hatt ein fin dag i Trondheim. Så er nok nokre som vil hevde at alle dagar er fine berre ein er i Trondheim, men den diskusjonen får vi ta ein annan gong. Trondheim er fin på mange måtar, noko av det eg har opplevd i dag er knytt til all den kunnskapen og forskinga som finst i byen.

Dagen starta med eit besøk på Marintek der dei presenterte planane for eit nytt senter for forsking på havrommet gjennom det dei kallar Ocean Space Center (fint og på engelsk skal det vere i Trondheim og). Sentret skal erstatte dei aldrande fasilitetane for å forske på hav, havstraumar og bølgjer. Det eldste bassenget dei nyttar er bygd i 1939. Dette laaaange bassenget er framleis eit av dei beste i verda, men skal vi unngå å bli forbigått og framleis vere leiande på forsking knytta til hav og spesielt det som skjer på store havdjup må det nye fasilitetar til. Eg trur det kan vere rett og riktig, men gratis blir det ikkje. 10 milliardar er ikkje akkurat lommerusk. Kan vi får meir og betre forsking ved å bruke slike summar på anna vis? Eg veit ikkje, umiddelbart kjenner eg at eg har tru på prosjektet, men vil gjerne høyre motførestillingane.

Andre del av programmet var ikkje mindre interessant. Vi var på NGU og samtalte om framtida for bergverk i Noreg og behovet for metallar i framtida. Der ligg det mange interessante og viktige poeng å diskutere. Visste du at Europa produserer tre prosent av mineralane i verda, men nyttar tjuge prosent? Det er interessant med tanke på at andre land no på strategisk vis skaffar seg tilgang på mineralar ol. rundt i heile verda for å trygge tilgangen til eigen industri. Dette kan bli ei utfordring internasjonalt, men er og ei mulegheit for Noreg som sit på store uutnytta mineralressursar. Så er kontrollspørsmålet, klarer vi å utnytte desse resursane på ein miljømessig forsvarleg måte? Det må vere ein føresetnad. Dette er spesielt viktig for distrikta og for Nord-Noreg. Eg er derfor veldig glad for at eit av oppdraga vi har gjeve NGU er å starte på ei geofysisk kartlegging i nord. Det kan gje gode resultat. Øystein Rushfeldt i Nussir asa meiner bergverk kan bli større enn olje i nord.

Det einaste som er heilt sikkert er at vi kjem til å trenge mineralar i framtida og at dei må utvinnast ein eller annan plass av nokon.

Du kan lese meir om Ocean Space Center i Teknisk Ukeblad eller på bloggen til Tore Sandvik.

Kvar er eigentleg fisket? Faksimile frå Klassekampen 2. februar

Klassekampen har ein notis på side sju i dag. Overskrifte er; “Eventyrlig sildefiske på Møre”. Vidare skriv avisa om eit eventyrleg sildefiske på mørekysten og avsluttar med å slå fast at fangstane er gjort frå “Vestfjorden i Nordland til Trøndelag-kysten”.

Eg skal vere den første til å erkjenne at mørefiskarane er dyktige, men at dei skal ha tatt over heile nordlandskysten utan at nokon har reagert trur eg ikkje noko på.

At det godt kan vere dei som har fanga silda er ei anna sak.

Det gjev ei eiga glede å lese Aftenposten på nynorsk.

I dag har eg lest Aftenposten på nynorsk. Det var artig. Det kjem ikkje av at den gamle tanta er blitt moderna, radikal og nynorsk på sine gamle dagar. Det kjem av at eg i dag har prød eit godt nytt verkty for å omsette nettsider og anna tekst frå bokmål til nynorsk.

Apertium.org er verktyet og det fungerer overraskande bra. Dei slit litt med å få kjønnet på ein del samansette ord rett og andre småting er det, men hovudinntrykket er at dette fungerer. Dersom du vel å bruke surf og omsett kan du surfe nesten som vanleg og få alle dei triste bokmålsnettstadene på nynorsk. Eg må innrømme at det gjev meg ei stor og spesiell glede å kunne lese aftenposten på nynorsk. Dersom dette blir vanleg er det nok nokre som vil snu seg i grava.

Apertium er eit prosjekt med open kjeldekode som først vart starta for å kunne omsette mellom spansk (kastiljansk) og katalonsk. Spanske og katalanske styresmakter betalte for utviklinga. Det fungerer godt for nærskylde som språk, som vi vel må seie at nynorsk og bokmål er. Du kan lese meir om det tekniske hos Lemurbataljonen

Dette er spennande, og eg lurer på kva for ei nettside du gler deg mest til å lese på nynorsk? Eg må nok prøve riksmålsforbundet snart.f

det er ikkje alltid ein kan stole på drosja i Oslo. foto: Eirik Solheim

Den første veka etter at eg fekk familien med meg til Oslo hadde vi fleire utfordringar. Den største utfordringa var noko så prosaisk som å få ungane til og frå barnehagen.

Vi har fått oss bustad på Frogner, og det er ingen ting å seie på bustaden. Vi har fått oss barnehageplass i Telthusbakken, og det er berre bra ting å seie om barnehagen. Dermot er det ikkje mykje bra å seie om korleis ein kan komme seg på tvers av byen med kollektivtrafikk og tre ungar på slep. Det er det nesten uråd å få til utan å bruke nesten ein time med gåing, bussing og trikking. Det synst i alle fall ikkje eg er artig, og ungane synst ikkje det var artig, verken morgon eller kveld. Det vart derfor til at vi brukte litt drosje den første tida. No har eg fått både bil og sykkel nedover så ting er blitt mykje enklare. Densykkelmotoreen eg eingong investerte i er gull verd når eg skal frakte tre ungar. To i vogna og ein bakpå. (sykkelmotoren har eg skrive og snakka om her og her) Men til tema.

Det å bruke drosje var ikkje enkelt. Det verste tilfellet var ein dag eg kom litt seint i barnehagen. Først kvart på fem var eg der. Planen var at vi skulle sykle, men på veg til barnehagen kila kjeda seg fast og drosje var einaste mulegheit. Basert på tidlegare erfaringar hadde eg mine tvil då eg ringte. Sørvisen har ikkje akkurat vore rask her i tigerstaden. Eg måtte likevel ringe Oslo taxi og be om bil med plass til ein vaksen og tre ungar. Det skulle dei ordne, men det kunne ta lit tid. Illevarslande med tre trøytte ungar og mange kuldegradar ute.

Vi tøyde tida med å kaste snøball på blink og leike sjørøvar. Det var ganske så triveleg, men når det hadde gått ein halv time tok vi til å bli både utolmodige og svoltne. Eg ringte og purra. Dette skulle dei ordne fekk eg høyre. Det gjekk eit kvarter til før dei ringte tilbake og sa dei ikkje var i stand ti å skaffe bil til oss. Humøret var ikkje på topp.

Eg må innrømme at eg vart ikkje så lite overraska. At det som eg vil tru er den største drosjesentralen i Noreg ikkje klarer å frakte tre barn og ein vaksen er smått utruleg.

Heldigvis hadde kona rekt å komme seg tilbake til Oslo frå Dammen der ho hadde henta bile. Den hadde vi frakta frå Tromsø med tog, så vi vart berga litt over ein time etter at eg først bestilte bil frå Oslo taxi, og ikkje av Oslo taxi.

Er det andre som har ei drosjehistorie som de vil dele i kommentarfeltet?

Er dette det nye lesebrettet?

Eg er i ferd med å lese mi andre e-bok. Den første eg leste, las eg på datamaskina mi. Denne gongen les eg på telefonen. Telefonen er ein fantastisk liten dings som heiter Nokia N900. Eg har aldri brukt iPhone, så eg kan ikkje samanlike, men denne gjer alt eg vil. Litt få program enno, men eg har stor tru på at dei kjem til denne vesle linuxdingsen.

Men dette skulle ikkje først og fremst handle om telefonen min. Det kunne vore kva slag som helst telefon med litt storvoren god skjerm. Desse er gode å lese på, du har den med deg alltid og over alt. Ingen andre dingsar kan konkurere med det.

Det store spørsmålet blir då, kjem eg til å kjøpe meg eit lesebrett i tillegg, eller kjem telefonen til å gjere nytta? Det er nok heilt sikkert slik, at det er hakket meir behageleg å lese på eit lesebrett og dermed går kanskje og lesinga raskare. Men er kostnaden verd det? Då tenkjer eg ikkje først og fremst på kostnaden i pengar, men i form av: hugsar eg å ta med lesebrettet, orkar eg vekta og har eg plass i lomma? For telefonen er svaret ja på alle dei spørsmåla.

Så her er spådomen min. Lesebrettet tar ikkje heilt av, og telefonen kjem til å bli det fremste leseverktyet framover.

Kva trur du, tar eg feil og korfor?

Boka er forøvrig kul og heier “Maker” og er skriven av Cory Doctorow. Du kan laste ned boka her

Skal resten av verda kunne oppleve vekst, må kanskje vi ta oss råd til å betale ein prosent meir for nokre varer. Foto: http://www.flickr.com/people/photonquantique/

Svaret er ja, for å slå fast konklusjonen allereie i første setning i ingressen. Det er fleire grunnar til at vi kan slå fast dette. Ein grunn er Stern-raporten som seier at det vil koste verda mellom minus to prosent og tre prosent av BNP å få kontroll på drivhuseffekten. Ei billig forsikring mot noko som kan endre verda som vi kjenner ho. Med tanke på at verdas BNP veks med mellom to og fire prosent i året, betyr dette berre at vi blir rikare litt saktare.

Men BNP og makroøkonomi er kanskje ikkje det enklaste å halde seg til. Enklare er det kanskje å tenke på kva vil dette koste meg. New Scientist har rekna på dette. Denne utrekninga er rett nok basert på britiske tilhøve, men likevel relevant for oss. Dei hevdar at denne undersøkjinga er det grundigaste forsøket på å seie noko om framtidige prisar på varar til oss vanlege folk som er gjort nokon gong. Kva er så konklusjonen dei kom fram til? Dei seier at:

• Matprisar vil måtte stige med ein prosent
• Bilar vil bli ein prosent dyrare (basert på prisen på ein Toyota Prius i Storbritannia)
• Tobakk vil stige med to prosent
• Alkohol vil stige med to prosent
• Klede vil bli ein prosent dyrare
• Elektronikk vil måtte stige med to prosent
• Elektrisitet vil bli 15 prosent dyrare
• Kommunikasjon vil bli null prosent dyrare
• Prisane på flyreiser vil stige med 140 prosent
• Bensin vil stige med 32 prosent, men der vil det finnast alternativ
• Vaskemaskinar og andre kvitevarar vil stige med to prosent

Denne lista er basert på at vi må redusere utsleppa av CO2 med åtti prosent samanlikna med nivået  i 1990. Studien er utført av Cambridge Econometrics og er på linje med studiar gjort i USA, mellom anna av PEW Center on Global Climate Change og studiar publisert i Energy Economics. Vi kan vel derfor tru at det er ganske nært sanninga. No er sjølvsagt dette framtidsscenariet bygd på ein del føresetnader. Desse seier at styresmaktene må sette ein pris på CO2 og at det vil bli investewrt hardt for å få fjerna kol brukt til oppvarming og å gjere det muleg med elektriske bilar.

Denne ekstrakostnaden skulle vel vi i den rike verda vere i stand til å bære, trur ikkje du det?

Kanskje greitt å avslutte med eit stykkje av Arne Garborg:

Um pengar

Pengar hev ikkje noko verd i seg sjølv. Du kann ikkje eta dei, ikkje drikka dei, ikkje klæda deg med dei. Du kunde hava lumma full av pengar, og svelta, tyrsta, frjosa i hel – um der ikkje var mat og drikka og klæde å få.

Pengar er langt ifrå det største gode, ikkje det næst største heller. Men dei er eit stort gode for den som brukar dei vitugt.

For pengar kann ein få alt, heiter det. – Nei, ein kann ikkje det.

Ein kann kjøpa seg
mat, men ikkje mathug,
dropar, men ikkje helsa,
mjuke senger, men ikkje svevn,
lærdom, men ikkje vit,
stas, men ikkje venleik,
glans, men ikkje hygge,
moro, men ikkje gleda,
kameratar, men ikkje venskap,
tenarar, men ikkje truskap,
gråe hår, men ikkje æra,
rolege dagar, men ikkje fred.

Skalet av alle ting kann ein få for pengar. Men ikkje kjernen; den er ikkje for pengar fal.

@litejk blir fort meir straff til deg enn til dei. in reply to litejk #

Powered by Twitter Tools

@litejk blir fort meir straff til deg enn til dei. in reply to litejk #

Powered by Twitter Tools