\v
TITLE="gragud"
EISBN="CONVERTER: http://extensions.services.openoffice.org/project/odt2pml"
OUT="gragud.pdb"
\v
\c 
 
 
\lGr\a229gud og kvitekrist\l
\lav\l
\lJahn-Arill Skogholt\l
\c 
 
\pDenne PDF-utg\a229va er gjeve ut under ein Creative commonslisens: \a171Navngivelse-Ikkekommersiell 3.0 Norge\a187 Innhaldet i lisensen kan du lese om her: \uhttp://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0/no/\u
 
Kort sagt du kan dele, kopiere og spre boka, men du kan ikkje tene pengar p\a229 ho og du m\a229 alltid gje opp opphavsmannen.
 
 
ISDN: 978-82-998087-0-5 (eReader)
\p\c\l\BGr\a229gud og kvitekrist\B\l
\c 
Gildehallen p\a229 Fjell var pynta til fest.  P\a229 \a229ren flamma bj\a248rkekubbane, end\a229 det skulle vere langt p\a229 sommaren.  Men sommaren hadde ikkje villa ta ordentleg feste om landet dette \a229ret.  Kald skodde l\a229g om toppane, og fr\a229 Vestfjorden pistra s\a248rvesten kald og r\a229.  Ikkje det at det var noko uver \a229 snakke om.  B\a229tliggande p\a229 havet var det kvar bidige dag.  Heller ikkje regna det s\a229 ovvettes, men det var eit hustrig saurver som folk vart ilskne og oppfarande av.
 \a197reelden kasta flakkande lys over alt det gj\a230vaste garden \a229tte.  Hauldane p\a229 Fjell hadde vore dugande til \a229 kare i hop i fleire \a230ttleder no.  Og lite gjekk det ut der i garden.  B\a229de Frode Gautason, som no sat p\a229 Fjell, og far hans og far hans f\a248r der igjen hadde ord p\a229 seg for \a229 vere heller knipne b\a229de p\a229 kost og suvl, end\a229 ingen av dei hadde hatt ord p\a229 seg for \a229 knipe mot seg sj\a248l.  I tre slektledd hadde bonden p\a229 Fjell hatt tilnamnet \a248lvom, n\a229r dei ikkje sj\a248l h\a248yrde det.
 Men i dag hang praktvevnadene p\a229 veggane i gildehallen og det glima i b\a229de gull og s\a248lvprydde v\a229pen mellom vevnadene.  P\a229 bordet framfor h\a248gsetet blenkte det i den dyraste eigneluten \a230tta \a229tte, ein gjenstand som \a229ret rundt l\a229g inntulla i mjukt klede, og som berre ved dei store h\a248ve kom fram p\a229 bordet.  Alle viste at begeret med den djupgr\a248ne leten tolte sv\a230rt lite f\a248r det sprakk, og d\a229 kunne ingen sette det i stand igjen.  
 \a198tta hadde \a229tt eit slikt beger til, men det var for to \a230ttleder sidan sl\a229tt i knas av ei v\a248rdslaus taus.  Berre gullbeslaget som hadde vore om kanten fanst enno i ei av kistene i buret.  Den Frode Gautason som d\a229 sat p\a229 Fjell hadde slage tausa mest i hel og jaga ho av landet.
 Men i dag var gildet s\a229 stort at begeret m\a229tte p\a229 bordet.  Tausene var glade for at ingen av dei var betrudde til \a229 handtere det.  Det var alltid matmora sj\a248l som hadde hand om det kostelege begeret.
 Nei, det var ikkje noko vanleg bortfarsgilde dei feira p\a229 Fjell i dag.  At odelssonen var komen til skjels \a229r og alder, hadde runda femten vintrar og var myndig etter loven, det kunne saktens gje grunn til eit gilde midt i ein uvanleg gr\a229 og klam sommar.  Men s\a229 var det at denne sonen hadde brakt s\a229 stor heider over \a230tta si.
 P\a229 v\a229gastemnet no nyss, etter at Gaute Frodason hadde vunne den \a229rvisse kappspringinga, hadde sj\a248lvaste Tore Hjort sett auga sine i guten, spurt han kven han var og kor han kom fr\a229.    
 - N\a229r den dagen kjem at far din drikk deg vaksen, d\a229 skal du kome til meg p\a229 Borg.  Gode idrettsfolk f\a229r eg aldri for mange av, verken her i V\a229gar eller vest i Lofot, p\a229 Borg.   
 Dette hadde Hjorten sagt, og lagt til at end\a229 om det no var for seint \a229 snakke om fostring, s\a229 skulle han sj\a248l syte for at s\a229 mannleg ein gut fekk den v\a229penl\a230ra han trong for \a229 bli heil kar.  Frode Gautason og Tore Hjort hadde seinare gjort handslag p\a229 det.
 Frode kunne ikkje forst\a229 anna enn at dette betydde at \a230tta p\a229 Fjell etter dette m\a229tte vere \a229 rekne blant dei f\a248rande i denne delen av H\a229logaland.  Og end\a229 s\a229 knipen Fjell-bonden til vanleg var, s\a229 forsto han at det ikkje var til \a229 unng\a229 at han heldt eit drusteleg gilde for sendelaget som var komen fr\a229 Tore Hjort for \a229 hente sonen hans dit vest til Borg.
 Hjartet bultra i bringa til Frode der han f\a248rte leiaren for sendelaget opp i h\a248gsetet.  Ein gamal draum som farfar hans hadde vore den f\a248rste til \a229 m\a229lbere, s\a229g no ut til \a229 g\a229 i oppfylling.  
 Gamle-Gaute hadde sagt til sonen sin dagen f\a248r han d\a248ydde:
 - Du sit p\a229 ein god gard, Frode sonen min.  Fer du fint \a229t med godset som eg og fedrane mine har samla, og bygger garden heller enn \a229 \a248yde han, s\a229 kjem den dagen at \a230tta v\a229r skal sitte mellom dei fremste her i H\a229logaland.  \a198tta v\a229r er gammal, og har fostra hovdingar s\a229 langt atti tida som soga og segnene g\a229r.  Men her var for mange hovdingar kring ein fjord som var for liten.  Og ingen av hovdingane hadde makt til \a229 bryte dei andre under seg.  Derfor har \a230tta v\a229r aldri n\a229dd opp mellom dei fremste.
 Men han sa meir, gamle-Gaute:
 - No er dette forandra.  Dei andre hovdingane her i fjorden sette seg opp mot Harald Luva, H\a229rfagre kalla, d\a229 han gjesta H\a229logaland.  Det fekk dei b\a248te for.  No er det Fjell-haulden som sit einsleg hovding igjen her ved fjorden.  I Kjos er det berre armod og usseldom.  Det neste er vel at dei s\a248kk ned i tr\a230lek\a229r.  P\a229 \a216gsnes er heile \a230tta reinska ut.  Brukar du og \a230ttlingane dine meir vett enn gods, kan den dagen komme at haulden p\a229 Fjell sit der han retteleg skal sitte, mellom dei fremste h\a229l\a248ygane.
 Frode g\a248ymde ein smil i skjegget der han sessa seg i h\a248gsetet.  Faren hadde synt seg sannsp\a229dd.  Gaute f\a248rte med seg til Borg ein tr\a230l som bar namnet Bjore.  Tr\a230len var f\a248dd i same natt som Gaute, og gjeve han i namneg\a229ve.  Men Bjore var ikkje f\a248dd til tr\a230l.  Eldste sonen til Steinbj\a248rn Bj\a248rnulvsson i Kjos, hadde han, Frode, tatt som tr\a230l for skyld Steinbj\a248rn ikkje s\a229g seg i stand til \a229 betale.
 \a216let som ternene bar til gardsfolket, var ikkje av det likaste slaget.  Det var kome meingj\a230r i ei av \a248ltynnene ved siste brygging.  \a216let var b\a229de beiskt og surt, men det var ikkje i Fjell-bonden sitt to \a229 t\a248mme ut \a248l i tynnevis.  Gardsfolket fekk drikke det.  Og at det verka som anna \a248l, det hadde vist seg tidlegare.  S\a229 d\a229 fekk det vere godt nok.
 Kring h\a248gsetet hadde dei drikke av likare slag.  F\a248rst nokre horn med mj\a248d for \a229 mjuke opp ganen og halsen.  S\a229 kom bollane med god\a248l p\a229 bordet.  Gardsfolket supa sur\a248l og kasta beiske blikk opp mot bollane som skumma ved h\a248gseteenden.  Men Frode visste at han trong ikkje ottast.  Han hadde b\a229de tukt og age p\a229 gardsfolket sitt.  Dei fekk vere godt n\a248gde med at dei fekk metten sin fr\a229 samme kj\a248ttgryta som sj\a248lfolket og sendelaget.
 Gardsfolket kasta seg glupske over maten.  Ein to-fors okse var ikkje nettopp kvardagskost der i garden.  Saltsild og makketen boknafisk hadde dei l\a230rt \a229 ta til takke med.
 Husfrua, Astrid Olvesdotter, ei innt\a248rka flis av eit kvinnfolk, vart f\a230len d\a229 ho s\a229g kor folket reiv i seg fr\a229 mattraua.  Skulle ho f\a229 den skamma at gjestane m\a229tte g\a229 umette fr\a229 bordet fordi gardsfolket s\a229 glupsk reiv i seg maten?  Halvt venta ho at mannen hennar skulle sette auga sine i folket og stoppe matlysten deira eit grann, men han hadde berre auga for gjestane og sonen som sat benka tett innved h\a248gsetet.   
 Ho kasta engstelege blikk etter matselja si, der ho myndig dreiv tausene ut med tome og inn med fulle fat.  Men matselja l\a230st ikkje ottast for matmangel etter det ein kunne sj\a229 p\a229 ho.  Retteleg f\a230lsken vart ho d\a229 ho s\a229g smila som tok til \a229 breie seg over \a248lbollane nedetter bordet, og forsto at det ikkje lenger var sur\a248l som vanka for gardsfolket heller.
 Astrid vinka matselja bort til seg og utba seg med l\a229g, men hard stemme ei forklaring p\a229 det som skjedde.
 - Sur\a248ltynna er tom, kviskra matselja tilbake. 
 - Og eg trudde ikkje eg kunne bere surmj\a248lk p\a229 bordet i dag.
 Astrid syntest ho m\a229tte gje ho rett i det.
 - Og kj\a248ttgryta, t\a248mmest ho?
 - Eg trur vi har nok til alle, meinte matselja.
 Det tok til \a229 roe seg kring bordet.  Gode rap steig fr\a229 folket, og fortalde at dei tok til \a229 f\a229 metten sin.  Mennene saug p\a229 munnskjegget for \a229 f\a229 med seg kvar ein drope av god\a248let, som s\a229 undersamt var kome i bollane deira.
 D\a229 tok Frode ordet der oppe fr\a229 h\a248gsetet.
 - Som alle veit, s\a229 er det Gaute, sonen min, vi drikk av landet i dag.  Det er med \a230re og som vaksen kar han no fer heimanfr\a229.  Eg er viss p\a229 at han ikkje vil minke \a230ra verken for seg eller \a230tta her p\a229 Fjell, n\a229r han no fer til Borg.  Men skal han verge \a230re, m\a229 han ha manns verje.  Derfor gjev eg deg no dette, sonen min.
 Fr\a229 attom h\a248gsetet drog han fram eit sverd og spente det om livet til Gaute.  Blodet steig Gaute til hovudet d\a229 han s\a229g sverdet.  Det var ikkje eit sverd av mange, men sj\a248lvaste Gorrbit som hang der.  Med det sverdet hadde farfars far til Gaute eingong hogd ein mann tvert av p\a229 midten, etter det soga visste \a229 fortelle.  Etter det hadde sverdet hatt namnet Gorrbit.
 End\a229 raudare i hovudet vart han d\a229 faren drog fram eit av dei beste spyda sine og flidde han.  Etterp\a229 kom det fram ein framifr\a229 boge og eit vakkert pilekogger fullt av piler.
 - Du er vaksen mann no, Gaute, sonen min.  Akt vel p\a229 at desse v\a229pna blir deg til \a230re og gagn og ikkje til mein.  \a216v deg vel i v\a229penleik.  Gode v\a229pen er bra, men gjer lite gagn om ikkje mannen som f\a248rer dei meistrar kunsten.
 Blodet rann bort fr\a229 hovudet til Gaute igjen.  Dei kunne sj\a229 at han vart bleikare enn han pla vere.  Dei som sat n\a230rast kunne og sj\a229 at kinnknutane arbeidde p\a229 kjeven som beit tennene i hop og at knokane kvitna om sverdskjeftet.
 - Her p\a229 Fjell har eg f\a229tt f\a248rste \a248vinga i v\a229penleik, sa han l\a229gt, men med sikrare stemme etterkvart som han snakka.  
 - Hos Tore Hjort blir vel ikkje \a248vinga kleinare.  Men no vil eg pr\a248ve sverdet du har gjeve meg, far.  Hent hit Bjore, tr\a230len min, og ein hoggestabbe, ropa han til vaktmannen nede ved d\a248ra.
 Frode gjorde ei r\a248rsle som ville han stoppe det som var i ferd med \a229 skje, men kom p\a229 at Gaute no var vaksen og fekk gjere med tr\a230len sin som han ville.
 Bjore kom sakte inn i hallen mens han trilla ein hoggestabbe framfor seg.
 - Trill stabben bort til \a229ren og reis han slik at han st\a229r st\a248tt.  
 Gaute peika med sverdet sitt.  Hoggestabben var stor og tung, men det gjekk utruleg raskt at tr\a230len fekk den reist, og makstra slik at den sto st\a248tt.  Gaute gjekk bort og kjente p\a229 den.  S\a229 nikka han godkjennande.
 - Legg venstre handa di p\a229 stabben med sprikande fingre. Tr\a230len s\a229g sp\a248rrande p\a229 han ei lita stund.  S\a229 glatta ansiktet seg ut og vart heilt utan uttrykk d\a229 han gjorde som han var tilsagt.
 Gaute sto liksom og tok m\a229l av handa ei stund.  S\a229 blenka det i sverdet, og blodet tok til \a229 farge stabben.  Smilande l\a248fta Gaute det ytterste leddet av tr\a230len sin veslefinger.  Han gjekk bort til ei av tausene.
 - Heng den til t\a248rk for meg.  
 Til ei anna sa han.:  
 - Hent noko til \a229 binde om s\a229ret.
 S\a229 snudde han seg mot h\a248gsetet der faren sat.
 - Ja,
 far, eg meinte eg m\a229tte ha rett til \a229 ha s\a229pass igjen av tr\a230len min.
 - For det er slik, snudde han seg mot tr\a230len, at du og eg har vore meir leikekameratar enn herre og tr\a230l.  No er det mitt h\a229p at vi kan bli v\a229penbr\a248r der vest hos Tore Hjort.  Du er fri no, og kan gl\a248mme tr\a230lenamnet ditt, Bjore.  Fr\a229 i dag skal du bere det namnet som tilkom deg i f\a248dselen.  Kom og la oss handtakast, Bj\a248rnulv Steinbj\a248rnsson.
 - Eg trur ikkje det manglande leddet p\a229 veslefingeren vil gjere deg mindre v\a229penf\a248r enn du elles ville vore, kviskra Gaute til Bj\a248rnulv mens dei handtokest.
 - Og no, Gaute hadde igjen snudd seg mot h\a248gsetet.
 - No er eg sikker p\a229 at du far vil be Bj\a248rnulv sette seg ved langbordet og ta for seg av det som m\a229tte vere igjen av mat og drikke.
 Frode var like raud i toppen som sonen hadde vore for ei tid sidan.  Tennene tygde skum.
 - Eg har ikkje for vane \a229 sesse verken tr\a230lar eller l\a248ysingar ved langbordet i gildehallen. 
 - Det er s\a229, far.  
 Gaute var fast b\a229de i blikk og stemme.  
 - Men frib\a229ren son til frib\a229ren mann har det aldri vore noko skam \a229 sesse i langbenken.  S\a230rleg ikkje n\a229r mannen er av hovding\a230tt.  Soga, eller kanskje skulle eg seie segna, fortel end\a229til at hans \a230tt og v\a229r \a230tt er runnen av same rot langt atti tida.  Den skylda Steinbj\a248rn hadde til deg, den er no i alle fall betalt.
 Frode sa ingenting mens Gaute maka til ein plass for Bj\a248rnulv ved nerenden av langbordet.  Men d\a229 Gaute igjen tok plassen ved sida av h\a248gsetet freste han l\a229gt:
 - Det neste blir vel at du gjev bort sverdet du fekk av meg i dag.  Far din og farfar din har tatt godt vare p\a229 det \a230tta \a229tte.  Det ser ikkje ut til at du vil g\a229 i v\a229re fotefar.  Meir skal eg ikkje seie, s\a229 slepp eg \a229 sende deg med st\a248rre skam av landet
 Gaute svara ikkje p\a229 det.
  
S\a248rvesten l\a229g der, beint i mot d\a229 dei kom i fj\a230ra neste morgon.  Ut fjorden var det ikkje snakk om \a229 bruke segl.  Som s\a229 ofte f\a248r, var det \a229rane som var mest til \a229 lite p\a229.
 Styrmannen, Asgaut Raudskjegg Sylvesson, grein mot dei to gutane.
 - Jaja, gutar, no f\a229r vi sj\a229 korleis de meistrar denne idretten.
 Gaute lo.
 - Eg trur nok du vil oppdage at b\a229de eg og Bj\a248rnulv har halde om ei \a229re f\a248r.  Men blir det galt s\a229 er vi jo \a229tte mann i ein seksroring, seks til \a229 ro, ein til \a229 styre og ein til \a229 bytte om nokon blir tr\a248ytte.
 Bj\a248rnulv sa ingenting.
 D\a229 dei runda Bukkhausen hadde Gaute forst\a229tt at det var stor forskjell p\a229 \a229 ro ein seksroring og ein tororing, som han var mest van med \a229 handskast med.  Han la og merke til at fingerkluten til Bj\a248rnulv var gjennomtrekt av blod.
 Det var ei god stund sidan Bj\a248rnulv hadde lagt merke til det samme.  Han kjente og kor det banka og verkte i fingeren.
 - Jaja, tenkte han, kanskje bra at eg har fingeren \a229 kjenne p\a229, s\a229 kjenner eg mindre av kor tr\a248ytt eg blir etter kvart.
 Asgaut la kursen utover i Vestfjorden d\a229 dei passerte Bukkhausen.  Det var tydeleg at han tenkte p\a229 \a229 styre utanfor Vesle-Molla, kanskje utanfor Skrova ogs\a229.  Han veksla nokre l\a229ge ord med Kjartan Arason og overlot styre\a229ra til han, men vart st\a229ande i l\a248ftingen i lag med han.
 Tvers av Gullbrands\a248ya glapp taket p\a229 \a229ra for Bj\a248rnulv.  \a197ra var s\a229 sleip av blodet fr\a229 fingeren hans at det var vanskeleg \a229 halde \a229ra st\a248tt.  Asgaut kasta eit blikk mot han, men sa ingenting.  Bj\a248rnulv festa eit hardare tak p\a229 \a229ra og greidde igjen \a229 halde takten.
 Gaute kjente at det tok til \a229 brenne i rygg og armar.  No m\a229tte vel ein av dei to i l\a248ftingen komme ned og avl\a248yse litt.  Men Asgaut og Kjartan berre sto der.  Skifta litt p\a229 \a229 halde i styre\a229ra, prata l\a229gt saman.
 Kvithatten p\a229 b\a229rene var mektigare d\a229 dei fekk Skrova opp om styrbord.  Kjartan, som heldt i styre\a229ra d\a229, gjorde ikkje meining til \a229 endre kurs, heldt berre fram, rakt ut Vestfjorden.
 Dei seks ved \a229rene rodde og rodde heilt til dei hadde Skrova godt attanfor tvers.  D\a229 greip Asgaut styre\a229ra og nikka til Kjartan.
 - Segl, ropte Kjartan.  Dei seks drog inn \a229rene.  Gaute og Bj\a248rnulv kom seg ikkje til med noko f\a248r dei andre r\a248ynte fire hadde f\a229tt seglet til topps og stramma riggen.
 Bj\a248rnulv sokk i hop p\a229 tofta d\a229 vinden fylte segla og dei sto slaget inn mot Henningsv\a230r-fl\a230sa.  Han kjente at han helst berre ville sitte slik, men han visste at dersom dei ikkje greidde \a229 segle seg opp i vinden forbi Henningsv\a230r-fl\a230sa og Vestv\a230ret, s\a229 m\a229tte dei igjen ro seg opp mot vinden for \a229 st\a229 eit nytt slag fram mot Lofot.  Forresten visste han ikkje kor hen p\a229 Lofot Asgaut hadde tenkt \a229 lande, s\a229 det var mogleg at det enno sto mykje tung roing igjen.
 Han grov inni kufta og fann tak i ein senestump.  Med tennene og med h\a248gre hand greidde han \a229 stramme den kring den avkutta veslefingeren for \a229 stoppe blodet.  Han la ikkje merke til at b\a229de Asgaut og Kjartan hadde auga p\a229 han mens han heldt p\a229 med dette.  Lite ville han vel og ha brydd seg om han hadde sett det.
 Seksroringen var ein framifr\a229 sj\a248b\a229t.  Dei greidde \a229 presse seg forbi b\a229de Henningsv\a230r-fl\a230sa og Vestv\a230ret, og sto kursen vidare fram mot Mikilvika.
 D\a229 ropte Kjartan br\a229tt:
 - Klar for kuvending.
 Denne gongen pr\a248vde b\a229de Bj\a248rnulv og Gaute \a229 vere med p\a229 arbeidet.  Gaute gjekk mest i vegen for det vante mannskapet.  Bj\a248rnulv gjekk p\a229 hovudet p\a229 tilja og vart borte.
 Gaute slepte alt han hadde i hendene og kasta seg over Bj\a248rnulv.  Ein av mennene let falle nokre heller uh\a248viske ord d\a229 han greip etter trossa som Gaute hadde halde.  B\a229ten la seg over med ny kurs for Rolvsfjorden.
 D\a229 Bj\a248rnulv kom til seg sj\a248l igjen hadde dei fira seglet og heldt p\a229 \a229 lagge til land inne i Rolvsfjorden.  Asgaut kom bort til Bj\a248rnulv og tok venstre handa hans.  Han s\a229g p\a229 sena som var knytt om fingeren og smilte litt i skjegget.  
 - Det ser ut til at du har greidd \a229 stoppe blodet.  Det kan nok bli mannfolk av deg eingong.  Det er ikkje stort meir vi kan gjere f\a248r vi kjem heim til Borg.  Der f\a229r vi la ei s\a229rkunnig kone sj\a229 p\a229 fingeren din.
 Mens dei heldt p\a229 \a229 ordne med b\a229ten kom ein gammal gubbe ruslande ned til fj\a230ra.  Han og Asgaut Raudskjegg helsa p\a229 kvarandre.
 - Du f\a229r sj\a229 etter b\a229ten, du Svein, sa Asgaut.  - Vi har ikkje meir farj\a248l enn vi greier \a229 bere det.  Men b\a229ten f\a229r ligge her til vi sender nokon for \a229 hente han.  Du veit hovdingen blir ikkje blid om han er blitt skadd i mellomtida.
 Gubben akka og okka seg.
 - Det er ikkje r\a229d for meg \a229 sette vakt over b\a229ten.  S\a229 d\a229rleg som veret er, s\a229 m\a229 vi nytte alle hender til \a229 berge h\a248y n\a229r veret lagar seg s\a229pass at det er mogleg.  Men i dei tidene veret er som verst, skal b\a229ten bli godt vakta.  Men kjem det hermenn, s\a229 har ikkje eg folk nok til \a229 sette meg opp mot dei.
 Asgaut berre grynta noko f\a248r dei tok i veg.
  P\a229 turen over fjellet maka Asgaut det slik at han heile tida gjekk attom Bj\a248rnulv, som om han skulle vere klar til \a229 ta imot han i fall han datt.
 Turen fall lang for Bj\a248rnulv.  Men han heldt seg p\a229 f\a248tene, og trudde ikkje han hefta dei andre s\a229 verst mykje.
 I tunet p\a229 Borg sto det ein h\a248g mann og tok imot dei.  Han helsa p\a229 Asgaut og veksla med han nokre ord om ferda.  
 S\a229 snudde han seg mot Gaute.
 - Eg trur ikkje eg tar feil n\a229r eg meiner at du er Gaute Frodason fr\a229 Fjell, som eg m\a248tte p\a229 v\a229gastemna for ikkje lenge sidan.  Eg ser du har nytta tida godt og vakse deg mannlegare.  Du skal vere hjarteleg velkomen hit til Borg.  Her er det god bruk for fremmelege mannsemne som deg.  Men kven er denne andre guten du har med deg, Asgaut?
 Bj\a248rnulv hadde st\a229tt i bakgrunnen mens Tore helsa p\a229 Asgaut og Gaute.  No steig han fram mot Tore f\a248r Asgaut fekk tid til \a229 svare.
 - Om ikkje du hovding tykkjer det er for freidig av meg, s\a229 vil eg helst svare for meg sj\a248l.  Sj\a248l kallar eg meg Bj\a248rnulv Steinbj\a248rnsson.  Men det kan nok hende at du vil m\a248te folk som kjem til \a229 kalle meg Bj\a248rnulv L\a248ysing.  Det skulle heller ikkje undre meg om ein og annan kunne finne p\a229 \a229 kalle meg Bjore tr\a230l.
 Tore Hjort s\a229g undrande p\a229 han.  S\a229 kasta han blikket like undrande bort p\a229 Asgaut.  Men det var Gaute som steig fram for \a229 fortelle korleis det heile hang i hop.
 Mens Gaute fortalde, skifta blikket til Tore mellom Gaute og Bj\a248rnulv.  Blikket gjorde ogs\a229 eit snar\a230rend nedom handa til Bj\a248rnulv.
 Han sto still ei stund etter at Gaute hadde slutta forklaringa si.
 - Mykje v\a229pen\a248ving har du vel ikkje f\a229tt, du som har hatt slik ein vanlagnad.  Men eg kjenner far din og veit kva \a230tt du kjem fr\a229.  Det er folk som ikkje svik nokon i striden.  Mannleg har eg og sett dei kunne g\a229 fram i bardagen.  Du ser ut til \a229 ha same toet i deg.  Ogs\a229 du er velkomen til Borg.  Og i mi teneste heiter du Bj\a248rnulv Steinbj\a248rnsson.  Men no skal  Asgaut ta deg med  og sj\a229 til at du f\a229r stelt fingeren din skikkeleg. 
 Noko s\a230rleg glup handling var ikkje den fingerhogginga, Gaute, men eg kan forst\a229 at du m\a229tte gjere det for far din si skyld.
 Seinare kom Tore til Bj\a248rnulv og ville prate med han i trum\a229l.  Bj\a248rnulv undra seg sv\a230rt over kva den mektige hovdingen ville prate med han om, men sa ingenting.  F\a248lgde berre med Tore nedover b\a248ane p\a229 Borg.
 Til siste sette Tore seg p\a229 ein grov stein med utsikt over Borgpollen, og gjorde meining til Bj\a248rnulv at han skulle sette seg attmed han.
 - Sei meg, Bj\a248rnulv, kor mykje veit du om \a230tta di?
 Bj\a248rnulv sat litt.  Tenkte seg godt om f\a248r han svara.
 - Det er ikkje vanleg \a229 prate om \a230tt til ein tr\a230l.  Men eit og anna ordet lak det jo ut av dei mest skadefro gardskarane p\a229 Fjell.  Dei blir sagt at \a230tta mi var ei hovding\a230tt der inne i fjorden, jamgod med \a230tta p\a229 Fjell.  Ja, det vart end\a229 sagt at det skal vere eit \a230tteband mellom mi \a230tt og Fjell-\a230tta.  Men dette visste dei visst ikkje mykje om, dei som nemnde det.  Det vart og sagt at mi \a230tt mista makta si d\a229 ein av \a230ttefedrene sette seg opp mot kong Harald Luva d\a229 han kom til H\a229logaland for \a229 stadfeste makta si over heile Norgesveldet.  Sidan har det g\a229tt jamt nedover, heilt til tr\a230lek\a229r for eldste son til Steinbj\a248rn Bj\a248rnulvsson i Kjos.
 - D\a229 veit du det viktigaste.  Og det du har h\a248yrt er sant.  D\a229 treng du berre \a229 vite
 no, at hadde dei andre hovdingane i H\a229logaland vist like mykje mot og vilje som forfaren din, s\a229 hadde kan hende H\a229logaland i dag vore like fritt som Island er.  Elles kan eg ikkje klage p\a229 fridomen vi har hatt mens H\a229kon Sigurdsson Jarl har sete p\a229 Lade og demt opp for auka kongemakt s\a248rfr\a229.  Ladejarlane er d\a229 ogs\a229 av h\a229l\a248yg\a230tt, s\a229 det er ikkje urimeleg.
 - Likevel ser du, hovding, ikkje glad ut, v\a229ga Bj\a248rnulv seg til \a229 smette inn.
 - Nei, Bj\a248rnulv, det kan du ha rett i.  Det g\a229r rykte om at ein ny konge av Luva-\a230tta, ein stor og mektig viking, etlar seg til \a229 gjere arvekrav p\a229 Norge.  Og H\a229kon Jarl har ikkje styrt godt dei siste \a229ra.  Det er mange som ikkje likar han.  Det kan lett opne for ei ny kongemakt.  Og eg trur neppe denne Luva-\a230ttlingen er mindre maktsjuk enn \a230ttefaren hans var.  Men eg har tenkt \a229 m\a248te Olav Tryggvason p\a229 same viset som forfaren din m\a248tte Harald Luva.  Og eg trur at fleire tenker som eg, denne gongen.  Og p\a229 eit vis blir det visst verre no, enn d\a229 Harald Luva kom, om vi fell til fote.  Etter kva eg h\a248yrer har denne Tryggvasonen tatt til \a229 blote til Kvitekrist, ein maktsjuk, framand gud som ikkje toler andre gudar ved sida si.  Derfor samlar eg gode menn og mannsemne rundt meg no.  Vi m\a229 bu oss til den striden som skal komme, vi hovdingane her nord. S\a229 du f\a229r vere gild, Bj\a248rnulv, \a229 ta v\a229pen\a248vingane framover alvorleg.
 Bj\a248rnulv s\a229g stor\a248ygd p\a229 Tore mens han snakka.  Han kjente at noko vaks inni seg.  Har sat han, tr\a230len Bjore, l\a248ysingen, og vart tilsnakka av sj\a248lvaste Tore Hjort mest som ein likemann.  Fekk h\a248yre av Tore no ville handle som forfaren til Bj\a248rnulv eingong hadde gjort.  Fekk h\a248yre at det var den gamle Bj\a248rnulv som hadde handla rett, den gongen for lenge sidan, og tapt p\a229 det, fordi dei andre ikkje hadde hatt syn og mot til \a229 g\a229 same vegen, vegen rakt imot kongen som ville ta fridomen fr\a229 h\a229l\a248ygane.  Han smilte bleikt opp til Tore, og nikka fleire gonger kraftig p\a229 hovudet.
 - N\a229r Tryggvasonen kjem, h\a229par eg at eg kan vere med deg og bere v\a229pen mot han.  
 Han ville ha sagt det med djup og mandig stemme, men h\a248yrde sj\a248l at det mest let som kvekking fr\a229 ein krimsjuk frosk.
 
Bj\a248rnulv l\a229g etter dei andre gutane p\a229 v\a229pentreninga.  Anna var ikkje \a229 vente, sa Asgaut.  Dei andre gutane hadde hatt v\a229pen av ulike slag i hende mest sidan dei var f\a248dde.  Tr\a230len Bjore hadde aldri f\a229tt lov til \a229 ta i eit v\a229pen.
 Det var s\a230rleg sverdet han hadde vanskar med.  Kvar gong han tok i sverdet kjente han svien fr\a229 den einaste gongen i gutedagane han hadde tatt i eit sverd. 
 Han og Gaute kunne vel vore fem vintrar den gongen, og Gaute hadde f\a229tt eit nytt sverd til \a229rem\a229lsdagen.  Han hadde funne seg ein gammal bj\a248rkestubbe uti bumarka som han sto og hogg p\a229.  Etter \a229 ha hogge ei stund tr\a248ytna han, og spurde om ikkje Bj\a248rnulv hadde lyst til \a229 pr\a248ve nysverdet litt.
 Det var sj\a248lsagt ikkje nei i Bj\a248rnulv sin munn.  Han gjekk laus p\a229 bj\a248rkestubben med aka den villskap som ein femvintrars gut kan makte.
 Br\a229tt greip ei grov hand i nakken p\a229 han.  Ei anna, like grov hand, vreid sverdet ut av neven hans.  Guten vart kasta bortover marka, mens Frode brukte det vesle sverdet til \a229 kutte seg eit h\a248veleg bj\a248rkeskot som vaks like ved den gamle stubben. Han rafsa lauvet av skotet og gjekk laus p\a229 Bj\a248rnulv.
 Det var ikkje f\a248rste gongen tr\a230len Bjore fekk smake riset, men aldri f\a248r slik som denne gongen.  Etter dei f\a248rste innleiande rappa, sleit Frode kleda av han, og gjekk for alvor laus p\a229 den nakne, vesle gutekroppen.
 Gaute fors\a248kte \a229 g\a229 mellom.
 - Far, ikkje sl\a229 han s\a229 f\a230lt, det var eg som baud han \a229 l\a229ne sverdet.  Det var eg som fekk han til det.
 Men faren berre f\a248ysa Gaute unna.
 - Du skulle kan hende hatt juling, du ogs\a229.  Men denne tr\a230len skal i alle fall f\a229 l\a230re seg at ein tr\a230l ikkje tar i fri manns v\a229pen. 
 Slaga fortsette \a229 hagle heilt til han svimte av.  Det gjekk fleire dagar f\a248r han kunne r\a248re seg utan \a229 kjenne smertane.
 
 Nei, han fekk det ikkje til med sverdet.  Og Kalv Kvite, som var den eine av dei to som skulle l\a230re gutane sverdleik, ga snart opp.  
 - Det er noko som alle veit, hekste han, - at tr\a230lar ikkje kan l\a230re \a229 bruke fri manns v\a229pen.  Og sverdet, det er fri mann sitt fremste v\a229pen.
 Denne Kalv Kvite var ein underleg figur.  Han var heilt kvit, b\a229de i h\a229r og haml\a233t.  Berre auga var raude, som hos ein mann som hadde sete for lenge over \a248lbollen.
 Kalv Kvite var ein hund etter kvinnfolk, men dei fleste kvinnfolka skydde denne underlege, vesle mannen, s\a229 han m\a229tte helst ty seg til tr\a230lkvinner som ikkje hadde nokon rett til \a229 unndra seg famntaka hans.  Men det vart og prata om at det ikkje kunne vere s\a229 mykje han fekk til i hop med kvinnfolka, for det hadde aldri spurtest at det grodde i noko kvinneliv etter at Kalv Kvite hadde vore der.
 Men med sverd i hand var Kalv Kvite ein mann \a229 rekne med.  Det var derfor han ofte vart sett til \a229 trene opp unggutar, end\a229 om han for heller hardt fram.  Det hendte ikkje s\a229 sjeldan at gutane gjekk fr\a229 \a248vinga hos Kalv Kvite med blodet rennande.  Og av og til var ikkje s\a229ra heilt sm\a229 heller.  Dette fekk Bj\a248rnulv merke fleire gonger den korte tida Kalv Kvite var l\a230raren hans.
 Det vart til at Asgaut m\a229tte ta hand om oppl\a230ringa av Bj\a248rnulv, og han hadde eit uendeleg t\a229lmod.  I meste laget, syntes Bj\a248rnulv titt.  Bj\a248rnulv hadde mest lyst til \a229 kaste sverdet og springe og gj\a248mme seg, men Asgaut tvang han til \a229 drive p\a229.
 Ein dag Asgaut hadde drive Bj\a248rnulv hardare enn han pla, sat dei begge p\a229 ein stein og pusta p\a229.  Bj\a248rnulv meinte seg sj\a229 at det var noko som plaga Asgaut, men visste ikkje heilt korleis han skulle te seg med det.  Dei vart sittande der \a229 kike litt skr\a229tt bortp\a229 kvarandre.
 Br\a229tt sa Asgaut:
 - Gaute fortalde meg noko\a133
 Bj\a248rnulv f\a243r opp.
 - Gaute skulle l\a230re seg \a229 passe kjeften sin.  
 S\a229 sokk han ned p\a229 steinen igjen.
 - Men det kan vel komme mykje god latter ut av fortellingar om korleis tr\a230len hans har hatt det i oppveksten.
 Asgaut aka seg litt n\a230rmare p\a229 steinen og la ei hand bortp\a229 aksla til Bj\a248rnulv.
 - Du skal ikkje ha s\a229 l\a229ke tankar om Gaute.  Det er rett at han likar \a229 bli likt.  Og det er rett at han kanskje ikkje passar kjeften like godt st\a248tt.  Men dette trur eg berre han har fortalt til meg, og eg trur ikkje han gjorde det med nokon vond vilje.  Eg veit berre at det var nyttig for meg \a229 f\a229 vite det.  Likevel m\a229 du l\a230re \a229 bruke sverdet.  Derfor m\a229 du, s\a229 godt du kan, pr\a248ve \a229 gl\a248mme det som hende den dagen for ti vintrar sidan.
 Ei stund sat Bj\a248rnulv der med hengande aksler.  Men br\a229tt for han opp og gaula til Asgaut at han skulle hogge hovudet av b\a229de Asgaut og Gaute, s\a229pass at den historia ikkje skulle bli g\a229ande p\a229 bygda.
 S\a229 vilt og rasande hadde Bj\a248rnulv aldri svinga sverdet f\a248r, end\a229 om det svei og brann og verkte i heile kroppen, slik det st\a248tt gjorde n\a229r han pr\a248vde seg med sverdet.
 Han gjekk p\a229 Asgaut, vill som ein berserk. I f\a248rstninga m\a229tte Asgaut vike for raseriet til Bj\a248rnulv.  Men etter ei stund hadde Asgaut ingen problem med \a229 komme seg unna dei ville hogga.
 Han pr\a248vde \a229 snakke med Bj\a248rnulv, men det nytta lite.  Bj\a248rnulv gjekk berre p\a229 og br\a248lte at han skulle ta livet av Asgaut.  Til sist s\a229g ikkje Asgaut anna r\a229d enn \a229 sl\a229 sverdet ut av handa til Bj\a248rnulv.
 Ei stund sto Bj\a248rnulv berre og s\a229g overraska p\a229 Asgaut.  S\a229 tok akslene hans til \a229 riste, og han la p\a229 sprang opp i marka.
 
 Om kvelden kom Asgaut til Bj\a248rnulv og ba han bli med seg ut ein tur.  Dei gjekk ned til fj\a230ra og sette seg p\a229 kvar sin stein p\a229 vorren.  Det hadde kome eit haustleg drag i lufta, og blada hadde tatt til \a229 gulne.  Dei sat litt, og drog kappene godt om seg mot det kulsne draget fr\a229 havet.
 - Eg ville snakke med deg, begynte raudskjeggen. 
 Bj\a248rnulv s\a229g i ei anna lei, og svara ikkje.
 - Eg ville berre seie at det er ikkje noko skam \a229 bli rasande.  Det er heller ikkje noko skam at eg er betre med sverdet enn du er.  Eg har brukt det i fleire \a229r enn du har levd.  Det er heller ikkje noko skam \a229 ta til t\a229rane n\a229r ein har vore skikkeleg rasande.  Eg synest i alle fall ikkje at det er det n\a229r eg gjer det.  Elles s\a229 ville eg ha sagt at det sinnet du viste meg i dag, det skal du ta godt vare p\a229.  Det kan komme godt med ein gong du har bruk for \a229 g\a229 p\a229 ein mann.  Og kan du i eit slikt sinne bruke sverdet med noko st\a248rre dugleik, kan det komme til \a229 g\a229 gjetord om deg.
 Bj\a248rnulv sat framleis og s\a229g i ei anna lei.
 - Og du skal vite at det Gaute fortalde meg, det kjem ikkje vidare fr\a229 meg.  Eg er noks\a229 sikker p\a229 at det heller ikkje kjem vidare fr\a229 han.  Eg trur ikkje Gaute ville like \a229 ha meg til uven.
 Det tok til \a229 riste litt i akslene til Bj\a248rnulv igjen.
 - Jaja, heldt Asgaut fram.  Det var no det.  Men s\a229 var det ei anna sak.  Det kjem ein til gards - truleg i morgon, ein du aldri har m\a248tt.  Bodvar heiter han.  Han har vore i Tr\a248ndelagen i sommar.  Kva han har gjort der, er eg ikkje heilt viss p\a229, men eg trur det har noko med Tryggvasonen \a229 gjere.
 Bj\a248rnulv kunne ikkje halde seg lenger.
 - Korfor tar du meg hit for \a229 snakke om han?  Kva har han med meg \a229 gjere?
 - Han har vel ikkje nettopp noko med deg \a229 gjere, enno.  Men eg tenkte at du kunne ha godt av \a229 vite at han er ein av dei som st\a229r Hjorten n\a230rast.  Eg tenkte heller ikkje det gjorde noko om du fekk vite at soga om Bodvar Bjarmlending ikkje er s\a229 heilt ulik soga om Bj\a248rnulv Steinbj\a248rnsson.
 Bj\a248rnulv s\a229g stor\a248ygd p\a229 Asgaut.
 - Meiner du at\a133
 Asgaut lo litt.
 - Ja, eg meiner det.
 - Og du sa at han er ein av dei som st\a229r Hjorten n\a230rast, stotra Bj\a248rnulv.
 Asgaut s\a229g fast p\a229 Bj\a248rnulv.
 - Eg sa det, ja.  Forresten har eg ikkje merka at Tore har gjeve deg nokon grunn til \a229 meine at han ser ned p\a229 deg heller.
 Bj\a248rnulv kjente at han raudna litt der han sat, og tenkte p\a229 det Tore hadde sagt til han med det f\a248rste han var komen til Borg. 
 - Det er ei anna sak, og.  Det har vore l\a229kt med \a248ving i bogeskyting.  Men etter det vesle eg har sett, trur eg ikkje at du skulle bli blant dei kleinaste
 der.  Og eg kjenner meg viss p\a229 at n\a229r Bodvar kjem, s\a229 blir det mykje trening med bogen.  Det er f\a229 i H\a229logaland som kan m\a229le seg med Bodvar n\a229r det gjeld bogeskyting.  
 
 Bodvar var Kalv Kvite si rake motsetning p\a229 alle vis.  M\a248rk var han, b\a229de i h\a229r og hamlet, og dryg i m\a229la, b\a229de ein og hin vegen.  Og han var ikkje lenge heime p\a229 Borg f\a248r Bj\a248rnulv forsto at han heller ikkje trong truge seg p\a229 kvinnfolka.  Det kunne nesten verke som det snarare var motsett.  Likevel s\a229g det ikkje ut til at eit einaste kvinnfolk vart forn\a230rma over ikkje \a229 n\a229 fram til han.  Bodvar sin m\a229te var slik at ingen kjente seg krenka.   
 For Bj\a248rnulv var det ein nesten umogleg tanke at denne mannen eingong hadde vore tr\a230l.
 - S\a229 trygg p\a229 meg sj\a248l blir aldri eg, tenkte han meir enn ein gong.
 
 Nokre dagar etter at Asgaut hadde snakka med Bj\a248rnulv, var det ikkje Kalv Kvite, men Bodvar som m\a248tte dei p\a229 treningsvollen.
 Bodvar sto breibeint og augefor gutane etter kvart  som dei kom.  Blikket hans var s\a229 svart og kvasst at alle retta ryggen n\a229r han s\a229g p\a229 dei.
 Alle gutane stilla berre med sverd, slik dei var vane med.
 - Jaha, s\a229 de er sverdmenn alle saman, ser eg.
 Det l\a229g ein liten spott i stemmen til Bodvar.
 - Sj\a248l er eg ikkje nokon stor sverdsvingar, s\a229 ettersom Hjorten har sett meg til \a229 \a248ve med dykk i dag, s\a229 f\a229r de svinte dykk til \a229 hente boge og pil.  
 Bj\a248rnulv hadde h\a248yrt eit nyss om at Det kanskje skulle bli ei omlegginga av treninga denne dagen, og hadde tatt med seg bogen og pilene sine.  Men for ikkje \a229 dumme seg ut om han hadde mistydd, hadde han lagt bogen og pilene sine bak ein einer like ved treningsvollen:  Han var derfor den f\a248rste tilbake.
 - Du er Bj\a248rnulv Steinbj\a248rnsson?
 Bj\a248rnulv berre nikka og s\a229g nedi marka.
 - Jammen, s\a229 st\a229 ikkje der som ein tr\a230l.  Sj\a229 p\a229 meg n\a229r eg snakkar \a229t deg, gut.
 Utan at Bj\a248rnulv heilt visst korleis det gjekk til, sto han br\a229tt framfor Bodvar med sverdet i handa.
 - Sj\a229 der, ja, lo Bodvar.  
 - Det er tak i deg lell.  Men la oss no ikkje g\a229 laus p\a229 kvarandre med sverdet.  Det unner vi ikkje dei som no kjem.
 Bj\a248rnulv h\a248yrte br\a229ket av dei andre gutane og skynda seg \a229 stikke sverdet tilbake i slira.
  
 Bodvar stilla gutane opp p\a229 to rekker.
 - Slik st\a229r bogeskyttarane n\a229r det er alvor, sa han.  
 - Men no er det berre \a248ving.  Og det f\a248rste eg har \a229 seie til dykk, er at de skal gl\a248mme alt de har l\a230rt om bogeskyting.  Ingen av dykk har l\a230rt bogeskyting som duger i strid.  Det de kan, er vanleg bondeskyting.
 Gaute tok eit steg fram og s\a229g hardt p\a229 Bodvar.
 - Jada, Gaute Frodason, eg veit at du er son til ein hovding i ein av fjordane aust mot Ofoten.  Likevel tar eg ikkje tilbake eit ord av det eg har sagt.  I morgon vil du vite litt av kva eg meiner.
 S\a229 var dei i gang.  Ikkje med det dei trudde dei skulle gjere, men med \a229 trene opp arm-, aksel-, og ryggmusklane.  Bj\a248rnulv var van med tungt slit, s\a229 han greidde dei fleste \a248vingane lett.  Der var nokre bondesoner som og greidde seg bra, mens dei av h\a248g byrd hadde st\a248rre vanskar med \a229 henge med.
 Morgonen etter s\a229g Bj\a248rnulv at det var vondt for Gaute \a229 greie \a229 l\a248fte grautskeia til munnen.   
  D\a229 skytinga kom i gang for alvor, viste det seg snart at Bj\a248rnulv spente bogen betre og skaut lenger enn dei andre gutane.  Han r\a229ka ikkje s\a229 godt i byrjinga, men det betra seg raskt.
 Ein dag rakte Bodvar sin eigen boge til Bj\a248rnulv.
 - Pr\a248v denne du.
 Bogen til Bodvar var st\a248rre og grovare enn Bj\a248rnulv sin, og Bj\a248rnulv stridde litt med \a229 spenne den heilt ut.  Han greidde det ikkje heilt, men han la likevel monaleg til den skottlengda han greidde med sin eigen boge.  
 Bj\a248rnulv leverte bogen tilbake til Bodvar med eit sukk. 
 - Det tar visst ei tid enno f\a248r eg kan st\a229 i skottlina saman med deg, Bodvar.
 Likevel kunne han ikkje la vere \a229 smile litt over den uventa \a230ra som var blitt vist han.
 
 Eit par dagar etterp\a229 kom sj\a248lvaste Hjorten ned til \a248vingsplassen.  Han hadde med seg ein ny boge som han ga Bj\a248rnulv. 
 -  Bodvar seier du treng denne.  Du har vakse i fr\a229 den du til no har brukt, seier han.  Du f\a229r skyte nokre skot med denne, s\a229 du ven deg til han.  Seinare p\a229 dagen kjem eg tilbake.  D\a229 f\a229r du kappskyte med Bodvar og meg og vise kva kar du er.
 Bj\a248rnulv vart st\a229ande heilt klumsa.  Kom seg ikkje til \a229 seie eit ord.  Tore lo litt.
 -  Ordhage folk har eg nok av.  Det er bogeskyttarar eg treng.
 D\a229 Tore kom tilbake, syntes Bj\a248rnulv at han hadde byrja f\a229 eit bra tak p\a229 den nye bogen.  Likevel orda han litt tafatt framp\a229 om at han ikkje var s\a230rleg lysten p\a229 \a229 skjemme seg ut i ei tevling der han ikkje hadde noko \a229 gjere, men Tore var ikkje til \a229 snu.
 F\a248rst skulle dei skyte fem piler kvar.  Dei skaut mot kvar sitt neverstykke.  Den som var f\a248rst ferdig og hadde r\a229ka best, var vinnaren.  Asgaut skulle vere fremste domaren, dersom det var tvil.
 Bodvar vart f\a248rst ferdig, og det viste seg at han hadde skote alle pilene sine gjennom neverstykket, i same holet.  Berre ei av pilene til Tore hadde g\a229tt gjennom nevra, men dei andre fire sto godt samla kring holet.  To av pilene til Bj\a248rnulv hadde g\a229tt gjennom like ved sida av kvarandre.  Dei tre siste sto n\a230r inntil dei to hola.   
 - Eg m\a229 d\a248me Bj\a248rnulv sist, sa Asgaut, - men eg trur Tore m\a229 legge seg i trening om han skal greie \a229 halde p\a229 andreplassen her p\a229 garden over litt tid.
 Same rekkef\a248lgja vart det i alle dei andre \a248vingane.  Men n\a229r det gjaldt kven som kunne skyte lengst, s\a229 var det berre siste pila til Bj\a248rnulv som avgjorde.  Ho hadde n\a229dd mykje kortare enn dei fire andre.  Asgaut trudde det kunne vere noko galt med pila, og kravde omskyting, slik at Tore fekk siste pila til Bj\a248rnulv og omvendt.  Dei to pilene n\a229dde akkurat like langt, s\a229 Asgaut vart n\a248ydd til \a229 d\a248me Bj\a248rnulv sist ogs\a229 denne gongen.
 Men Bj\a248rnulv h\a248yrde ikkje at nokon kalla han Bjore etter den dagen.
 
  Gyda!  Namnet var som eit v\a229rs\a248g i hugen hans.  Gyda Skaftadotter p\a229 Li. 
 Han visste at ho aldri kunne bli anna enn eit s\a248tt s\a229r i hugen hans.  P\a229 Li hadde det sete frib\a229rne odelsb\a248nder i alle \a230ttleder i manns minne.  S\a229 dotra p\a229 Li var esla til noko betre enn ein l\a248ysing fr\a229 ein fjern fjord.  At \a230tta til Bj\a248rnulv ein gong hadde vore hovdingar, gjorde ikkje saka betre.  Ei \a230tt som hadde tedd seg slik at dei hadde f\a229tt gudane sin vilje imot seg, m\a229tte det vere noko grunnleggjande galt med.
 Men det smilet ho hadde sendt han sist ho og foreldra gjesta p\a229 Borg, det vart nok ikkje lett \a229 gl\a248mme.  Og ho hadde snakka til han.
 -  Eg h\a248yrer det er du som tevlar i bogeskyting, hadde ho kviskra til han d\a229 ho strauk forbi saman med dei to d\a248trene hans Tore.
 Ingen kunne han snakke med om dette.  Ikkje Gaute.  Ikkje Asgaut.  Og slett ikkje Bodvar.  Dei ville berre meine han trudde han var blitt noko stort etter at han tevla med Bodvar og Hjorten. 
 S\a229 snart han hadde h\a248ve til det, strauk han opp i bakkane for \a229 vere aleine og kjenne p\a229 desse nye, rare kjenslene.
 Ein dag hadde han lagt vegen oppover mot Bj\a248rntuva.  Det var ein av desse kl\a229re og gjennomsiktige haustdagane, omlag ei veke f\a248r vintertid.  Frosten hadde enno ikkje vore p\a229 gjesting, men han kjente det gufsa litt kaldvore ned fr\a229 Gullringhamran.  
 Bj\a248rka hadde kledd seg i gult, men bar for det meste enno lauvet sitt.  Dirringa i ospelauvet var det slutt med for denne gongen.  Som vanleg var ho den f\a248rste til \a229 kle av seg lauvprakten.  Dei raude rogneblada var blitt brunare dei siste dagane, og hadde og tatt til \a229 falle.  Berre ei og anna selje sto enno trassig og gr\a248n  innimellom aka den gule og raude fargeprakten.  Han fall i tankar om korfor ikkje alt dette raude i naturen kunne brukast til farging av ty.  Harmeleg at b\a229de raudt og bl\a229tt fargestoff som vara m\a229tte kj\a248past for s\a229 dyre pengar fr\a229 framande land at berre dei rikaste stormennene hadde r\a229d til slikt.
 D\a229 merka han at han ei tid hadde sete og sett p\a229 nettopp ei av dei fargene som berre storfolk kunne ha.  Det innslaget av bl\a229tt som han hadde festa auga p\a229, h\a248yrde til i eit belte kring ein stakk.  Inni stakken var det ei kvinne eller ei jente som gjekk der \a229 b\a248ygde seg over tuvene.  Stakken gjekk elles s\a229 i eitt med fargene i naturen at det hadde vore vanskeleg \a229 f\a229 auge p\a229 ho.
 Nyfiken rusla han nedetter mot kvinnemennesket som gjekk der krumb\a248ygd over tuvene.  Tytteb\a230ra skulle vel alle ha f\a229tt i hus no.
 Han s\a229g p\a229 det lyse h\a229ret som flomma laust over akslene at det var ei ugift jente.  Ho h\a248yrde visst stega hans i lyngen, og retta seg kvasst opp for \a229 sj\a229 kva det var som kom.  Fortumla stoppa han.  
 - Gyda!
 - Nei, er det du som fer slik og skremmer jenter i marka, lo ho.
 - Ja, nei, det var no ikkje nettopp det\a133   Eg meiner\a133  
 Han stotra og stamma og kjente at han vart raud.  Forargeleg at han skulle bli s\a229 raud og ikkje finne p\a229 noko \a229 seie til den vakre jenta.
 - Du undrar vel p\a229 kva eg fer her og grev etter i marka p\a229 denne tida?  
 Ho hadde s\a229visst ikkje vanskar med \a229 finne orda.  
 - Ho mormor fann ut at ho hadde for lite traneb\a230r til eit av dei mange remedia sine.  Og s\a229 ba ho meg om \a229 g\a229 opp i marka for \a229 sj\a229 om eg kunne finne nokre.  Men det er visst blitt for seint.  Du ser eg har ikkje mykje \a229 bere heim til ho.  
 Ho synte fram neverkoppen sin, og han s\a229g at dei sm\a229, raude b\a230ra s\a229 vidt dekte botnen.
 - Traneb\a230ra er ikkje lette \a229 finne tidlegare p\a229 \a229ret heller, fekk han seg til \a229 seie, og angra med det same.  Der r\a248pa han tr\a230len i seg igjen.  Frie karar for ikkje i marka og leita b\a230r.  Tr\a230lgutar, derimot, dei kunne brukast til slikt og.
 Men ho berre lo, og han h\a248yrde at det ikkje var nokon vond latter.
 - Det har du jammen rett i.  Ikkje er det mykje av dei, og ikkje er dei lett \a229 finne, dei som er heller.  Men no m\a229 eg visst sj\a229 til \a229 komme meg heim.  Du f\a229r f\a248lge meg bort til ho mormor, n\a229r du no f\a248rst er her.  Eg kjenner meg ikkje trygg p\a229 at bj\a248rnen har g\a229tt i hi enno, s\a229 lite lauv som det har falle.
 -  Er det mykje bj\a248rn her?
 -  Nei, mykje er det ikkje.  Men dei fortel at ei ku vart slegen
 av bj\a248rn tidlegare p\a229 hausten.  Far snakkar om \a229 f\a229 med seg folk og gje seg p\a229 bj\a248rneveiding.  Men det blir som oftast ikkje med meir enn snakket med han.  I alle fall n\a229r det gjeld veiding.
  Dei gjekk tause ved sida av kvarandre nedetter lia.  Ho veifta litt med neverkoppen sin.
 -  Forsiktig s\a229 du ikkje t\a248mer ut dei b\a230ra du har funne, kunne han ikkje la vere \a229 formane.
 -  Eg veit alt om deg, sa ho.
 -  \a197, sa han.
 -  Det blir snakka om deg.
 -  \a197?
 -  Ja.  Om deg og \a230tta di.  Og om gudane.
 -  Kan eg vere noko \a229 snakke om?
 -  Ja.  Du er god med bogen.
 Han sparka litt i lyngen, men fann ikkje p\a229 noko \a229 svare.
 Dei gjekk ei stund utan \a229 seie noko.
 -  Du veit alt om meg, sa du?
 Ho lo.  Ein br\a229 og overgjeven latter.
 -  Nei, ikkje alt, n\a229r eg tenker meg om.  Eg veit ikkje noko om korleis du tenker og kva du kjenner.  Vil du fortelle meg om det?
 -  Eg trur ikkje det er stort \a229 fortelle.
 -  Det m\a229 det vel vere, for ein som har hatt ein slik lagnad som du.
 -  Nei, eg veit ikkje, eg.  Kva er det du vil h\a248yre? 
 -  Alt.
 -  Det vert ikkje lite det.
 -  Eg plar ikkje n\a248ye meg med lite.  Mormor mi har l\a230rt meg at det skal eg ikkje.
 -  Er ho klok, mormor di.
 -  Ho er den klokaste eg veit om.  Men snart kan du gjere deg opp di eiga meining.
 -  Er du sikker p\a229 at ho vil treffe meg?
 -  Javisst.  Ho vil treffe alle som betyr noko for meg.
 -  Betyr noko for deg, gjentok han som eit dvergm\a229l, og s\a229g at ho ogs\a229 kunne raudne.
 Dei var nesten i veggen p\a229 den vesle stova f\a248r han vart var ho.  Stova var l\a229g og gjort av t\a248mmer og jord, og gjekk mest i eitt med naturen.  Men det var merkeleg at han ikkje hadde kjent r\a248yklukta fr\a229 ljoren.
 Det sto ei lita gr\a229 kjerring i d\a248ra og tok imot dei.  Ho s\a229g ut som om ho kunne vere eitt med jorda og like gammal som Odin.  Men auga brann gr\a229-gr\a248nn-brune under samanvokste augebryn som enno var kolsvarte.
 -  N\a229h, der er de, sa ho.  
 - Eg har venta p\a229 dykk eit bel no.  Det vart f\a229 b\a230r, forst\a229r eg, men eg kan vel greie meg med dei du har funne, sa ho til Gyda.  
 - Kom inn, om de ikkje forsm\a229r.  Eg har varma ei kanne tynn\a248l, og krydra ho.  Eg trur det er det de treng etter ein haustdag i marka.
 Bj\a248rnulv s\a229g usikkert bortp\a229 Gyda.
 - Korleis..? 
 - Du, Bj\a248rnulv Steinbj\a248rnsson, du forsm\a229r vel ikkje ein drikk krydra tynn\a248l?  Og du, Gyda Skaftadotter, du kan trygt komme inn.  Verken mor di eller far din ventar deg heim riktig enno.  Dei er vane med at ho gamle Ranveig held p\a229 dotterdotter si ei stund, n\a229r ho f\a248rst kjem hit.
 - Men korleis.., gjentok Bj\a248rnulv.
 Den gamle lo ein kneggande latter
 - \a197ja, ho der, ho har tala om for meg korleis du ser ut.  Dessutan s\a229 liknar du s\a229pass p\a229 far din at eg nok skulle ha kjent deg igjen utan at nokon hadde prata om deg p\a229 f\a248rehand.
 - Du kjenner far min?
 - Skulle ikkje eg kjenne far din?  Men kom no inn, f\a248r \a248let blir kaldt.  Eg likar ikkje \a229 gjere noko til f\a229nyttes.   
 - Men korleis kunne du vite at vi kom, undra Bj\a248rnulv d\a229 dei sat over \a248lbollen.
 - Har ikkje Gyda fortalt deg at eg er ei trollkjerring, humra den gamle.
 - Nei, er du det?
 - Mange vil nok meine det.  Og eg ser ingen grunn til at dei ikkje skal f\a229 halde fram med \a229 meine det.  Men til deg kan eg vel fortelle at det var fuglane som fortalde at de var p\a229 veg.
 - Fuglane?
 - Ja, h\a248yrde du dei ikkje?  Rypa som skratta oppe i lia, kr\a229ka som skreik at her kjem det folk?  
 - Nei, eg\a133
 - Nei, du var venteleg for opptatt av den vene jenta som gjekk ved sida av deg.  Du har vel ikkje vore i soveskinna hos ho enno? 
 Begge dei unge raudna og s\a229g ned.
 - Nei, det har du ikkje.  Eg ser det p\a229 auga dine.  Gutane ser p\a229 ei jente p\a229 ulikt vis f\a248r og etter f\a248rste gongen i soveskinna.  Du har f\a248r-blikket i auga dine.
 - Ser ikkje jenta p\a229 guten p\a229 anna vis f\a248r og etter?  
 Gyda var nesten arg i stemmen.
 - \a197 jauda, det gjer dei visst.  Men det er lettare \a229 sj\a229 det p\a229 gutane.  Jentene l\a230rer seg meir til \a229 skjule blikket sitt.  Men eg kan sj\a229 at de begge har lyst p\a229 kvarandre.  Likevel trur eg det er best \a229 vente eit bel.  No m\a229 du g\a229, Gyda, dei tar til \a229 vente p\a229 deg heime.  Og eg skal prate litt aleine med unge Bj\a248rnulv.
 Etter at Gyda var g\a229tt, slo Ranveig meir \a248l i bollen og baud han drikke.  S\a229 stulla ho lenge med eitkvart borte ved elden.  Ho l\a230st ikkje sj\a229 p\a229 Bj\a248rnulv.  Likevel syntes han at han kjende auga hennar p\a229 seg heile tida.
 - Du g\a229r inn i den sekstande vinteren din.  Jamgammal med Gyda,  murra den gamle omsider.   
 - Ja.
 - Du trong ikkje svare.  Eg spurte ikkje.
 - Nei, d\a229s\a229.
 - Eg skulle like \a229 vite om det er like bra to i deg som det var i farfar din, den gamle Bj\a248rnulv.
 - Det veit eg ikkje.  Eg har aldri kjent han.
 Ho l\a230st ikkje h\a248yre.  Heldt berre fram med \a229 prate.
 - Eg kjenner meg noks\a229 trygg p\a229 at det er du som skal ha Gyda.  Og s\a229 var det best om Skafte p\a229 Li ga ja-ordet sitt til det.  Det blir s\a229 vanskeleg om du m\a229 ta ho mot \a230tta sin vilje.  Men han gjev nok ja-ordet sitt, han Skafte, om han lever s\a229 lenge, og om det er Tore som sp\a248r for deg.  Du skal ikkje s\a248ke ho i soveskinna f\a248r du f\a229r ho.  Ho er ei stormannsdotter, veit du.  
 - Ja, eg veit det.  Og eg har aldri\a133
 Blir det hardt for deg, og det blir det nok, s\a229 finst det vel b\a229de lausfriller og tr\a230lkvinner p\a229 Borg.  Mannfolka har det lett, slik.  Dei kan berre ta seg til rette blant sm\a229k\a229rskvinnfolka.  Ikkje det at trur du vil trenge ta deg s\a229 mykje til rette.  Dei vil nok vere villige nok, tausene.  Ikkje er du uven \a229 sj\a229 p\a229.  Brei om bringa kjem du til \a229 bli, h\a248gvaksen og smal om lend.  Dei liker slike karar, sm\a229tausene.  Det gjer forresten vaksnare kvinnfolk og.  I alle fall dei som ikkje har l\a230rt seg til \a229 sj\a229 kva som gj\a248mmer seg bak yttersida p\a229 karfolka.  Og om du \a230tter p\a229 farfaren din, og det trur eg du gjer, s\a229 er du slett ikkje blant dei verste, p\a229 innsida heller.
 Bj\a248rnulv sat der og visste med seg sj\a248l at det for aka tid ville vere ur\a229d for han, l\a248ysingen, \a229 f\a229 dotter til bonden p\a229 Li.  Sat der \a229 visste at det berre var tullprat at sj\a248lvaste Hjorten p\a229 Borg nokon gong skulle be om dotter til bonden p\a229 Li til ein l\a248ysing i hirden sin, uakta kor bra ein bogeskyttar han skulle komme til \a229 bli.  
 Likevel var det noko ved den gamle, noko ved orda hennar som gjorde at han ikkje kom seg til \a229 protestere.  Orda hennar drog han inn i ein draum om eingong \a229 ekte den fagre Gyda p\a229 Li.  Og br\a229tt s\a229g han ho, Gyda, naken og villig framfor seg i skinet fr\a229 elden som den gamle stulla med.  Og han kjente ein brann b\a229de i hugen og i lendene.
 - Ja, ikkje sant, mulla den gamle,  -  ei slik dros er verd \a229 vente p\a229, nokre vintrar.  Ho blir ikkje mindre fager av det.  Snarare tvert om.
 Han sprang opp fr\a229 benken og ville famne den fagre skapningen.  D\a229 var ho borte.
 Den gamle var kvass i m\a229let:
 - Eg har jo sagt at du skal styre deg og vente.  Kanskje f\a229r du sj\a229 ho fleire gonger, om du l\a230rer deg \a229 te deg.  Men du skal vente, har eg sagt, og n\a248ye deg med \a229 sj\a229.
 - Korleis..?  Kom han seg til \a229 mumle.
 - Det kan vere det same.  Berre lit p\a229 gamle Ranveig, du.
Og vit at dei to \a230ttene v\a229re har kryssa kvarandre mange gonger, og blanda seg med kvarandre.
 - Betyr det at Gyda og eg er i \a230tt med kvarandre?
 - \a197ja, fritt er det ikkje.  Men det tar til \a229 bli langt ute, no.
 - Kven er du?  
 Han skreik det nesten.
 - Kven eg er?  Ei trollkunnig finnkjerring austanav Hinn\a248ya, seier dei som ikkje held meg for noko.  Og det er dei aller fleste.  Dotter til finnkongen p\a229 Hinn\a248ya, seier dei som held meg for noko.  Men dei er det ikkje stort fleire av enn eg sj\a248l.  Far din, kan hende.  Kanskje dotter mi, mor til Gyda.  Men det er eg ikkje sikker p\a229.  Og om ho meiner det, s\a229 v\a229gar ho ikkje seie det s\a229 folk h\a248yrer p\a229.  Gyda, heilt sikkert, og kanskje du, om ei tid.
 - Finnkongen p\a229 Hinn\a248ya?  Kva har han med \a230tta mi \a229 gjere?  Betyr det at eg er av finn\a230tt?
 - Det er du, langt ute.  Men finnblodet renn tynt i \a229rene dine.  Det skulle ha vore tjukkare, men slik vart det ikkje. 
 - Kva meiner du, menneske?
 Ho tok ein djup sup av \a248lbollen.  Blikket var innovervendt, som om ho ikkje s\a229g det n\a230re.  Ho tok ein sup til av bollen.  
 - Ein gong, langt, langt att i tida, skal det ha funnest to br\a248r.  To br\a248r av det folket som var, eller skulle kome til \a229 bli mitt folk.  Den eine av dei, seier dei, heitte Bj\a248rnulv.  Han tok ei kvinne av eit norr\a248nt folk, og vart hovding for det folket.  Han er det du \a230tter unna.  Bror hans heitte Gaupe, og etter han \a230tter folket mitt.  Det vart kleint med venskap mellom dei to br\a248rne, fortalde dei gamle.  Men seinare fann dei to folka tilbake til venskapen, og hadde mykje med kvarandre \a229 gjere.  Det hende og at det vart giftem\a229l mellom dei.  D\a229 eg vart f\a248dd, i h\a248veleg tid etter at Bj\a248rnulv, farfar din var f\a248dd, avtalte fedrane v\a229re at vi to skulle ha kvarandre.  Vi m\a248ttest, farfar din og eg, og kom til \a229 synest godt om kvarandre.  Men det gjekk stadig meir attover med \a230tta di, og ein dag kom farfar din til far min og sa at han ikkje lenger makta st\a229 ved den avtalen far min og far hans hadde vorte samde om.  For meg var det ein tung dag.  Det var det for han og, veit eg.  Men for far min var det nok ei lette.  Han skynda seg \a229 gje meg bort til ein stormann aust i Tjeldsundet.  Eg var tolleg vakker, den gongen.  Og medgifta mi var slik at det ikkje var vanskeleg \a229 bli av med meg for far min.
 - Men korfor sit du her no, i denne gammen, du som vart gift med ein stormann i Tjeldsundet?
 - Eg fekk det aldri godt, der i Tjeldsundet.  Mannen min gjorde det snart klart for meg at det var medgifta mi, og ikkje meg han var interessert i.  Han dengte meg mykje n\a229r han syntes at eg ikkje heldt m\a229l som husfrue p\a229 ein storgard.  Og han tok meg berre n\a229r han var s\a229 full at han mest ikkje makta noko.  Elles heldt han seg til frillene sine.  Likevel fekk eg ei dotter, mor til Gyda.  D\a229 han s\a229g at det var ei dotter eg fekk, knesette han ein av frillesonane sine og gjorde han til odelsgut p\a229 garden.  Eg fann meg i alt, heilt til han ein
 dag dengte meg i p\a229syn av folka sine.  D\a229 sendte eg gann mot han.  Etter den dagen kom han seg aldri ut av koven sin.  Heller ikkje var han kar for \a229 ha friller hos seg, der i koven.  Etter det vart alle redde for meg.  Sonen hans torde ikkje anna enn \a229 behandle meg bra.  D\a229 dotter mi vart gift her til Li, avgjorde eg at eg ville f\a248lge ho hit.  Eg kunne sj\a229 at halvbror hennar vart glad for det.
 - Men som mor til husfrua p\a229 Li, kunne du vel bu betre enn du gjer her?
 -  Ja, han ville vel ikkje ha v\a229ga anna, bonden p\a229 Li, om eg hadde villa.  Men det skal du vite, at han er ein innful fyr, Skafte p\a229 Li.  Han greidde snart \a229 vende Tyra, dotter mi, imot meg.  Ho torde vel ikkje anna.  Ho vart ikkje mindre dengt, ho enn eg hadde vorte.  Og kvar gong eg trassa Skafte, gjekk det ut over ho.  Men ho ville ikkje at eg skulle sende gann mot han.  S\a229 etter ei tid kjente han seg rimeleg trygg.  Ein dag kom han til meg og sa at om eg flytta hit opp i marka, s\a229 skulle han denge Tyra mindre.  Eg trur han har halde den lovnaden.  Og etter kvart har eg kome til \a229 trivast her.  Her kan eg uforstyrra ta imot sm\a229folk som treng r\a229d for einkvan sjukdomen eller andre plager.  Det hender at det kjem folk av h\a248gare byrd og.  Dei hadde neppe likt \a229 opps\a248ke meg i tunet til Skafte.  
 -  Jamen, korleis..?
 -  Nei, no m\a229 du g\a229.  Det er m\a248rkt, men det kjem ikkje til \a229 hende deg noko.  Kom tilbake n\a229r du har h\a248ve og kjenner at det er rett.  D\a229 kan det vel hende du m\a248ter Gyda, eller i alle fall f\a229r sj\a229 ho.
 
 \a197ret sleit seg fram mot midtvintersblot.  Det var som om vinteren ikkje greidde \a229 feste grepet om landet.  Det hende at det sn\a248dde s\a229pass at lendet vart kvitt, men straks snudde veret seg og h\a248lja sn\a248en vekk med sterke stormnevar fr\a229 s\a248rvest.  M\a248rket l\a229g som ein v\a229t skinnfell over landet.  Folk sturte og vart ilskne.   
 Likare vart det ikkje etter at Tore Hjort sj\a248l sigla aust i V\a229gar til garden sin der, for \a229 sj\a229 etter at alt gjekk som det skulle med f\a248rebuinga til midtvintersblotet.  Til sist m\a229tte Asgaut lyse ut at den som f\a248rst greip til v\a229pen ville bli hengt p\a229 galgebakken, og den som f\a248rst tok til knyttnevane ville bli slengt bunden i ei utl\a248e i to d\a248gn.  Ingen var i tvil om at Asgaut ville st\a229 ved det han sa, s\a229 det roa seg etter det.
 Det vart betre etter at Kalv Kvite ba seg fri fr\a229 tenesta hos Tore Hjort og flytta over i garden til Skafte p\a229 Li.  
 Blant mennene vart det snakka ein del om denne flyttinga til Kalv, og om korfor Tore hadde vore s\a229 villig til \a229 la han g\a229.  Ein slik sverdkjempar var det underleg at Tore ikkje gjorde meir for \a229 halde p\a229, var det nokre som meinte.  Andre sa seg glade for at Kalv var flytta til Li, og dei trudde nok at Tore i grunnen og var glad for det.
 - Rett nok er han god med sverdet, Kalv, var det ein som sa.  
 - Men Tore har kan hende sett korleis Kalv s\a229g p\a229 d\a248trene hans.  Og berre nornene m\a229 vite kva ein mann som Kalv er villig til \a229 gjere for \a229 f\a229 det han tr\a229r etter.
 - Ja, flein ein annan, - Kalv skrytte av at Skafte hadde lova han at han kunne bruke kjerringa til Skafte det han ville, om han berre flytta til Li.  Men det trur eg nok at etter ei tid s\a229 blir nok ikkje mora til gagns.  D\a229 er det nok dottera p\a229 garden, den lyse og fagre Gyda som m\a229 til pers.
 D\a229 greidde ikkje Bj\a248rnulv sitte der lenger.  Han var ute av d\a248ra f\a248r han visste av seg, og hadde g\a229tt eit godt stykke f\a248r han merka at han var p\a229 veg til Ranveig.  Han stoppa litt opp og kjente etter.  Var det rett av han \a229 g\a229 til Ranveig i dag?  Han kjente seg ikkje sikker p\a229 at han var bodsendt.  Han kjente det heller ikkje som om han ikkje var \a248nska.  Men han visste at han m\a229tte snakke med Ranveig.  Ho som kunne s\a229 mykje m\a229tte d\a229 kunne gjere noko slik at Gyda ikkje fall i Kalv Kvite sine kl\a248r.  
 D\a229 han kom fram til den vesle stova til Ranveig dr\a248yde han litt.  Det var noko som butta imot, kjente han.  Han skaut seg attom ei diger rogn, og skotta bort mot d\a248ra.  Dei nakne greinene p\a229 rogna tok ikkje mykje av for regnet som sila og draup, draup og sila.  Einskilde b\a230r hang enno p\a229 nokre av greinene.  Dei var svarte mot det svinnande lyset.
 D\a248ra i Ranveigstova gjekk opp.  Ein sv\a230r mannsskapning kr\a248kte seg ut.  Bj\a248rnulv klemte seg n\a230rare inntil rogna.  Dette var noko han ikkje skulle ha sett.  Men han kunne likevel ikkje la vere.  Den h\a248ge og breie mannen s\a229g seg fort ikring f\a248r han skynda seg bortetter stigen.  Bj\a248rnulv s\a229g ikkje beint p\a229 han.  Visste at det fanst folk som kunne merke det om nokon s\a229g beint p\a229 dei.  Likevel var det ur\a229d \a229 ikkje kjenne igjen mannen d\a229 han for framom rogna.  Bj\a248rnulv kjente ein sting i bringa med det same.  Bodvar!  Kva kunne vel han ha for \a230rend hos Ranveig?
 Enno ei god tid sto Bj\a248rnulv kurande still.  Det var nok best han ga Bodvar eit godt forsprang, f\a248r han sj\a248l tok til \a229 vandre heimvegen mot Borg.
 D\a229 gjekk d\a248ra opp igjen, og Ranveig sto der i det bleike lyset fr\a229 stueelden.
 - Bj\a248rnulv, kalla ho l\a229gt.  
 - Berre kom fram.  Eg veit du er der.
 Han sto heilt stille.
 - Kom no.  Eg ville du skulle komme, end\a229 om eg ikkje hadde tenkt \a229 kalle p\a229 deg f\a248r litt seinare.
 D\a229 seig han sakte fram fr\a229 skyggen attom rogna og stiltra seg inn i Ranveigstova.
 Ho sessa han p\a229 pallen og stakk eit horn med varmt \a248l i handa hans.  Ho s\a229g grunnande p\a229 han d\a229 ho flidde han hornet.  S\a229 snudde ho seg mot \a229ren og tok seg god tid med \a229 rote i varmen og legge nye bj\a248rkekubbar p\a229 elden.
 - Dette har ikkje hendt f\a248r, Bj\a248rnulv, snudde ho seg mot han, - at nokon har kome f\a248r eg kalla p\a229 han.  Det m\a229 ha hendt noko omframt der bortp\a229 Borg.
 D\a229 rann dei ut av han, alle orda om korfor han hadde sprunge fr\a229 Borg til ho, til Ranveig, den einaste han trudde kunne gjere noko vettugt med det som hadde vorte sagt.
 Ho s\a229g lenge p\a229 han, utan \a229 seie eit ord.  Raka litt i elden igjen.  Tok \a248lkanna, skjenkte litt meir i hornet til han.
 - Jaha, sa ho s\a229.
 - Jaha, det er ikkje alt vi r\a229r over, vi menneske.  Nornene har oss i si makt.  Det er vi n\a248ydde til \a229 tru.  Men f\a248rst, Bj\a248rnulv, berre dette:  Du s\a229g noko nyss som det ikkje var meininga at du skulle sj\a229.  D\a229 er det nok best at eg fortel deg litt om det.  
 - Meiner du at Bodvar..?
 - Ja.  Lurer du ikkje p\a229 korfor han var her?
 - Jau, men eg\a133
 Ho lo litt.  Raka enno ein gong i elden.
 - Du er ein underleg ein, du Bj\a248rnulv.  Du liknar farfar din.  Du har styrken hans.  Men du har noko meir.  Eg veit ikkje kva det er.  Derfor fortel eg deg det eg no skal fortelle.  Eg ville aldri ha fortalt det til nokon.
 - Om Bodvar?
 - Ja, om Bodvar.  Du trur vel at Bodvar er ein lykkeleg mann?
 - Korfor skulle han ikkje vere det?
 - S\a229 svar meg d\a229 p\a229 korfor han skulle vere lykkeleg.
 - Han har vore tr\a230l.  No er han ein h\a248gt v\a248rd mann hos sj\a248lvaste Tore Hjort.  Kvinnene\a133  Eg meiner\a133 Dei\a133  Det ser ut som om\a133 som om dei ikkje har noko imot \a229 sleppe han inn\a229t seg.
 Bj\a248rnulv kjente korleis den ufordragelege raudna flamma over ansiktet hans igjen, slik det st\a248tt gjorde n\a229r han skulle snakke om kvinner og kjensler.  Han h\a229pa at Ranveig ikkje merka det i dette lyset.  Elles s\a229g ho mest inn i elden p\a229 \a229ren i alle fall.
 - Er ikkje du og bra v\a248rd hos Tore Hjort, Bj\a248rnulv?
 - Eg skal ikkje klage.  Eg har det bra.  Men slik som Bodvar\a133
 - Kappskaut ikkje du med sj\a248lvaste Hjorten for ei tid sidan? 
 - Jau, men\a133
 - Kor mange av jamaldringane dine har blitt vist s\a229 mykje heider?
 - Det veit eg ikkje\a133
 - Er du lykkeleg, Bj\a248rnulv?
 - Lykkeleg, eg?  Eg er bra n\a248gd.  Alle som har kjent tr\a230lek\a229r ville vel vere bra n\a248gde om dei hadde det slik eg har det.  Men lykkeleg\a133  Du veit d\a229, Ranveig, at det er noko eg saknar.
 Igjen kjente han kor raudna flamma oppetter ansiktet.
 - Du seier noko, Bj\a248rnulv.  Ville det ikkje vere sannare \a229 seie nokon?
 No vart han enno raudare.  Han fors\a248kte skjule det med \a229 ta ein ny sup av hornet, men sette \a248let i vranga.  D\a229 han hadde hosta seg ferdig s\a229g han at Ranveig smilte.
 - Jaja, Bj\a248rnulv, du har vel aldri tenkt at slik kan det vere fatt med Bodvar og?  
 - Med Bodvar?  Men har er d\a229 vel\a133
 - Enn om det var dotter til Tore Hjort han hadde kj\a230r?
 - Helga?
 - Ja, enn om?
 D\a229 sa ikkje Bj\a248rnulv meir.  Drakk berre djupt av hornet og stirra inn i elden. 
 Handa til Ranveig strauk vart over h\a229ret hans.
 - Stakkars deg, Bj\a248rnulv, eg t\a248yer t\a229lmodet ditt.  Det var ikkje for dette du kom, men for Gyda.  Vit d\a229, Bj\a248rnulv, at nornene spinn s\a229 mang ein vev som vi menneske ikkje kan l\a248yse.  Men ikkje trur eg at nornene har spunne det slik at Kalv Kvite skal kome Gyda us\a248meleg n\a230r.  Og det kan eg love at eg skal gjere det som st\a229r i mi makt for at s\a229 ikkje skal hende.
 
  Dei seks figurane framme p\a229 pallen var svarte av mange blot og mykje blotblod.  Kring halsen p\a229 den eine glimta det i ein gullring.  Det var Fr\a248ya, vanedisa, urdisa.
 Bj\a248rnulv skolv. Endeleg skulle han f\a229 ta del i det som alle frie menn og kvinner, unge som gamle, fekk ta del i.   
 - Dette er eit omframt blot, kviskra Gaute.
 - Det er ikkje vanleg med seks gudar p\a229 pallen til eit midtvintersblot.  S\a230rleg er det uvanleg at sj\a248lve Odin blir p\a229kalla.  Det sp\a248rst om det blir menneskeofring i dag.
 Det gjekk kaldt gjennom Bj\a248rnulv.  No sat dei der blant kr\a248ttera, tr\a230lane, og venta.  Men sj\a248l var han ikkje lenger tr\a230len Bjore som sat forskremt og h\a248yrde dei gamle fortelle om korleis tr\a230lar vart ofra om hovdingen syntes gudane hadde vist han lite godvilje sidan siste blot.  Og korleis kunne ein tr\a230l vite kva hovdingen tenkte om gudane sin godvilje?  Berre sitte der og vente p\a229 at kanskje kom dei snart og henta han som offer til gudane.  Det var helst ein velskapt ungtr\a230l av mannkj\a248nn som vart ofra om hovdingen meinte at gudane kravde menneskeoffer.
 Han h\a229pa at Gaute tok feil. 
 Hovdingen sj\a248l, Tore Hjort, sto framme ved gudepallen saman med den byrge husfrua si, Asta Toresdotter fr\a229 Bjark\a248y.  Bringes\a248lvet hennar lynte i lyset fr\a229 faklane.
 Der framme ved gudepallen skulle ogs\a229 Skafte p\a229 Li ha st\a229tt.  Men i \a229r hadde han skikka
 bod om at han ville blote heime p\a229 sin eigen gard, til sine eigne \a230ttediser.  Dette var mest \a229 sj\a229 p\a229 som eit bod om at fr\a229 no av ville han tevle med hovdingen p\a229 Borg om hovdingemakta i Lofot.  Tore vart svart i \a229synet d\a229 han fekk bodet, men at han sa lite.
 Mellom mennene vart det snakka om at det nok var Kalv Kvite som sto attom dette p\a229funnet.  Andre meinte at det nok kom av at Skafte p\a229 Li heldt p\a229 \a229 skjemme seg ut for heile folket ved f\a248rre midtvintersblot, for si manglande krafts skyld.  Han var sikkert ikkje meir mannleg i \a229r, og v\a229ga seg derfor ikkje til Borg.  Det ville vere for stort eit nederlag \a229 m\a229tte be Tore peike ut ein annan til \a229 vere medgode.
 Bj\a248rnulv h\a248yrde undrande p\a229 snakket, og forsto at det kravdest ei s\a230rskilt kraft for \a229 st\a229 mellom gudane og menneska.  Etter det Ranveig hadde fortalt han, var det greitt \a229 forst\a229 at Skafte p\a229 Li ikkje hadde denne krafta.  Men det var leit at Skafte ikkje hadde denne krafta, for s\a229 fekk han ikkje sj\a229 Gyda under blotet.
 No sto hovdingeparet der framme, mellom dei kokande blotgrytene og gudane p\a229 pallen.  Tore l\a248fta s\a229 vidt p\a229 h\a248gre handa si, og Asgaut steig fram.  Det gjekk eit sjo av overraska godkjenning gjennom folkemugen.  
 Alle hadde venta at ein av dei st\a248rste b\a248ndene ville ta Skafte sin plass som medgode.  At det vart Asgaut, hadde ingen venta.  Men Asgaut var ein omtykt og h\a248gt v\a248rd mann, ikkje berre mellom gardsfolka p\a229 Borg, men i heile Lofot.  Enno ein gong hadde Tore makta gjere det overraskande som likevel var det rette.
 St\a248rre og meir blanda vart folkesjoet d\a229 Tore enno ein gong l\a248fta handa og Bodvar Bjarmlending steig fram mot gudepallen.
 - Dette er visseleg eit omframt blot.  To medgoder har aldri spurtest her p\a229 Borg f\a248r.
 Gaute var oppkava i stemmen.
 Fr\a229 gudehuset p\a229 langveggen steig no den gamle gydja Siv Ragnvaldsdotter fram.  Ho bar ein bylt pakka i kvite linklede som ho heldt fram mot Tore.  Han greip blotteinen, dyppa den i blotbollen og skvetta blod over bylten og over gydja, mens han song galdrar.  D\a229 Tore tagde, snudde Siv seg mot Asta og rakte ho bylten.
 Siv seig ned mot golvet, greip ei tromme som l\a229g der, og ga seg til \a229 tromme.  Tromminga hadde ein takt og ein rytme som heile tida skifta.  Tromminga var l\a229gm\a230lt.  Det same var stemmen til Tore som heile tida f\a248lgde tromma.  Bj\a248rnulv kjente kor den ujamne rytmen greip inn i han, reiv i han.  Han kjente lyst til \a229 kaste seg p\a229 golvet og hyle.  Og fjernt, mest utafor seg sj\a248l, s\a229g han at dei andre i romet hadde det likeins.
 Heile tida dansa Asta der framme, vaggande, urytmisk som tromma.  Linet b\a248lga seg etter ho.  Omsider fall den inste linenden ned p\a229 golvet, og med eit triumferande skrik l\a248fta ho innhaldet i bylten over hovudet.  Like triumferande som skriket til Asta, var dei siste trommekvervlane til gydja Siv.
 Over hovudet heldt Asta det t\a248rka avlelemmet til ein hingst, eit lem som var t\a248rka saman med lauk og velluktande urter, eit storfelt avlelem.  Igjen gjekk det eit sukk igjennom folkeflokken.
 Asta senka lemmet ned framfor ansiktet sitt.  Tok til \a229 kysse det, sleike det, suge det, mens ho song med h\a248g, kvinande stemme.  Trommelyden l\a229g nesten uh\a248yrleg under den skjerande kvinnestemmen, men auka i styrke d\a229 Asta greip ein blottein og tok til \a229 sm\a248re lemmet inn med feitt fr\a229 blotbollen.
 Songen og tromma stoppa br\a229tt.  Ei ung taus med langt, lyst h\a229r og nakne f\a248ter under ei sid, bl\a229 kappe gjekk fram mot Asgaut.  Han l\a248fta hendene og opna spenna i kappa.  Ho sto med hendene langs sida og let kappa falle mot golvet.  Det var ikkje berre f\a248tene, men heile jenta som var naken under kappa.
 Jenta snudde seg mot Asta, rekte fram hendene og fekk hestelemmet lagt oppi hendene sine.  Ho b\a248ygde seg ned og kyssa det.  S\a229 gjekk ho fram mot pallen der Fr\a248ya sto.
 Igjen tok tromma til \a229 lyde.  Med b\a248ygd hovud fall jenta p\a229 kne framfor Fr\a248ya og rakte hestelemmet fram mot ho.  Tromma lydde villare.  Bj\a248rnulv s\a229g at Fr\a248ya smilte og nikka.  Asgaut r\a248rte lett ved aksla til jenta.  Ho reiste seg.  Spreidde beina.  B\a248ygde seg fram og tok til \a229 lirke lemmet inn i holet mellom Fr\a248ya sine bein.  D\a229 var Asgaut bak jenta og l\a248yste broka.  Like varleg som jenta lirka hestelemmet inni Fr\a248ya, f\a248rte han sin eigen manndom inn i jenta.
 L\a229ten i tromma vart villare.  Jenta sin r\a248rsler med hestelemmet inni Fr\a248ya vart villare.  Asgaut f\a248lgde p\a229 inni jenta i same takten.  Br\a229tt h\a248yrdest eit skrik.  Fr\a229 Fr\a248ya, fr\a229 jenta, fr\a229 Asgaut?  Bj\a248rnulv visste ikkje.  Kanskje kom det fr\a229 alle tre samtidig.  Fr\a248ya smilte.  Jenta sokk i hop p\a229 golvet.  Asgaut stelte med broka si, og sto igjen alvorsam ved sida av Tore og Bodvar.
 Tausa l\a229g enno ei lita tid p\a229 golvet framfor Fr\a248ya.  S\a229 reiste ho seg.  B\a248ygde seg igjen og kyssa f\a248tene til Fr\a248ya f\a248r ho sakte drog hestelemmet ut.  Det s\a229g ut som det hadde krympa, hang liksom slapt over hendene hennar der ho bar det fram til Asta som sto der med eine enden av linkledet i hendene sine.  Saman linna dei to kvinnene lemmet inn i linkledet og la det p\a229 pallen framfor Fr\a248ya mens dei song til Siv si tromme:
  Urmor, urdis, vanevette
  h\a229l\a248ygdis fr\a229 urolds tid
  mannelem deg lite mettar
  heilaghesten m\a229 deg ri
  Gje oss \a229r som tidleg bl\a248mer
  Gje oss frost som varmen r\a248mer
  Gje oss fr\a230vnad
  Gje oss mette
  Gje oss soner
  Gje oss d\a248tre
  Gje oss bl\a248ming
  Gje oss liv
 
 Den nakne tausa gjekk igjen bort til Asgaut.  Knela framfor han.  Hovud og hender kvarv under kufta hans.  Snart tok broka til \a229 sige nedover l\a229ra hans.
 D\a229 pila ei tr\a230lkvinne med nedsl\a229tt blikk og eit stort fange h\a248y fram mot gudepallen.  Ho kasta fr\a229 seg h\a248yfanget og breidde det utover p\a229 golvet framfor pallen.  S\a229 kraup ho eldande sn\a248gt mot utgangen og vart borte.  Asgaut f\a248rte jenta bort til h\a248ybrea, la ho ned og l\a229g med ho der, lenge.
 Etterp\a229 sette han ho opp p\a229 pallen framfor Fr\a248ya og skvetta rikeleg med blotblod fr\a229 bollen b\a229de p\a229 ho og Fr\a248ya, f\a248r han la den bl\a229 kappa kring ho igjen.
 Tromma auka i styrke og to nye blottauser kom inn, begge i skarlaksraude kapper.  Den eine bar eit okselem for Torgerd Holgabrud, den andre eit bukkelem for Irpa, dei to mektige \a230ttedisene for H\a229l\a248yg\a230tta.  Alt gjentok seg med desse to som med den f\a248rste, berre det at no var det Tore og Bodvar som para seg med dei to blottausene, Tore Torgerd-tausa og Bodvar Irpa-tausa.  Igjen gjekk det eit sjo igjennom folkemengda.  Bj\a248rnulv kika bortp\a229 Gaute, men denne berre kneip munnen saman og rynka forvirra p\a229 augebryna.
 Dei neste to tausene var tomhendte og bar bl\a229 kapper p\a229 akslene.  Til Siv sitt trommespel dansa dei ein vill dans framfor Fr\a248y og Njord, s\a229 kappene sto som vindspente segl kring dei.  D\a229 tromma stoppa, kasta dei seg p\a229 gruv framfor kvar sin gud.
 D\a229 var Asgaut og Bodvar der, ogs\a229 dei heilt nakne no.  Dei reiste opp kvar si jente og tok kappa av ho.  Dei hjelpte jente med feitt fr\a229 blotgrytene oppi to blotbollar.  Med denne blandinga av feitt og blod tok jentene til \a229 gni inn det ovstore og stive lemmet til kvar sin gud.  Mens jentene gnidde inn gudelemmane sto Asgaut og Bodvar bak kvar si jente.  Men dei trengte ikkje inn i dei, dei berre sto der med mannslemmet mellom l\a229ra p\a229 jenta, og strauk ho over lender og l\a229r.
 D\a229 slo Siv br\a229tt ein skarp kvervel p\a229 tromma og dei to karane smaug seg rundt tausa dei heldt p\a229 med, sette seg p\a229 pallen, Asgaut framfor Njord, Bodvar framfor Fr\a248y.  Med eit godt tak kring hoftene drog dei jenta ned i fanget \a229t seg og trengte inn i ho.  Etterp\a229 vart munnane til gudane smurde inn med rikelege mengder av blod og feittblandinga f\a248r jentene kyste dei.  S\a229 kyste Asgaut og Bodvar kvar si jente.
 Igjen l\a229g trommelyden der, l\a229g og djup.  Det rykte i Tore.  Det var som han meir drogest enn gjekk fram mot Odin p\a229 pallen.  D\a229 var Asgaut, Bodvar og dei to tausene kring han, alle framleis nakne.  Tore stoppa heit framme ved pallen framfor Odin og rekte hendene i veret.  Raskt kledde dei to jentene av han.  Ikkje f\a248r var han naken, s\a229 var Asgaut og Bodvar der og batt hendene hans.  S\a229 kasta dei eit reip over ein bjelke i taket, festa det til dei bundne hendene og hala han til v\a233rs.
 Imens hadde Asta lagt kappene om dei to jentene og sett dei p\a229 pallen i lag med dei tre tausene som sat der fr\a229 f\a248r.  No flidde ho Asgaut og Bodvar kvar sitt spyd.  Asgaut vendte spydet sitt mot bringa til Tore,  Bodvar sitt mot ryggen hans.  Teiknet fr\a229 tromma kom.  Spyda lynte i skinet fr\a229 langelden.  Blodet pipla fr\a229 risp i bringe og rygg.  Tore svinga lett i reipet mens han kvad:
  Allfar, \a197sherre
  einherjers herse
  Valhallahovding
  hangagud.
  Ein\a248ygd og allvis
  hang du p\a229 treet
  s\a229ra av geirodd 
  ved Mimes br\a248nn.
   
  Sj\a248l heng eg hovhengt
  Borsson-frenden
  gjev seg til Ygg-herren
  Bestlas son.
  Meingud fr\a229 sudr
  trugar landet.
  Hovdingblot gagnar
  trur eg for visst.
  Sigfader hjelp oss
  s\a229 hjelp du deg sj\a248l.
 
 Fr\a229 kvar si side fanga Asgaut og Bodvar opp i blotbollen dei bloddr\a229pane som pipla fr\a229 hovdingen f\a248r dei fira han ned og l\a248yste han.  Imens hadde Asta igjen l\a248fta kappene av Fr\a248ya-, Holgabrud- og Irpa-tausene.  Saman ga dei seks seg til \a229 sm\a248re inn Odin fr\a229 topp til t\a229 fr\a229 dei blotbollane der hovdingblodet var, mens Tore kvad:
  Sigfar, Allfar
  kvinnekj\a230r k\a229tgud
  tak imot blotet
  for \a225rs og frid.
  Signe den s\a230den
  som gytes i hovet.
  Styrk slik dei eiga,
  Allfar si \a230tt.
  Tene deg skal dei
  disene gode:
  Fr\a248ya den sprengk\a229te 
  Irpa den fagre
  Torgjerd den fryktlause
  Holgabrud.
 
 Enno ein gong para dei tre karane seg med kvar si taus, den same som dei hadde lege med tidlegare.
 No str\a248ymde tenestetausene og tr\a230lkvinnene inn i hallen.  Nokre sette opp langbord p\a229 begge sider av langelden, andre bar inn dampande blotmat, mj\a248d og \a248l i kanner og bollar.  I h\a248gsetet sat hovdingeparet.  Til h\a248gre for hovdingen, sat gydja Siv, mor hans.  Ho hadde Bodvar attmed seg.  N\a230rast h\a248gsetet p\a229 andre sida sat Asgaut.  S\a229 f\a248lgde dei gj\a230vaste b\a248ndene og konene deira nedetter bordet.  Gaute og Bj\a248rnulv
 sat begge ved nedre halvdel av bordet, men langt framme mellom hirdmennene.
 Folk \a229t og drakk av det som var sett fram, men praten ville ikkje komme i gang.  Berre smatting og eit og anna \a248lrapet h\a248yrdest kring bordet.  Tore tok til \a229 rynke bryna.  Til sist sa han:
 - N\a229h, gode grannar og gardsfolk, korfor er de s\a229 tause?  Tykte de ikkje om blotet?  
 Ein bonde som heitte Torgils svara:
 - Det var eit omframt blot, hovding.  Maken kan eg ikkje minnast.  Vi veit vel ikkje heilt korfor\a133
 - Kva tykte du var s\a229 omframt?
 - Eg kan ikkje minnast s\a229 mange gudar p\a229 pallen f\a248r.
 Ein annan bonde, h\a248gt oppe ved bordet p\a229 Asgaut si side, Torgny Bj\a248rnson, var stri i r\a248ysta d\a229 han tok ordet.
 - Det er ei t\a229g av \a230tt mellom deg og meg Tore.  S\a229leis skulle det vere viktig for oss begge \a229 verje om \a230tta sin heider.  Aldri kan eg minnast at nokon utanom \a230tta tidlegare har ofra s\a230den sin til ei av \a230ttedisene.  Eg er utrygg p\a229 korleis disene tar imot eit slikt offer.
 - Meiner du, Torgny, at det var galt av meg \a229 ikkje velge deg til medgode i standen for Bodvar?
 - Nokre vil kan hende tenke det.
 - Du, Torgny, skulle vere gammal nok til \a229 minnest farbror min, H\a225stein Dagsson, han som kom vekk p\a229 Bjarmlands-ferd.  Gjer du det?
 - S\a229 gammal er eg ikkje at minnet mitt har tatt til \a229 skj\a248mmast.
 - Men s\a229 sj\a229 p\a229 Bodvar d\a229!
 - Eg veit at Bodvar liknar mykje p\a229 H\a225stein, men vi veit ikkje om han er sonen hans.  Og om s\a229 er, s\a229 veit vi ikkje om H\a225stein nokon gong knesette Bodvar.
 - Nei, vi veit ikkje.  Vi veit ikkje eingong om H\a225stein levde s\a229 lenge at han kunne ha knesett Bodvar.  Vi veit berre at Bodvar har eit veikt minne om at han vart kalla Bodvar H\a225steinsson f\a248r han vart tr\a230l hos bjarmehovdingen Auttla. Og enno har eg ikkje h\a248yrt nokon som lystar st\a229 fram og skylde Bodvar for \a229 lyge p\a229 seg det minnet.  Men det er ein annan grunn og, til at eg valte Bodvar.  Eg har lova bort eldste dotter mi til han.  Og ettersom gudane ikkje har gjeve meg soner, s\a229 kan det vel vere at Bodvar ein dag kjem til \a229 sitte som hovding p\a229 Borg, og blir den som skal f\a248re \a230tta vidare.   Eit augeblikk var det stilt som dauden i sk\a229len.  S\a229 braut jubelropa laus og alle ville drikke med Bodvar og Tore og Asta og Helga Toresdotter. 
 Etterkvart som det stilna litt i sk\a229len, tok Tore ordet igjen.
 - Det er ei sak til eg m\a229 fortelle dykk.  De veit at Bodvar var s\a248r i Tr\a248ndelagen i sommar og utetter hausten.  De veit det ordet g\a229r at frenden min, H\a229kon Ladejarl, vart heller eigenmektig av seg, ettersom han steig p\a229 \a229ra.  Det er og blitt sagt at det var vondt for han \a229 halde m\a229ten med kvinner, at han ikkje kunne la andre menns husfruer i fred.  Det ordet var sannare enn vi ville tru.  P\a229 ettersommaren var H\a229kon p\a229 veitsle i Gauldalen.  Der budde han hos Tyra p\a229 Romol, men kasta auga sine p\a229 Gudrun Lundesol, kona til Orm Lyrgja p\a229 Bunes.  Ho ville han ha, og kravde ho.  Men Orm nekta, og skar ut h\a230rpil mot jarlen.  Det heile enda med at H\a229kon vart drepen av sin eigen tr\a230l, Kark, mens dei to gj\a248mte seg for bondeh\a230ren i eit svinebol.  No f\a229r vi berre h\a229pe at Odin har tatt til seg H\a229kon frende i Valhall, end\a229 om han vart drepen av ein tr\a230l.  Kva trur du om det mor, du som kan hende er den mest kunnige om slike ting?
 - Rett nok er det ein vanlagnad for ein fri mann, og d\a229 s\a230rleg for ein jarl \a229 bli drepen av ein tr\a230l.  Likevel skulle eg tru at Odin og Fr\a248ya no kranglar seg imellom om H\a229kon skal sitte i Valhall hos Odin eller i Sessrymme i Folkvang hos Fr\a248ya.  Om H\a229kon fekk velge, ville eg tru at han helst sit i Sessrymme og ventar p\a229 at Fr\a248ya skal kalle han til leiet sitt.  
 Tore skratta.
 - H\a229kon jarl var ikkje van med \a229 vente p\a229 at andre skulle kalle, mens han var i live.
 Siv humra saman med han.
 - Det har du rett i son.  Det m\a229 vere underleg for \a229 H\a229kon \a229 vere den som ventar og ikkje den som skikkar bod.  I alle fall trur eg trygt vi kan drikke minnesk\a229l for H\a229kon, i vissa om at han no er blant einherjane.
 Med stort bulder drakk folk no minnesk\a229l for H\a229kon, og heidra han som ein av dei st\a248rste i H\a229l\a248yg\a230tta.
 - Eg vil tru, heldt Tore fram d\a229 br\a229ket stilna, - at de og undrar dykk p\a229 korleis det kunne ha seg at det denne gongen vart boren fram offer til Odin.  Dertil eit s\a229pass uvanleg offer.  Det er ikkje vanleg at vi ofrar til Odin ved midtvintersblot, som de veit.  Men det har hendt meir i Tr\a248ndelagen enn det eg til no har fortalt.  Det trur eg Bodvar skal f\a229 fortelle om.
 Bodvar sat tenksam ei tid, s\a229 drakk han djupt av \a248lbollen og tok til orde:
 - Dagen f\a248r H\a229kon vart drepen av tr\a230len sin, stemna fem langskip inn fjorden mot Nidaros.  Erlend H\a229konsson, som r\a229dde for skipa mens faren var p\a229 veitsle i Gauldalen, m\a248tte dei med tre skip, ubudd p\a229 ufred, men vart m\a248tt med odd og egg.  Erlend let livet der.  Det var end\a229 ein av desse Luva-\a230ttlingane som vil skape seg kongenamn i Norge, ein Krist-dyrkar som kallar seg Olav Tryggvason.  Dei seier han er son av kong Tryggve i Ranrike, han som vart drepen av kong Gudr\a248d Eiriksson.  No sit denne Olav i Nidaros og er tatt til konge over alt landet p\a229 \a216yreting.  Det blir sagt at han hatar dei gamle gudane v\a229re, og vil gjere Kvitekrist til einaste guden i landet.  Eg ottast at vi kan vente han nordover til sommaren.  For det veit alle at ingen einekonge i Noregsveldet kan sitt trygt om han ikkje har h\a229l\a248ygane med seg.
 - Kva seier inntr\a248nderane til dette?  
 Det var ein av hirdmennene som spurte. 
 - Dei seier vel omlag det same som vi gjer.  Men vi skal ikkje gl\a248mme at Olav Tryggvason er Luva-\a230ttling.  Og Luva-\a230ttlingane har aldri kvidd seg for \a229 bruke svik om v\a229pna har veila.  Og om han f\a229r med seg vikv\a230ringane og vestlendingane, s\a229 kan det bli ei dryg tugge for inntr\a248nderane.  
 - Er han noko tess, denne kongen?
 Olav er ein stor og mektig sj\a248konge.  Han har lege i viking i fleire \a229r, og har mange s\a230rs r\a248ynde og v\a229penf\a248re menn hos seg.  Eg trur ikkje vi skal forlite oss p\a229 inntr\a248nderane denne gongen.  Eller kva seier du Tore?
 - Eg trur ikkje du tar mykje feil, Bodvar.  Vi har knappast andre enn oss sj\a248l \a229 lite p\a229.  Men eg trur nok at om H\a229rek p\a229 Tj\a248tta, Raud den Rame og eg st\a229r saman, s\a229 blir det ikkje s\a229 einfeldt for kongen \a229 legge H\a229logaland under seg.  Eg trur ikkje hovdingane p\a229 Bjark\a248y og Trondarnes heller er s\a229 ihuga p\a229 \a229 legge seg flate for ein einekonge av Luva-\a230tta.  Vi har litt r\a248ynsle i arv fr\a229 den tida Harald Luva sj\a248l gjesta oss.  
 D\a229 var det at ein liten bonde fr\a229 yttersida, med eit tynt pistrete skjegg, ein som heile kvelden hadde sete og mumla for seg sj\a248l nedi \a248lbollen, hadde drukke seg til mot og tok ordet:
 - Det har vore sagt f\a248r i kveld at dette har vore eit omframt og underleg blot.  Og det som uroar meg er at blottausene syntes meg noko i k\a229taste laget til \a229 vere m\a248yer.  Det undrar meg, Tore, om du har tillate deg \a229 skjende gudane ved \a229 bruke blottauser som ikkje var m\a248yer?
 Det vart drypande stilt kring bordet.  Folk skotta opp mot Tore for \a229 sj\a229 korleis han tok ei s\a229 grov skulding.
 Tore vart f\a248rst kvit i \a229synet, og handa gjekk som av seg sj\a248l mot sverdhjaltet.  S\a229 s\a229g dei han beit tennene saman og tok seg p\a229 tak.
 - Eg ser du har supa traust av \a248lbollen i kveld, Aslak.  Og n\a229r vitet er lite fr\a229 f\a248r, s\a229 trengst det ikkje mykje \a248l for \a229 jage det vesle som er.  Trur du at mor mi ville la nokon vere blottauser om ho ikkje var viss p\a229 at dei var m\a248yer?  Trur du at b\a248ndene p\a229 \a198gheim aktar b\a229de meg og d\a248trene sine s\a229 lite at dei ville gje dei h\a248ve til \a229 misse m\a248ydomen n\a229r dei visste at dei skulle vere blottauser?  Du er blotgjest hos meg i kveld, Aslak.  Du skal g\a229 skadeslaus herifr\a229 om du aktar tunga di resten av kvelden.  Gjer du ikkje det, svarar eg ikkje for kor hovudet ditt er \a229 finne i morgon.  
 Rusen kvarv br\a229tt fr\a229 Aslak bonde.  Han vart kvit i \a229synet og tokka seg snart ut av sk\a229len.       
 
 Etter kvart som \a248lbollane t\a248mmest vart praten lystigare.  Mennene tok til \a229 bli n\a230rg\a229ande mot tausene som bar inn nye \a248lkanner.  Konene tok til \a229 samla med seg d\a248trene sine og sige over i eldhuset der det var reidd opp med mjuke fellar p\a229 pallane.  Bonded\a248trene kunne ikkje anna enn \a229 skifte blikk med einstaka unge menn der dei vart f\a248ysa ut av hovet av m\a248drene sine.  Nokre av dei eldste mennene tykte visst og at det rakk med \a248ldrykken for denne gongen, og f\a248lgde etter kvinnene sine.  Asta vart sittande, men eit skarpt blikk fr\a229 ho fekk d\a248trene  til \a229 f\a248lge etter dei andre kvinnene.
 Ettersom konene og dei ugifte jentene forsvann, vaks kvinneflokken nede ved d\a248ra.  Det var lausfriller, gardtauser og tr\a230lkvinner, ikkje berre fr\a229 Borg, man fr\a229 dei andre gardane med.  Nokre av dei kasta frekke og lystne blikk p\a229 mennene ved langborda, men dei fleste sto berre og sm\a229tr\a248dde og s\a229g ned.
 Asta festa blikket sitt p\a229 Bodvar.  Lenge sat ho og stirte p\a229 han utan \a229 seie noko, men s\a229 kom det:
 - Jaha, Bodvar, du skal bli m\a229g, h\a248yrer eg Tore fortel.  Frende er du visst alt, etter det Tore meiner, Bodvar Bjarmlending, Bodvar l\a248ysing.
 Tore hogg auga i ho, men ho let seg ikkje merke med det.  Bodvar berre s\a229g i bordet og leika med eit mj\a248dhorn framfor seg.  Asta heldt fram:
 - Ein son av h\a229l\a248yg\a230tt som ingen kan vitne er blitt knesett, er han lovleg \a229 rekne for h\a229l\a248yg\a230ttling, tru?  Kan du seie meg noko om det, Bodvar?  Dei seier du skal vere lovkunnig att\a229t alle dei andre gode eigenskapane du har.  Kva seier du, Tore?  Du skulle vel vite litt om det, \a230ttling av ein lovseiemann p\a229 Steigarting som du er.
 - Tei still no, Asta, fr\a230ste Tore l\a229gt.  - Eg har ikkje dengt deg s\a230rleg, dei \a229ra vi har vore ektefolk.  Men held du ikkje kjeften din no, s\a229 vankar det ei dengsle mange gonger verre enn du nokon gong har opplevd, verre end\a229 enn det du til denne dag kunne ha tenkt deg.
 - No talar du slik det h\a248ver seg ei h\a248gboren husfrue, Asta verdotter mi, peip det fr\a229 Siv.   Ho sat der enno og det var beinsett for alle at ho ikkje nett hadde spytta i \a248lbollen.
 - Mor mi, sa Tore, - eg skyldar deg v\a248rdnad, b\a229de som mor mi og som blotgydje.
  Men strekk ikkje v\a248rdnaden min for langt.  Eg trur det er tid for b\a229de deg og Asta \a229 leite opp sovepallen no. 
 - Akt deg du, Tore husbonden min, s\a229 ikkje folk tar til \a229 kalle deg for l\a248ysingsm\a229g.  To l\a248ysingar i hirden din er kan hende minst ein for mykje.  Blir ein av dei m\a229g, blir det kan hende heile \a230tta utskjemt, fr\a230ste Asta.
 Tore greip ho i armen og klemde \a229t s\a229 hardt han makta.  Ho greidde ikkje \a229 halde tilbake eit siste st\a248nn av smerte, men heldt fram som om ingenting var hendt.
 - Jaud\a229, Bodvar, du tedde deg mannleg mot blottausene f\a248r i dag.  Tromma til vermor mi verkar slik p\a229 menn.  Til  trommel\a229ten makta til og med Skafte p\a229 Li \a229 vere mann f\a248rre \a229ret.  Vis oss no at du maktar vere kar mot dei to blottausene dine utan tromma, s\a229 veit eg at dotter mi ikkje blir liggande karlaus og barnlaus i sovefellane.  Kanhende viser det seg at du til og med har to til \a229 avle gutar.  Det er det ikkje alle som har.
 Kinnhesten Tore ga ho dreiv ho ut av h\a248gsetet.  Han samla ho opp fr\a229 golvet, kasta ho over aksla og kviskra til Asgaut idet han for forbi:
 - F\a229 mor mi til sovefellen.  Gjer det du m\a229 for \a229 f\a229 ho dit, men skad ho ikkje.
 Det vart seinare kviskra om at den kvelden h\a248yrdest det s\a229r jammer og ynk fr\a229 buret der sj\a248lfolket heldt til.  Asta viste seg ikkje for folk fleire dagar etterp\a229.
 Asgaut gjekk og sette seg ved sida av Siv.  Han snakka l\a229gt med ho og fekk ho til \a229 drikke djupt og ofte av \a248lbollen.
Snart seig ho ned fr\a229 benken, og Asgaut bar ho til det buret der ho heldt til.  Ei terne s\a248rga for \a229 f\a229 ho under fellen.
 Asgaut og Tore r\a229ktest ute p\a229 tunet.  Tore var samanbiten og stram i \a229synet, Asgaut berre gliste.  Han dunka Tore i ryggen og lo.
 - Jaja, hovding min, kaute kvinner kan titt vere verre enn v\a229penf\a248re menn.  Godt vi kan tukte dei med muskelkrafta v\a229r, n\a229r det er naudsynt.  Odin m\a229 vite korleis verda elles vil sj\a229 ut.  Og hugs no det, Tore, at du er ikkje den f\a248rste som har m\a229tta tukte ei tungek\a229t husfrue.  Far din var ein godlynt mann, men det var ikkje fritt for at Siv fekk smake svolken n\a229r kautskapen og tunga bar av med ho.
 D\a229 Tore og Asgaut kom inn i hovet igjen var det ingen kvinnehop nede ved d\a248ra lenger.  Mennene hadde henta dei.  Det klaska og surkla kringom p\a229 pallar og golv, der mennene tok ut k\a229tskapen sin.  Nokre av kvinnene skreik i k\a229tskap, ein k\a229tskap som ikkje var mindre enn mennene sin.  Andre skreik i redsle og smerte der mennene for fram.  Dei fem blottausene hadde samla seg kring Bodvar som kvinnelause menn kasta ilskne blikk mot.  Men ingen v\a229ga n\a230rme seg blottausene som Tore hadde fredlyst.
 Det jamna seg ut med talet p\a229 kvinner og menn, ettersom mennene spydde og sovna kringom p\a229 pallane og p\a229 golvet.
 Bj\a248rnulv hadde fare varsamt over \a248lbollane, og f\a229tt sneiord fr\a229 Gaute for det.
 - Ein viking og hirdmann lyt drikke s\a229 det minkar i \a248lbollen, om han vil ha v\a248rdnad fr\a229 manneflokken.  Du drikk som ei ufest m\a248y.  
 No l\a229g han under bordet og stinka av sitt eige spy, medan Bj\a248rnulv sat og f\a248lgde med i det som gjekk f\a248re seg i hallen.  Han s\a229g at mange av mennene for hardt fram mot kvinnene.  Han kjente lyst til \a229 skrike at slik gjer ein ikkje, men visste at han ikkje var kar om \a229 sette sitt igjennom hos r\a248ynte h\a230rmenn.  Visste og at hallen var fredlyst, og at Tore hadde gjeve mennene lov til \a229 ta for seg av kvinnene som vart bydd p\a229 blotkvelden.
 Br\a229tt sat Bj\a248rnulv der med ei ung jente i fanget sitt.  Ho kasta armane kring halsen hans og hulka:
 - Berg meg fr\a229 han der.  Han har alt skamfare to kvinner og  no er han etter meg.
 Bj\a248rnulv s\a229g ein stor brande av ein mann som kom vaklande mot dei.  Han kjente han att som ein av dei st\a248rste sverdkjemparane i hirden.  Mannen greip jenta i armen og r\a248ska ho mot seg.  Bj\a248rnulv heldt att som best han kunne.  Dei sleit i kvar sin arm p\a229 jenta.  Bj\a248rnulv var redd for at dei skulle slite ho sund.  Han pr\a248vde \a229 gjere stemmen sin fast og bestemt d\a229 han sa:
 - Denne jenta er med meg.  Du f\a229r finne deg ei anna.
 Det var som han hadde venta, h\a229plaust.  Mannen remja noko uforst\a229ande og sleit hardare i jenta.  
 Bj\a248rnulv visste ikkje kva han skulle gjere.  Hallen var fredlyst, det hadde hovdingen sj\a248l sl\a229tt fast tidlegare p\a229 kvelden.  S\a229 kom han p\a229 at det berre galdt for v\a229pen.  Muskelmakt var det ingen som hadde sagt noko om.  Igjen sleit dei begge i jenta, til mannen med blodskotne auga slo etter Bj\a248rnulv.  D\a229 slapp han br\a229tt.  Skorten p\a229 motstand fekk mannen i ubalanse og i kne, men han slapp ikkje taket i jenta.  Sakte sjangla han seg p\a229 beina att, med eit fast tak i jenta.
 D\a229 langa Bj\a248rnulv ut eit spark.  Han sparka s\a229 hardt som han makta og r\a229ka mannen i skrittet.  Mannen sette i eit gaul, kr\a248kte seg i hop, remja ein gong til, spydde og slokna.
 D\a229 kjente Bj\a248rnulv ein mektig neve i nakken som snudde han rundt.  Bj\a248rnulv sokk saman i knea, klar til \a229 m\a248te den nye fienden.
 Det var Asgaut som sto der og lo.
 - Eg trur ikkje du treng ottast, Bj\a248rnulv, sa han.  
 - I morgon vil han neppe minnast kva det var som r\a229ka han.  Visst vil han kjenne at han er \a248m i skrevet, men det vil han nok tru kjem av han har vore sv\a230rt til kar med kvinnene.  Ta no jenta med deg og g\a229.  Eg har andre saker \a229 ta meg av enn \a229 vakte p\a229 dine kvinnesaker.
 - Eg har ikkje.., byrja Bj\a248rnulv heller arg.  
 Asgaut berre la handa si over munnen hans, smilte og var borte.
 - Ta meg med, kviskra jenta.  
 - Berg meg, det er fleire som han her i hallen.  Ho peika ned p\a229 mannen p\a229 golvet.
 - Jamen eg, byrja Bj\a248rnulv, men kom ikkje lenger, for no var det jenta som la handa si over munnen hans.
 - Du er kj\a230r i ei anna, eg veit det.  Du veit ikkje kor du skal ta meg hen.  Men eg veit.  La oss stikke ned til F\a229ne sitt hus nede i Borgfj\a230ra.  Tr\a230len hans har nok sytt for at det er varmt og godt der.  Og F\a229ne sj\a248l, han slokna for ei god stund sidan.  Kjenner eg han rett, og det gjer eg nok, s\a229 kjem ikkje han til \a229 ta p\a229 heimveg f\a248r den siste blotgjesten har reist fr\a229 Borg.  Blir du med meg kan eg hjelpe deg til \a229 f\a229 den du er kj\a230r i.
 
Bj\a248rnulv s\a229g stor\a248ygd p\a229 jenta og f\a248lgte ho.
 
  Jenta hadde rett.  Tr\a230len Koll hadde hatt vett nok til \a229 gjere det godt for seg mens herren var borte.  Han l\a229g og snorksov innved \a229ren der store bj\a248rkekubbar og torv flamma.  Den nesten tomme \a248lbollen hadde han st\a229ande attmed seg.
 Bj\a248rnulv s\a229g stor\a248ygd p\a229 mannen.
 - Korleis kan ein tr\a230l v\a229ge \a229 ta seg slik til rette?  Hadde noko slikt skjedd p\a229 Fjell, s\a229 hadde det st\a229tt om livet hans.  I alle fall m\a229tte han ha rekna med \a229 bli sl\a229tt omlag helselaus.  Han var n\a248ye med \a229 m\a229le kor h\a248gt \a248let stod i tynna om han nokon gong reiste fr\a229 garden, bonden p\a229 Fjell.
 - \a197ja, du veit, det er med b\a248nder som med anna folk, lo jenta, - dei er ulike.  Og med F\a229ne og Koll er det slik at ein ikkje veit heilt kven som er herren i huset.  Dei har budd toeine saman i eit utal vintrar og er som eit gammalt ektepar \a229 rekne.
 Bj\a248rnulv s\a229g stort p\a229 ho.
 - Meiner du at..?
 Ho lo igjen.
 - Nei, det meiner eg ikkje.  Eg sa "eit gammalt ektepar" og som du kanskje veit s\a229 brukar ikkje gamle ektepar koven til stort anna enn \a229 sove i.  Ikkje det at eg trur F\a229ne og Koll deler sovekove.  Slik er det nok likt med andre gardar at tr\a230len deler soveplass med dyra. Ulikt er det at ekte-sovekoven st\a229r tom.
 - Men F\a229ne, d\a229, undra Bj\a248rnulv.  
 - Kor s\a248v han?
 - Han s\a248v p\a229 pallen der borte.  
 Jenta peika mot nokre fellar p\a229 pallen langs eine langveggen.  
 - Du verkar kjent her i huset.
 - Ja, eg har vore her nokre gongar.
 - Med andre gutar etter blotfesten?
 - M\a248y er eg ikkje, men m\a248ydomen min for ikkje her i huset.  Den var det Tore Hjort som tok for nokre vintrar sidan.
 - Tore Hjort?
 - Ja.  Eg var blotm\a248y d\a229.  Men eg har vore her saman med far min nokre gonger.  Han er ein gammal ven av F\a229ne.  Det har ogs\a229 hendt at eg har vore her saman med andre gutar.  No veit du det.  S\a229 f\a229r du avgjere sj\a248l om du likevel vil ha meg.
 - Ha deg?
 - Du berga meg fr\a229 ein valdsmann.  Eg kjem deg i m\a248te med heile kroppen min, om du vil ha han.  Men eg likar ikkje \a229 vere saman med menn slik at alle ser det.  Etter at Tore tok meg, som blotm\a248y, har eg alltid \a248nska \a229 vere aleine med den karen eg har valt.  Og eg vil velge sj\a248l.
 - Og i kveld har du valt meg?
 - I kveld har eg valt deg.
 - Og eg veit ikkje eingong kva du heiter.
 - Veit eg kva du heiter?  I sk\a229len i kveld vart du kalla Bjore L\a248ysing, Bj\a248rnulv L\a248ysing, Bj\a248rnulv Steinbj\a248rnsson.  Kva skal eg kalle deg?
 - Sj\a248l kallar eg meg Bj\a248rnulv Steinbj\a248rnsson.  Du m\a229 finne ut kva du vil kalle meg. 
 Ho lo og klappa han p\a229 kinnet.  I hardaste laget til at det kunne kallast kj\a230rleg.
 - I morgon tidleg veit eg meir om kva eg vil kalle deg.
 - Kan du ikkje fortelle meg korfor F\a229ne ikkje brukar den oppreidde ektekoven?
 - Fordi han framleis ventar p\a229 Disa.
 - Og kven er Disa?
 - Ho var fr\a229 Ullstad, som eg.  Eg heiter forresten Ullfrid Hauksdotter, berre s\a229 du veit det.  Disa og F\a229ne, dei var kj\a230re i kvarandre.  Ein vinterdag for omlag f\a248rti vintrar sidan, gjekk ho fr\a229 Ullstad for \a229 vitje F\a229ne.  Det var ein str\a229lande vakker dag, men ein av dei vinterdagane som ikkje er til \a229 lite p\a229.  Dei s\a229g ho gjekk forbi M\a230rvold.  Like etter tok det til \a229 bl\a229se opp.  Det var det siste nokon s\a229g til ho.  Men dei fann ikkje restar etter ho.  Ikkje eit bein, ikkje eit h\a229rstr\a229.  
 - Korleis kunne det ha seg?  Leita dei skikkeleg?
 - Dei leita s\a229 godt det gjekk an.  Det vart snakka om at ho m\a229tte vere haugtatt.  Derfor ventar F\a229ne framleis p\a229 ho med ferdig oppreidd sovekove med mjuke fellar og dundyner og linlaken i. Den dagen ho kjem skal han ikkje trenge skjemmast over gamle og brukte og lusete fellar i koven.
 - Er det til den koven du har tenkt \a229 ta meg?
 - Nei, den skal st\a229 ubrukt for Disa.  Men som skikken er, s\a229 finst det ogs\a229 her i huset ein kove p\a229 andre langsida, ein kove for ungfolket eller gamlefolket, alt etter korleis det h\a248ver seg.  Dit har eg tenkt \a229 ta deg.
 - Men enn om Koll vaknar og ser oss.  Kva gjer han d\a229?
 - Du
 ottast for mykje, Bj\a248rnulv.  Sei meg, veit du ingenting om blotskikkane her i landet?
 - Det sp\a248rst kva kant du ser det fr\a229.  Det eg veit om blotskikkane er tr\a230len sin angst for \a229 bli kalla inn i blotsk\a229len for \a229 vere eit av offerdyra ved blotet.  Du veit vel at eg er vaksen opp som tr\a230l?
 - Nei, men etter som du vart kalla l\a248ysing, s\a229\a133  Men kom no.
 Fort var ho borte ved \a229ren og tente ei spik som ho brukte til \a229 tenne ei lampe inne i koven.  Spika for som ei lyspil tilbake i \a229ren der ho flamma br\a229tt opp og var kol.  Eit lite augeblikk vart han nesten blenda av ein kvit serk d\a229 stakken vart borte.  S\a229 var serken og borte, og ho var berre eit m\a248rkt omriss mot det veike lysskinet fr\a229 koven.
 Sj\a248l kom han seg ikkje til med noko anna enn berre \a229 bli st\a229ande der, med armane hengande rett ned langs sida.  S\a229 merka han at ho kom mot han.  Omrisset vaks.  Det vart h\a229r og lukter og hender som plukka av han plagg for plagg.  Til slutt sto han der med sko og hoser og ei brok i tull kring beina og kunne ikkje ta eit steg.
 - St\a248 deg p\a229 meg og l\a248ft det venstre beinet, kviskra ho.
 Han h\a248yrte det var latter i stemmen.  Han ville tenke p\a229 Gyda.  Tenke p\a229 at Ullfrid hadde sagt at ho ville hjelpe han til \a229 f\a229 Gyda.  Men kom seg ikkje til med anna enn \a229 gjere som ho sa.  Veiva berre utan m\a229l og meining borti h\a229ret hennar mens ho fekk det siste beinet hans fri fr\a229 kleda.
 S\a229 drog ho han inn i koven og l\a230rte han og l\a230rte han og l\a230rte han.  L\a230rte han kor mjuke kvinner kan vere, kor glatte dei kan vere og kor krevande og sterke dei kan vere, og kor uendeleg t\a229lmodige dei kan vere mot den som dei trur vil dei vel. 
 Med det same Bj\a248rnulv vakna forsto han f\a248rst ingenting.  Her var fellar s\a229 mjuke som Fr\a248yas h\a229r.  Her var puter fylte med dun, her var teppe av dun.  Var han fallen og kommen til Sessrymme, til Fr\a248yas eigen sal?  Men han hadde d\a229 ikkje vore i nokon strid?
 S\a229 h\a248yrte han ein latter, s\a229g eit m\a248rkh\a229ra hovud med dansande m\a248rke auga kikke p\a229 seg, og hugsa og smilte.
 - Eg trudde ikkje det var vanleg opp\a229 Borg at huskarane l\a229g og drog seg til langt p\a229 dagen.  Kom deg no opp, s\a229 skal du f\a229 ein sup \a248l.
 Han greip etter ho.  Fekk tak om den smale midja og drog ho inn og ned til seg.
 - Nei, kom heller hit du, s\a229 skal du f\a229 eit kyss og noko meir att\a229t, murra han.
 Ho stritta litt imot, men ikkje mykje, s\a229 hendene hans oppdaga snart at ho berre hadde serken p\a229 seg enno.  Motstanden hennar var heller ikkje verre enn at ho l\a248fta litt p\a229 seg og gjorde det lettare d\a229 han fors\a248kte \a229 skuve serken opp og av ho.
 - Fekk du ikkje nok i natt, din k\a229ting, knurra ho og rispa han med neglane nedetter bringa s\a229 det gjorde vondt.
 D\a229 syntes han at han m\a229tte gripe hendene hennar og halde dei og tvinge ho under seg.  Det vart eit lite basketak der i koven, men han trudde nok at han ville ha f\a229tt det vanskelegare dersom ho hadde sett seg imot p\a229 alvor.  Det kunne ein og sj\a229 p\a229 smilet hennar d\a229 han hadde baska seg opp\a229 ho og heldt hendene hennar ned mot kovegolvet.
 - Du er som andre karar, du trur du kan ta det du ikkje f\a229r, skjente ho.  Men det var latter og ikkje alvor i stemmen.
 - Til denne tid har eg ikkje tatt noko, smilte han, - men no tar eg eit kyss.  
 Han trong ikkje ta det.  Og heller ikkje var det nokon grunn til \a229 halde hendene hennar lenger.  Dei kunne begge bruke hendene til noko anna.
 Etterp\a229 vart dei liggande ei stund og halde rundt kvarandre, heilt til Ullfrid kom p\a229:
 - Nei, no m\a229 vi opp s\a229 du f\a229r sj\a229 kva Koll har stelt i stand til oss.
 Ho drog p\a229 seg serken igjen og smatt ut av koven.  Han tumla seg naken etter.  D\a229 sto ho der klar og smetta skjorta nedover hovudet hans.  Han s\a229g seg om etter resten av kleda.
 - Du treng ikkje meir f\a248rebels, sa ho og tok handa hans.
 Han kjente at ho hadde rett.  Det spraka ein god eld p\a229 \a229ren og han var enno sveitt etter basketaket i koven.
 - Sj\a229, sa ho, - Koll har velkome oss.
 Han s\a229g det.  Det var sett opp eit bord framfor pallen.  P\a229 pallen og under bordet l\a229g det fellar.  P\a229 bordet sto det eit trau med godt banka t\a248rrfisk i h\a248velege bitar.  Der sto og eit trau med br\a248d og eit fat med gult, skinnande sm\a248r og to kanner med \a248l.
 - Og dersom du trur at det er eg som har lagt kleda dine s\a229 fint opp p\a229 pallen, s\a229 m\a229 du tru om igjen.  Det er det og Koll som har tatt seg av, kvitra ho.
 Bj\a248rnulv l\a248fta \a248lkanna for \a229 ta seg ein sup.  Den hadde vakker utskj\a230ring langs kanten.  Han granska skurden.  Det var ein heller uvanleg skurd.  Kanna var ny.  Alts\a229 m\a229tte ein tru at det var nokon her i bygda som hadde gjort skurden.  Nedover kanna var skore inn noko som med ein gong s\a229g ut som v\a248rdslause hakk.  Han sette kanna fr\a229 seg som om han hadde brunne seg.
 - Ullfrid, kan det vere..?  Trur du at..?  Er det..?
 Han peika p\a229 \a248lkanna og s\a229g vill i blikket p\a229 Ullfrid.
 Ho s\a229g den styrlause redsla i blikket hans og vart f\a230len.
 - Kva er det, Bj\a248rnulv?
 - Kan det vere runer, det der p\a229 \a248lkanna?
 Ho tok kanna og s\a229g granskande p\a229 ho.
 - Ja, det er det visst.  Men er det noko \a229 bli s\a229 opp\a248st for?  Koll skjer runer p\a229 s\a229 mangt, han.
 - Jamen det kan vere trollruner, meinruner.
 - T\a248v!  Trur du Koll skjer meinruner i noko som skal brukast i hans eigen gard.  D\a229 ville det jo berre sl\a229 tilbake p\a229 han sj\a248l og resten av garden.
 Bj\a248rnulv nikka og roa seg.  Jau, det h\a248yrdest vettugt ut.  Han l\a248fta kanna og tok ein god sup.
 Ullfrid lo litt.
 - N\a229, kjentest det ut som troll\a248l?
 - Nei, det kjentest godt ut.  Men korleis kan det ha seg at Koll kan riste runer, og kor har han den underlege treskurden fr\a229?  For det er vel han som er meister for den og?    
 Ullfrid hadde opna munnen til eit svar d\a229 ho vart avbroten av ei hamring p\a229 d\a248ra og ein stemme som gaula:
 - Koll, Koll, kor er du?  Er du der inne?
 D\a229 ingen svara heldt stemmen fram: 
 - Koll, Koll!  Latsabb!  Svartire!  Hysskolt!  Hestpeis! Okspung!  H\a248yrer du ikkje at herren din hamrar p\a229 d\a248ra og vil inn?  Eg skal, ved alle gudar, skj\a230re stasen din av deg og bruke den til agn p\a229 juksa om du ikkje opnar d\a248ra og slepp meg inn.  Og n\a229de deg, ditt misfoster av ein seljekall, om det ikkje er eld p\a229 \a229ren og varmt n\a229r eg kjem inn.
 Ullfrid sette i ein skrallande latter.
 - Berre lat opp d\a248ra du, F\a229ne.  Det er ingen grunn til \a229 tru at ho ikkje er open.
 Dei h\a248yrde fingrar som krafsa oppetter d\a248ra.  Fingrane fann til slutt det dei leita etter og d\a248ra opna seg.  Inn kom ein skapning i ei diger skinnkufte.  Han stengte d\a248ra etter seg og gl\a229mte p\a229 dei to p\a229 pallen.
 - Velkomen til gards, frende, skratta Ullfrid.  
 - Kva er det som har jaga deg fr\a229 blotgildet s\a229 br\a229tt?  Kom no, s\a229 skal du f\a229 deg ein sup \a248l.  Det er eit gildt \a248l du har.  Kven er det du har stole korn fr\a229 i \a229r?
 Gubben myste mot dei to p\a229 pallen.
 - N\a229-h, er det deg, Ullfrid?  Kven er kvitreven som sit attmed deg?  Det kan no vel aldri vere Koll?  S\a229 l\a229gt har du vel ikkje sokke enno?
 - Nei, let ein stemme fr\a229 d\a248rgl\a248tten.  
 Skapningen som \a229tte stemmen smatt inn og drog d\a248ra i etter seg.  
 - Du og eg, herre, vi f\a229r visst vente f\a248r vi f\a229r ungm\a248yer i berre serken attmed oss p\a229 pallen.
 Han i skinnkufta snurra rundt og langa ut ein neve etter den som nyss var komen inn.  Han p\a229 si side smatt unna som ein oter. 
 - Ro deg no, herre.  Korfor er du s\a229 arg?  Er her ikkje eld p\a229 \a229ren og \a248l p\a229 bordet.  Kva betre kunne du vente n\a229r du kjem heim p\a229 ei s\a229 ukristeleg tid?
 - Du og dette kristpreiket ditt, murra den f\a248rste.  
 - \a216let som st\a229r p\a229 bordet er visst ikkje tenkt for meg.  Gjestane v\a229re f\a229r ha \a248let sitt i fred.  Hent ein dugeleg bolle, s\a229 blir noko \a229t andre og.  Om du ikkje har drukke opp det som er, mens eg har vore borte.
 Han ved d\a248ra smatt ut og vart borte.
 Den skinnkledde kom bort til bordet der Ullfrid og Bj\a248rnulv sat.  Han s\a229g p\a229 dei med bl\a229 og vassne, men kvasse auga.
 - Jas\a229, s\a229 du fann deg ein du lika denne gongen og?  Men denne ser knapt ut til \a229 vere vaksen nok til \a229 gjere teneste i koven.
 Han b\a248ygde seg n\a230rare Bj\a248rnulv, s\a229g granskande p\a229 han og brast i latter.
 - \a197ja, no ser eg kven det er.  Jaja, var han kar nok til \a229 felle Geirmund K\a229te, s\a229 var han vel kar nok til \a229 felle deg og, vil eg tru.  Men kor blir det av denne jotunsonen som skulle hente \a248l til oss?
 - Eg er her, herre, let det fr\a229 bortmed d\a248ra.  
 - Eg skal berre sette fr\a229 meg \a248lbollen, s\a229 skal eg hjelpe deg av med skinnkufta.
 F\a229ne venta til den andre kom og drog av han den tunge skinnkufta.  S\a229 sette han seg p\a229 benken og greip etter bollen.  S\a229 kom han i andre tankar og s\a229g mot Koll.
 - Denne bollen er for stor til \a229 drikke av, din saupskolt.  Har du ikkje med eit horn til meg s\a229 skal eg teve ryggstykka dine til du skrik til denne kristusen din.
 Koll svara ikkje, rakte berre eit drikkehorn fram til herren sin.
 F\a229ne fylte hornet, drakk djupt og rapa.  S\a229 s\a229g han bortp\a229 Koll som framleis sto der.
 - Kva st\a229r du der og kopar etter, din gudesvikar?  Har du ikkje eit horn til?
 Koll viste fram det hornet han sto og heldt p\a229.
 - Ja, kva st\a229r du der for, din tulling?  Du er vel like \a248lt\a248rst som eg, kjenner eg deg rett.  Sett deg p\a229 pallen, fyll hornet ditt og drikk.
 Koll let seg ikkje be to gonger.  Han hiva seg ned p\a229 pallen, demla hornet sitt i \a248lbollen og drakk.
 F\a229ne sat der og smatta litt.  L\a248fta p\a229 hornet.  S\a229g p\a229 det.  Sette det fr\a229 seg.  L\a248fta det igjen.
 - Jaja, grynta han, - la oss no drikke for eitkvart.  La oss drikke for godt \a229r og disene sin miskunn over hovdingen opp\a229 haugen.  Han kan trenge det, der han sit med berre to d\a248tre og ei ilsk kjerring.
 Han l\a248fta hornet og drakk.  Dei andre f\a248lgde han.
 - Jaja, Ullfrid, hikra F\a229ne etter ei tid.  
 - Her sit du i berre serken saman med tre karar, den eine i berre skjorta.  Er du ikkje redd for at vi skal gjere deg noko?
 Ullfrid smilte, strauk han over skjegget og kyste han p\a229 kjaken.
 - Eg trur dette er dei tre karane i verda eg er minst ottesam for, sm\a229lo ho.  
 - Han i berre skjorta, han gjer meg knappast noko eg ikkje vil han skal gjere meg.  Og du frende, du har aldri gjort meg
 noko mein.  Det veit eg at du aldri ville finne p\a229 heller.  Og Koll, han eg om mogleg end\a229 snillare enn du er.
 - Koll, sn\a248ste gubben, - lit du p\a229 den svartiren, s\a229 er du end\a229 dummare enn eg nokon gong har trudd at du var.
 Ho b\a248ygde seg bort og strauk Koll over skjegget.  La seg over fanget til F\a229ne og kyste Koll p\a229 nasen.
 - Ja, F\a229ne, Koll lit eg p\a229.  Og det gjer jo du og.
 Ho kitla F\a229ne ertande med veslefingeren i \a248yret.
 Bj\a248rnulv sat der med store auge og visste ikkje kva han skulle tru.  Ullfrid hadde d\a229 sagt at Koll var tr\a230len til F\a229ne.  Og her sat Koll attmed dei og drakk av same \a248lbollen og vart kyst p\a229 nasen av Ullfrid.  Han h\a248yrte at Koll vart utskjelt av F\a229ne.  Likevel behandla F\a229ne Koll som ein likemann n\a229r han sessa han p\a229 pallen og baud han \a248l av den same bollen som han sj\a248l drakk av.
 - Du seier ikkje stort?
 Det gjekk ei tid f\a248r Bj\a248rnulv oppdaga at det var han F\a229ne snakka til.
 - Nei, eg er ikkje\a133eg har aldri\a133eg veit ikkje\a133eg forst\a229r ikkje\a133det er\a133
 - Koll, du har fortalt meg tidlegare at du er den vettugaste av oss.  Kan du seie meg kva denne unge mannen meiner?
 - Ja, herre, det trur eg nok at eg kan.  Men det er vel i grunnen s\a229pass enkelt at ogs\a229 du skulle kunne svare p\a229 det.
 Bj\a248rnulv h\a248yrte spotten i stemmen til tr\a230len, og venta p\a229 slaget som aldri kom.
 F\a229ne svara berre:
 - Det er mogleg det, tr\a230l, men n\a229r eg sp\a248r deg om noko, s\a229 ventar eg eit svar som alle kan forst\a229.
 Koll tok ein djup sup av drikkehornet sitt.  S\a229 l\a248fta han det ein gong til og s\a229g forundra p\a229 det.  Han skar grimasar og rista hornet.  Snudde det opp ned, men det kom ikkje ein drope ut.  S\a229 nikka han forst\a229ande mot drikkehornet, dyppa det igjen i \a248lbollen og fylte det.  Drakk, men ikkje s\a229 djupt denne gongen.
 Han sette hornet p\a229 bordet, la skalleskinnet i djuptenkte faldar, rista p\a229 hovudet, s\a229g p\a229 F\a229ne og sa:
 - Tja.
 - Tja?  Kva i alle \a229synjers namn meiner du med det?  Tja, er det eit svar?
 F\a229ne kava seg opp og laut ogs\a229 fylle drikkehornet f\a248r han fall til ro igjen.
 - No f\a229r du gje meg eit skikkeleg svar, din gudsforaktar, din kraumkall, din \a229tseletar, din, din \a133
 - Ja, sj\a248lsagt, herre.  Visst skal eg gje deg eit svar.  Eg trur denne unge mannen synest det er rart at tr\a230len din sit til bords med deg, og at ein fri mann kan tole s\a229 mykje av ein tr\a230l.  Og s\a229 undrar han kan hende p\a229 korfor du ikkje gjev meg fridomen n\a229r det er slik mellom oss.
 F\a229ne s\a229g p\a229 Bj\a248rnulv.
 - Er det slik du tenker?
 - Ja-a.  De-et trur eg nok.  Eg forst\a229r meg ikkje heilt verken p\a229 deg eller p\a229 Koll.  Eg kan ikkje forst\a229 meg p\a229 ein tr\a230l som kan riste runer.  Heller ikkje forst\a229r eg meg p\a229 ein bonde som byd tr\a230len sin sitte til bords med meg og drikke \a248l.
 - Synes du ikkje eg skulle gjere det?
 - Det er det berre du som kan avgjere.  Men eg er ikkje van med at det er p\a229 det viset.  Men korleis kan det ha seg at Koll kan riste runer?  Og kor har han l\a230rt den skurden han har skore p\a229 \a248lkannene?
 - Jau, ser du\a133  
 F\a229ne drakk djupt av hornet og vart fjern i blikket.
 - Koll tok eg som tr\a230l borti Irelandet for mange \a229r sidan d\a229 eg var i viking der.  Han var noko dei kalla munk og budde i eit stort hus dei kalla kloster.  Eit stort og kaldt hus gjort av stein.  Eg forst\a229r ikkje at dei ikkje fraus i hel om vintrane.  Det han dreiv med der, det var stort sett berre \a229 riste runer og noko dei kallar stavar.  Eg har tent mang ein slant p\a229 runekunna hans Koll.  
 - Ikkje s\a229 f\a229 heller, om sanninga skal fram.
 - Tei no du still, Koll.  
 F\a229ne sukka og vart fjern i blikket.
 - Og etterkvart s\a229\a133  N\a229r vi g\a229r her toeine\a133  Eg likar best \a229 vere ven med folk, s\a229 no er det blitt slik det er.  Eg veit at mange synest at eg skulle ha hatt meir age p\a229 tr\a230len min.  Det f\a229r dei berre meine.  Men mange av dei som meiner at eg skulle ha dengt han meir, dei er takksame for kunstane hans. 
 - Stavar, kva er det?
 Bj\a248rnulv var nesten berre auga av undring.
 - Vis han, Koll, sukka F\a229ne.
 Koll reiste seg og gjekk bort til eit rikt utskore sk\a229p.  Han opna ei av d\a248rene og tok ut noko som var pakka inn i fint linklede.   
 - Dette, sa Koll med djup v\a248rdnad i stemmen, - er ei bok.  Desse teikna er stavar.  Og fordi dei er i ei bok, blir dei ofte kalla bokstavar.  Denne boka er skreve p\a229 eit spr\a229k som heiter latin.  Og den fortel om Den Einaste Sanne Gud, han som heiter Jesus Kristus, eller Kvitekrist, som han ofte blir kalla her i Norderlanda.
 D\a229 sette Bj\a248rnulv i eig gapskratt.
 - Du er ein god rakkarfant, du Koll, som vil pr\a248ve \a229 innbille oss at den skinnbunten der kan fortelle oss noko.  Men det m\a229tte vel i s\a229 falle vere noko s\a229 urimeleg som at det finst berre ein gud.
 Til si store forundring merka Bj\a248rnulv at verken Ullfrid eller F\a229ne lo med han.  Latteren k\a248yvdest i strupen hans og han vart berre sittande \a229 gape.
 Koll smilte.
 - Dersom du g\a229r ut og ser deg om, s\a229 vil du vel f\a229 ei meining om kva slags ver det kjem til \a229 bli?
 - Ja, sj\a248lsagt.
 - Dersom du ser p\a229 mosen p\a229 trea, s\a229 veit du kva som er s\a248r og kva som er nord, ikkje sant?
 - Jau.
 - Alt dette som du ser er teikn som fortel noko til deg, er det ikkje?
 - Jau, men\a133
 - Sj\a229 p\a229 dette, p\a229 desse boksidene, dette som du sikkert vil kalle krusedullar, eller noko slikt.  Det er og teikn, teikn som fortel noko til meg.  Det er slikt munkane i Irelandet stellar med.  Dei brukar slike teikn til \a229 skrive ned det som andre fortel, eller noko som dei sj\a248l har opplevd.  Andre kan d\a229 tyde desse teikna p\a229 same viset som om han h\a248yrde nokon fortelle historia.  Dei lydane vi brukar n\a229r vi snakkar, det er og teikn.  Og teikna er annleis her enn i Irelandet, der eg kjem fr\a229, som igjen er annleis i Frankarlandet, som igjen er annleis enn i Serkland og s\a229 vidare.  Du m\a229 kjenne teikna om dei skal fortelle deg noko.  Men om du kjenner dei, s\a229 fortel dei.
 - Men dette med den einaste gud, kva meiner du med det?
 - Sj\a229 det er ei anna sak.  Vi som har m\a248tt Kristus, vi veit at han er Den Einaste Sanne, og at dei gudar som blir dyrka her i Norderlanda berre er Djevelens blendverk.  Men eg var ikkje skapt til \a229 bli misjon\a230r blant frie norske menn.  Eg har ein liten kyrkjelyd blant tr\a230lane.  Det f\a229r halde.  La oss ikkje snakke meir om det.
 - Desse teikna, desse stavane, desse bok-stavane, er det noko alle kan l\a230re?
 - Har du lyst til \a229 l\a230re dei, Bj\a248rnulv?
 - Det veit eg ikkje s\a229 visst.  Det er s\a229 mykje eg m\a229 l\a230re, eg som berre har vore tr\a230l.  Men eg har lyst til \a229 l\a230re det meste, om det ikkje er seidkunstar.  
 - Eg skulle s\a229 gjerne ha l\a230rt deg, Bj\a248rnulv, men d\a229 m\a229 du f\a248rst l\a230re deg latin, og det er ikkje gjort i ei snarvending.
 - G\a229r det ikkje an \a229 bruke desse bok-stavane til \a229 fortelle p\a229 norr\a248nt m\a229l?
 Koll s\a229g forundra ut og vart sittande i tankar ei tid.  S\a229 kika han bortp\a229 Bj\a248rnulv.
 - Det var ein tanke.  Det var sanneleg ein tanke.  Det m\a229 vel kunne vere mogleg?  Ja, det m\a229 vel det?
 Koll fall igjen i tankar. 
 - Men d\a229 m\a229tte eg ha noko \a229 skrive p\a229 og med.  Og det finst jo ikkje i desse barbariske traktar.
 - Eg frys, braut Ullfrid inn i samtalen.  - Vill du ikkje varme meg litt borti koven, Bj\a248rnulv?
 Bj\a248rnulv hadde vore s\a229 djupt inni samtalen med Koll at det tok ei tid f\a248r han sansa kor han var og kven det var som snakka til kan.  Han s\a229g seg litt forvirra omkring.
 - Eg skulle visst ha vore oppe p\a229 Borg for lenge sidan.  Eg trur eg m\a229\a133
 Ullfrid lukka munnen hans effektivt med sin.  Og drog han med seg borti koven.  Han var ikkje vanskeleg \a229 dra.
 Denne gongen var det igjen ei heilt ny Ullfrid som m\a248tte han.  Ei langsamare og mjukare Ullfrid som gjorde ting med han som nesten fekk han til \a229 g\a229 fr\a229 vitet.  Han undra om det ikkje fanst grenser for kva kvinner kunne gjere for \a229 f\a229 ein kar ut av fatning.
 
 
Det sat ingen menn kring langborda og drakk oppe p\a229 Borg.  Borda var tatt ned, og mennene var samla i ein klynge som elta ein open plass rundt h\a248gsetet.  Der sat Tore Hjort med tre bakbundne menn framfor seg.  Bj\a248rnulv s\a229g at det var tre som tidlegare hadde halde seg 
mykje i lag med Kalv Kvite. 
 - \a133s\a229 ettersom det er ei stor fors\a248ming \a229 sovne p\a229 vakt, h\a248yrde dei Tore seie, - meinte eg det rettaste m\a229tte vere \a229 halde husting for \a229 avgjere kva vi skal gjere med desse tre karane. 
 Han tidde litt f\a248r han heldt fram:
 - \a197 sove p\a229 vakt er til ei kvar tid ille, men i desse dagar er det verre enn det lenge har vore. I desse midtvinterstider er det mangt av vetter som m\a229 haldast fr\a229 gards med eld og st\a229l.  Men eg ser ikkje dette som det viktigaste.  Vi veit at no sit det ein kristningsk\a229t Luva-\a230ttling s\a248r i Norge og vil legge ogs\a229 H\a229logaland under seg og kristningsverket sitt.  Vi veit og at det sit ikkje lenger nokon Ladejarl og vaktar leia nordover.  H\a229rek p\a229 Tj\a248tta gjer nok s\a229 godt han kan, men end\a229 om han ikkje just er nokon sm\a229mann, s\a229 skortar det mykje p\a229 at han har Ladejarlen si makt.  Og i slike tider er det folk legg til \a229 sove p\a229 vakt.  Er det nokon som har meining om korleis dei skal straffast?
 - Heng dei, var det ein som ropte.
 - Heng dei, var det fleire som sanna i.
 D\a229 snudde Tore seg til Bodvar Bjarmlending.
 - Eg har gjort det kjent at til sommars skal du bli m\a229gen min.  D\a229 er det ikkje meir enn rimeleg at eg tiltrur deg s\a229pass vett at eg h\a248yrer kva du har \a229 seie f\a248r eg seier nokon dom i denne saka.
 Bodvar tok seg god tid f\a248r han svara.
 - Du \a230rar meg med sp\a248rsm\a229let ditt, herre.  Og eg veit ikkje om eg har vit og visdom enno til \a229 gje deg r\a229d.  Men eg h\a248yrte godt etter d\a229 du tala.  Og det sl\a229r meg at vi kan vente ufred, stor ufred, framp\a229 v\a229ren eingong, om ikkje f\a248r.  Desse tre som no st\a229r bundne framfor deg, dei er dugelege med sverdet.  Og eg trur ein kvar god sverdarm vil telle i den ufreden som m\a229 komme.  Og hengt manns arm hjelper lite.  Dei blir heller ikkje stort \a229 ha med seg om vi h\a248gg av dei ein arm eller ein fot.  Men folk som s\a248v n\a229r dei har anna \a229 gjere, er heller ikkje stort \a229 laste skip med.  Likevel trur eg at eg vil gje det r\a229det at du lar dei leve.  Set dei til \a229 halde vakt i natt og, s\a229
 dei f\a229r vise om dei kan halde seg vakne.  Eg synest du kan lyse ut at kvar den som s\a248v p\a229 vakt etter dette blir blota til Odin.  
 Mange lo og syntes dette var godt tala.  Men det var og dei som murra om at skulle ein hovding vise seg s\a229 mjukhjarta, s\a229 kunne han berre g\a229 i haug og la gardvettane ta over garden igjen, like godt f\a248rst som sist.
 Tore sat ei stund og h\a248yrte p\a229 folkemeininga, s\a229 sa han:
 - Eg synes Bodvar har vist seg som ein god r\a229dgjevar.  Likevel meiner eg at han er noko mild i h\a248ve til det brottsverk dei tre har gjort seg skyldig i.  Det er sant at det tener oss lite om dei sit med ein avhogd fot eller arm n\a229r denne norskekongen kjem.  Daude sloss dei end\a229 d\a229rlegare.  Likevel trur eg dei treng \a229 hugse, og hugse godt at vi her p\a229 Borg ikkje finn oss i at vaktmenn s\a248v.  Eit h\a248veleg minne kan det vere om dei saknar veslefingeren p\a229 venstre hand.  Eg d\a248mer derfor at alle tre skal f\a229 avhogd veslefingeren p\a229 venstre hand. Dei skal i tillegg st\a229 vakt i natt som kjem.  Eg lyser elles ut at alle som blir tatt i \a229 sove p\a229 vakt s\a229 lenge vi drikk jul, dei skal blotast til Odin.
 Bj\a248rnulv s\a229g ned p\a229 sin eigen veslefinger d\a229 han h\a248yrte Tore avseie domen.  I det same han s\a229g opp syntes han eit augeblikk at Tore s\a229g nettopp p\a229 han, Bj\a248rnulv, og at det l\a229g eit lite smil i blikket.  
 
 Gaute var bratt i nakken d\a229 Bj\a248rnulv trefte han etterp\a229.  Bj\a248rnulv forsto at noko m\a229tte ha hendt, og det datt snart ut av Gaute at han var ein av dei som var plukka ut til \a229 st\a229 vakt om natta.  Bj\a248rnulv forsto at Gaute tok det som eit teikn p\a229 at han no var godtatt som fullgod huskar p\a229 Borg.  At Bj\a248rnulv ikkje hadde f\a229tt ei s\a229nn godkjenning enno, gjorde ikkje Gaute si sj\a248lkjensle mindre.
 - Du f\a229r akte deg s\a229 ikkje sovnar, d\a229, datt det ut av Bj\a248rnulv.
 Gaute s\a229g eit augeblikk rasande ut.  S\a229 lo han.
 - Ikkje ver misunneleg no, Bj\a248rnulv.  Din tur kjem nok snart.  Men no trur eg borda er sette opp, s\a229 no g\a229r vi inn og f\a229r oss mat og nokre horn med \a248l.  Kom no. 
 - G\a229 berre du. Eg har ete og eg er ikkje s\a230rleg lysten p\a229 \a248l just no.  Drikk ikkje for mykje, Gaute.  Hugs at ein blir tr\a248ytt  av for mykje \a248l.  Eg vil ikkje gjerne sj\a229 at du skulle bli blota til Odin.
 Gaute lo og rista p\a229 hovudet.
 - Du snakkar som du har vett til, Bj\a248rnulv.  Det er vel n\a229r ein skal st\a229 vakt at ein treng litt i kroppen.  Dessutan er det lenge til dess.
 Bj\a248rnulv vart g\a229ande og drive mellom husa, end\a229 om veret var langtfr\a229 godt.  Vestavinden sto inn fr\a229 Vestfjorden og dreiv f\a248re seg ein vegg av regn og sklette.  Skulle ein d\a248me etter veret, s\a229g det ikkje ut til at gudane var s\a230rleg n\a248gde med blotet.  Men om det var l\a229gt ver kring midtvinter, s\a229 kunne det likevel bli godt \a229r med gode avlingar og avdr\a229tt.  Og det var no det som talte for folk flest.
 Som han gjekk der og slong, vandra tankane hans vide, og han kom til \a229 tenke p\a229 foreldra sine og p\a229 garden langt der inni fjorden.  Det var ikkje lett for han \a229 hugse verken foreldra eller garden.  Han hadde berre s\a229 vidt vore der eit par gongar som sm\a229gut, n\a229r Frode Gautason skulle inn dit for \a229 hente noko han meinte han hadde krav p\a229.  Frode tok gjerne med seg Gaute og tr\a230len hans p\a229 slike turar.  Ville prale for dei der inne om kor stor han sj\a248l hadde vakse seg, og kor uendeleg sm\a229 dei var blitt.
 Bj\a248rnulv kunne s\a229 vidt minnest ein storvaksen mann, gr\a229tt og fattigsleg kledd, men med ei haldning og med v\a229pen som sa at han ikkje let seg by kva det skulle vere.  Ved sida hans sat det ei lita, ferm kone som varta opp reinkj\a248t og tynn\a248l.  
 Til og med Bjore tr\a230l fekk ete attmed bordet n\a229r dei var der.  Han hadde aldri heilt forst\a229tt korfor.  Kanskje var det fordi Frode ville vise dei som budde der at han ikkje akta dei for meir enn tr\a230lar, dei heller.
 Det vart slutt p\a229 desse turane for mange \a229r sidan.  Frode hadde g\a229tt for langt i krava sine mot b\a248ndene i fjorden.  Dei hadde samla seg mann- og v\a229pensterke p\a229 tinget og sagt fr\a229 om at no meinte dei at han ikkje hadde meir \a229 kreve hos nokon av dei.  Skulle han ha meir, m\a229tte han hente det med v\a229penmakt.  Og om han brukte v\a229pen mot ein av dei, s\a229 m\a229tte han rekne med \a229 sj\a229 dei alle i tunet hos seg ikkje lenge etter.  Og Frode var ikkje den som tok til v\a229pen n\a229r han trudde at motstandaren kunne vere sterkare enn han sj\a248l.
 Han lura litt p\a229 kva for gudar far hans blota til no ved midtvintersleite.  Men snart sveipa tankane hans innom Bodvar som no skulle bli m\a229g p\a229 Borg og derifr\a229 innom Olav Tryggvason, kongen som no truga freden i H\a229logaland fr\a229 s\a248r.
 S\a229 kom tankane p\a229 Ullfrid og p\a229 Gyda.  Han kjente enno kl\a229rt det s\a248te saknet ved tanken p\a229 Gyda, men Ullfrid sat i kroppen hans.  Det var s\a229 ulikt, dette med desse to.  Den eine ein uoppn\a229eleg draum, den andre ein handfast r\a248yndom.
 Han fann seg ein stein ved ein vegg i ly for veret.  Sette seg med ansiktet i hendene og sukka.
 - N\a229h, er du lei deg for at eg ikkje har gjeve deg vaktteneste i dette veret?
 Han kjente ei hand p\a229 aksla og s\a229g opp p\a229 Asgaut.  Asgaut smilte.
 - Eg meinte eg s\a229g deg og den jenta smette ut d\a248ra, og tenkte du hadde nok \a229 ta deg til.
 - Nei, eg saknar ikkje vaktteneste.  Det blir vel tids nok n\a248gda av det.  Elles trudde eg at du sa at du hadde andre ting \a229 tenke p\a229 enn mine kvinnehistorier.
 - Eg sa s\a229, og meinte det og.  Men det hindrar likevel ikkje at ein kan halde eit lite auge p\a229 ein ven.  Eller kva?
 Bj\a248rnulv smilte opp mot Asgaut.
 - Takk skal du ha, Asgaut.  Men bry deg ikkje om meg.  Eg sit berre her og tenker litt.  Det hender eg tar meg slikt f\a248re.  Det er visst dei som meiner at det ikkje er det vettugaste ein huskar og framtidig h\a230rmann kan ta seg til, men eg har no f\a229tt den vanen.
 Asgaut lo l\a229gt d\a229 han gjekk.
 Enno sat Bj\a248rnulv og let tankane og kjenslene kverne i seg.  Gyda, sukka det.  Ullfrid, st\a248nna det.  Gyda!  Ullfrid!  
 Nei, her fanst ikkje noko l\a248ysing, om ikkje Ranveig, gamle og kloke Ranveig kunne hjelpe han.  Men ho var vel p\a229 Li og drakk jul.  S\a229 skamlause kunne dei vel ikkje vere p\a229 Li at dei ikkje henta ho ned til seg no til midtvintersblotet.  Likevel, det var aldri godt \a229 vite.
 P\a229 vegen opp til Ranveigstova syntes han ender og gong at han s\a229g far i dei sn\a248flekkane som l\a229g innimellom trea, far som ikkje kunne vere s\a229 gamle.  Men han skynda seg berre vidare.  M\a248rkret tok til \a229 sige p\a229.
 Framme ved stova tok han i d\a248ra.  D\a248ra var ul\a229st.  Men han var ikkje s\a229 sikker p\a229 om Ranveig ville ta bryet med \a229 l\a229se d\a248ra om ho var borte nokre dagar.  Ho hadde vel ikkje s\a229 mykje som ville freiste ein tjuv, og elles hadde ho truleg andre hjelper\a229der til \a229 halde u\a248nska gjestar vekk.
 Det var m\a248rkt og kaldt i stova og sl\a248kt p\a229 \a229ren.  Likevel hadde han ei kjensle av at det var nokon der. 
 - Ranveig, kalla han l\a229gt.
 Ingen svara.  Kanskje ho var sjuk.  Han kunne ikkje ta s\a229 feil.  Det m\a229tte vere nokon der.
 - Ranveig, kalla han igjen.
 Det var vanskeleg \a229 sj\a229 noko der inne i stova, men han var s\a229pass kjent at han leita seg fram mot koven der Ranveig pla ligge.  D\a229 kjente han br\a229tt ei lukt som han kjente, men som han med ein gong ikkje kunne plassere.  Med eitt visste han det.
 - Ullfrid!  Du her?  Kva gjer du her?  Kva gjer du i koven til Ranveig?  Kom fram.  Eg veit du er her.
 D\a229 lo det inni koven.  Ein litt oppgjeven latter.
 - Korleis kunne du vite at eg var her?
 - Eg kjente lukta av deg.
 - Heilt fr\a229 Borg?
 Det var hans tur til \a229 le.
 - Nei, eg kom hit for \a229 sj\a229 om Ranveig var heime.  Men korfor er du inni koven?
 - Eg vart redd d\a229 eg h\a248yrte du kom, og s\a229 g\a248ymde eg meg.  Men kva gjer du her?
 - Eg spurte f\a248rst, og ventar p\a229 svaret.  Men kom no.  Det er snart heilt m\a248rkt.  Vi m\a229 komme oss tilbake til Borg.
 - Kven har sagt at eg har tenkt meg til Borg?
 - Kom no Ullfrid.  Om ingen har sagt at du skal til Borg, s\a229 ber eg deg.  Og d\a229 kjem du vel?
 Igjen ein litt oppgjeven, men smilande latter.
 - G\a229 du inn i sk\a229len, eg g\a229r ned til F\a229nestova og ventar p\a229 deg der, sa Ullfrid d\a229 dei kom til Borg. 
 - Skal du ikkje f\a229 deg noko \a229 ete, undra han.
 - Det f\a229r eg vel hos Koll.
 - Trur maten er betre hos F\a229ne enn her p\a229 Borg?
 - Kor skulle eg g\a229 her?  G\a229r eg inn i sk\a229len, s\a229 veit du kva som hender.  Du s\a229g det f\a248rre dagen.  Og i kvinnestova, der dei \a230rbare kvinnene sit, trur du eg vil vere velkomen der?
 Bj\a248rnulv berre rista p\a229 hovudet.  Ho m\a229tte ha merka hovudristinga gjennom m\a248rket, for ho tok han om hovudet og kyssa han.
 - Det er godt at du forst\a229r, kviskra ho.
 
 Asgaut sat og prata med Gaute d\a229 Bj\a248rnulv kom inn i sk\a229len.  Gaute hadde tatt godt for seg av \a248let.  Asgaut s\a229g heller morsk ut.  Gaute nikka, reiste seg noks\a229 ust\a248tt og stoltra seg i retning d\a248ra der Bj\a248rnulv sto.  Han smilte breitt d\a229 han vart var Bj\a248rnulv, slo han p\a229 aksla og sa:
 - Du f\a229r \a248nske meg god vakt.  No g\a229r eg og legg meg til s\a229 lenge.  Kan vere godt med ein blund f\a248r vakta tar til, veit du.  Lettare \a229 halde seg vaken d\a229, veit du.
 Det var roleg i sk\a229len.  Nokre f\a229 l\a229g alt og snorka p\a229 pallane, andre sat og sm\a229duppa over \a248lhorna, atter andre sat og samtalte l\a229gt, men den st\a248rste gruppa var samla kring Kjartan Arason.  Kjartan var ein kl\a248ppar til \a229 minnest og til \a229 seie fram gamle kvad.  S\a230rleg var det smedviser b\a229de om folk fr\a229 grannelaget og om meir kjente folk som vekte \a229tgaum.  Kjartan var ikkje s\a229 reint lite av ein skald sj\a248l heller, men det var ikkje s\a229 ofte han let seg lokke til \a229 kvede eigne strofer.  
 Asgaut vinka Bj\a248rnulv bort til seg.  Bj\a248rnulv reiv til seg noko mat og tok til \a229 ete.  
 - Har du ikkje smakt mat f\a248r i dag, ville Asgaut vite.
 - Det har vorte lite med det, sanna Bj\a248rnulv i.
 Asgaut fylte eit horn med \a248l og stakk borttil Bj\a248rnulv.
 - Eg har lagt merke til at du er heller spak til \a229 svinge drikkehornet.  Og det er sant som dei gamle sa at ovdrykk av \a248l ikkje er godt for mannen.  Men det kan vel og hende at det er \a229 van\a230re gudane, no n\a229r vi drikk jul, om ein ikkje lar strupen leske med den gudeg\a229va som \a248let er.  S\a229 no synest eg du skulle t\a248me eit horn eller to, til \a230re for blotet og gudane.  Du
 treng likevel ikkje \a230re gudane fullt s\a229 mykje som v\a229r ven Gaute Frodason.  Eg h\a229par han ikkje steller seg slik at Odin f\a229r eit nytt offer i morgon.  Ikkje det at eg ikkje unner Odin offeret, men\a133
 Bj\a248rnulv berre nikka med munnen full av mat.
 - Elles kan eg tru at du har \a230ra Fr\a248y og Fr\a248ya ganske ihuga p\a229 anna vis.  Du meiner kanskje at det f\a229r greie seg.  Kor har du gjort av tausa no, forresten?
 - Ho er vel nede hos F\a229ne, glapp det ut av Bj\a248rnulv.  Han kjente han var fort\a230rande raud i toppen med det same.
 - S\a229, det er F\a229ne som held dykk med hus.  Er det i Disa-koven de held dykk d\a229?
 Bj\a248rnulv greip \a248lhornet og drakk djupt for \a229 vinne tid, for \a229 komme p\a229 noko \a229 svare.  
 - Enn du d\a229, og blottausene dine?  Kor de held dykk?
 Asgaut slo opp ein stor latter.  Han lo s\a229 han heldt p\a229 \a229 k\a248yvdest og m\a229tte nedi drikkehornet etter ein dryg sup for \a229 komme seg.
 - Sj\a229 der ja, hiksta han.   
 - Der ser du.  Ein blir meir ordhag n\a229r ein f\a229r seg ein god sup \a248l.  Jau, ser du, vi held no til i kvar sin kove, b\a229de Bodvar og eg.  Og har hendene fulle begge to.  Dei er sprelske, desse \a198gheim-tausene, n\a229r dei f\a248rst f\a229r smaken p\a229 det.  Du skal vere n\a248gd du, som berre har ei \a229 stelle med.  To kan bli i meste laget for ein kar.
 Dei vart sittande der ei god tid og prate.  Og det vart til at Bj\a248rnulv t\a248mte hornet b\a229de to og tre gonger f\a248r han kom seg derifr\a229.  Han var ikkje heilt st\a248 p\a229 f\a248tene nedover mot F\a229nestova.  Han pr\a248vde \a229 skylde p\a229 m\a248rket og vinden, men kom til at det hadde lite for seg.   
 Nede i F\a229nestova pusla Ullfrid med ei gryte over \a229reelden.  Koll sat p\a229 hi sida av elden og skar i eit lite trestykke.  Begge s\a229g opp d\a229 Bj\a248rnulv kom dumpande inn.
 - Her luktar det godt, helsa Bj\a248rnulv.
 - Ja, vi har gjort eit aldri s\a229 lite innbrot i kj\a248ttynna hans F\a229ne, lo Ullfrid.  S\a229g du noko til han opp\a229 Borg?
 - Han sat i godt lag der, s\a229g det ut for.  Han hadde tatt til \a229 tevle med Kjartan om kven som kunne flest kvad.  Og det verka som ogs\a229 F\a229ne hadde mange gamle skjemteviser i minnet, tunga hans hadde sin eigen vilje, s\a229 det var ikkje alt som var like lett \a229 forst\a229.  Men kva er det du Koll sit og spikkar p\a229?
 Koll skava ei siste flis av trebiten han heldt p\a229 med og stakk den nedi ein liten skinnpung som han heldt fram mot Bj\a248rnulv.
 - Sj\a229 her, denne er til deg, om du ikkje forsm\a229r ei lita g\a229ve fr\a229 ein gammal tr\a230l.  I denne skinnpungen ligg det ein liten bit kalveskinn med nokre heilage stavar p\a229 og den vesle trebiten du nyss s\a229g.  P\a229 den har eg rista nokre runer.  Eg har lese over dei og, s\a229 eg vil meine at om du ber denne pungen p\a229 barmen s\a229 er det i alle fall noko vondskap og trollskap som ikkje vil bite p\a229 deg.  Du vil gjere meg ei stor \a230re og ei stor glede om du vil bere denne pungen inn mot barmen din fr\a229 no av.  Nei, sei ikkje takk, berre ta han.  Om du vil ha han.
 Bj\a248rnulv tok imot pungen og s\a229g at han var gjort av s\a230rs fint garva kalveskinn.  Pungen hang i ei snor som var gjort av same slags skinn.  Han tok imot pungen, hengte den om halsen og b\a248ygde seg lett for Koll som ei erstatning for den takken han ikkje fekk sette ord p\a229.
 - Eg har pr\a248vd \a229 f\a229 han til \a229 gje meg den pungen, erta Ullfrid, - men han seier at heilag-stavane og ve-runene ikkje hjelper noko for ei lauslyndt f\a248rkje som meg.  Det einaste som hjelper for slike, er svolk, seier han.  Men no trur eg kj\a248tet er ferdig kokt.  Du har vel ete p\a229 Borg, Bj\a248rnulv, s\a229 du vil vel ikkje ha noko av dette?
 Bj\a248rnulv meinte at han nok skulle greie \a229 f\a229 ned noko fr\a229 kj\a248tgryta til Ullfrid og.
 - G\a229r vel du, Koll, og hentar \a248l, mens eg f\a229r maten p\a229 bordet?
 - Eg trudde det var kvinnearbeid \a229 hente \a248l.
 - Og eg trudde tr\a230lar hadde \a229 lyde.
 Dei gliste til kvarandre og gjekk kvar til sitt.
 
 - Du sa du var munk borti Irelandet, Koll.  Kan du fortelle meg kva ein munk er for noko?
 - Ein munk, det er ein mann som er i Kristi teneste.  Han vier heile sitt liv til Kristus og har svore p\a229 at han aldri skal ha kj\a248nnsleg omgang med noka kvinne.  Aka sin vilje, aka si kraft og aka sin hug skal han vie til Kristi framgang.
 Ullfrid s\a229g stor\a248ygd p\a229 Koll.
 - Men det finst d\a229 ikkje menn som kan halde ein slik lovnad, om dei er rett laga.  Mannehugen tr\a229r til kvinna, slik kvinnehugen tr\a229r til mannen.  Ingen kan d\a229 greie \a229 halde ein slik lovnad?
 - Kristus er mi brud.  Kristus er kvar munk si brud.
 - S\a229 det er slik det er, skratta Ullfrid.  
 - Han er visst meir til gud, denne Kvitekrist, enn eg har trudd.  Han har alts\a229 det sams med b\a229de Loke og Odin at han b\a229de kan skifte ham og kj\a248n.  Ja, d\a229 forst\a229r eg det betre.      
 - Du forst\a229r ingen ting, men det hadde eg d\a229 heller ikkje venta.
 - Ein slik lovnad trur eg aldri eg kunne greie \a229 halde.  Har du greidd det?  
 Bj\a248rnulv s\a229g sp\a248rrande p\a229 Koll.
 - Nei, det kan verke som om du ville ha vanskar med det, ja.  Og det har dei fleste n\a229r dei er s\a229 ung som du er.  D\a229 brusar blodet i kroppen p\a229 eit anna vis enn n\a229r ein blir eldre.  Men eg m\a229 vel berre vedg\a229 at om \a229nda er villig s\a229 er kj\a248tet skr\a248peleg.  Men det har hjelpt godt \a229 sitte som einsleg tr\a230l her nede i Borgfj\a230ra.  Her har ikkje vore s\a229 mykje som har freista.  Men det hendte d\a229 eg var yngre at ei og anna tr\a230lejente sneik seg nedover hit for \a229 freiste.  Og det hendte vel at eg ikkje greidde \a229 st\a229 imot freistinga.  Det som er tyngst \a229 bere p\a229 er at her ikkje finst nokon prest eg kan skrifte til og f\a229 syndsforlating hos.
 - Skrifte og syndsforlating, kva er det? 
 Ullfrid og Bj\a248rnulv spurte i munnen p\a229 kvarandre.
 - Det betyr at om du har synda, alts\a229 gjort noko som er imot Kristi vilje, s\a229 g\a229r du til ein prest og fortel han om syndene dine og ber om forlating.  D\a229 kan han p\a229 Kristi vegne, og mot ei h\a248veleg bot, l\a248fte syndene dine av deg.
 - S\a229 det er som n\a229r du her gjev bot for til d\a248mes manndrap, undra Ullfrid.
 Koll sukka.
 - Ja, det er vel kan hende det n\a230raste du kjem det.
 Dei hadde ingenting som jaga p\a229 seg, s\a229 dei vart sittande ved bordet og prate.  Etter kvart vart det mest til at Koll fortalde fr\a229 sitt tidlegare liv der borte i Irelandet.
 Han kunne fortelle at han vart f\a248dd i det norr\a248ne kongeriket Veigsfjord i noko han kalla Anno Domino 946.  Det betydde 946 vintrar etter at denne Kvitekrist vart f\a248dd. Mor hans var av norr\a248nt blod.  Slik hadde han, like fr\a229 tidleg barndom, l\a230rt \a229 tale b\a229de det irske og det norr\a248ne tungem\a229let.
 Irelandet var eit land i stadig krig.  Sj\a248l om det i namnet sat ein overkonge i Tara, s\a229 hadde han oftast lite \a229 seie, og sm\a229kongane l\a229g i stadig krig med kvarandre.  Med sorg i stemmen fortalde han at om alle kongane kalla seg kristne, s\a229 var dei like f\a230le som vikingane n\a229r det galdt \a229 r\a248ve og drepe i klostra n\a229r dei gjorde innhogg i grannekongen sitt rike.
 Nord for Veigsfjord l\a229g eit anna norr\a248nt rike som heitte Dublin.  Eit par \a229r f\a248r Koll vart f\a248dd hadde Dublin f\a229tt ein ny konge som heitte Olav Kvaran.  Han var ein b\a229de maktsjuk og krigsglad konge som l\a229g i stadig krig med grannane sine.  S\a230rleg hadde han kasta auga sine p\a229 Veigsfjord, og pr\a248vde stadig \a229 legge dette riket under seg.  Men Veigsfjord hadde dugande kongar som greidde \a229 halde stand mot presset fr\a229 Dublin.
 - Heilt til den sommaren d\a229 eg var 25 vintrar og hadde vore i klosteret i 10 vintrar, heldt Koll fram.   
 Den sommaren fekk Olav Kvaran hjelp av ein norsk konge som heitte Gudr\a248d Eiriksson.  Han var konge i Norge saman med br\a248rne sine og son av ein Eirik som tidlegare hadde vore konge, f\a248rst i Norge og s\a229 i Jorvik.  Denne Eirik var son av Harald Luva eller H\a229rfagre, han som la heile Norge under seg.  
 Dette vart for mykje for Veigsfjord \a229 st\a229 imot.  Restane etter h\a230ren fr\a229 Veigsfjord r\a248mte forbi klostret, og munkane naudba abbeden om \a229 f\a229 r\a248mme.  Men han berre mana til \a229 tru og b\a248n.  Eit d\a248gn samanhengande l\a229g dei p\a229 kne og ba.  D\a229 kom h\a230ren til kong Gudr\a248d og kong Olav.  Det gjekk som det m\a229tte g\a229.  Dei braut sund klosterportane og storma inn.  
 Mange av oss vart drepne der dei l\a229g og ba, mellom dei var abbeden.  Resten vart tatt som tr\a230lar.  
 - Det var F\a229ne som tok meg til fange.  Han er slik, F\a229ne, fortalt han ein gong han var drukken, at han likar ikkje \a229 drepe uv\a230pna menn.  Den boka eg viste dykk i g\a229r, den l\a229g eg og heldt p\a229 d\a229 F\a229ne tok meg.  Han tok den med.  Eg veit ikkje korfor.  Vikingar plar ikkje ta med seg b\a248ker fr\a229 r\a248varferdene sine.
 Koll drakk djupt av hornet og geispa h\a248gt.
 - No tar det til \a229 bli seint.  Det er tid for ein gammal tr\a230l \a229 sove.  Og det er vel tid for dykk unge og til \a229 g\a229 i koven, om det ikkje nettopp er for \a229 sove.
 Dei var tr\a248ytte, Ullfrid og Bj\a248rnulv og.  Men kroppane deira kravde sitt f\a248r dei sovna. 
 Bj\a248rnulv vakna br\a229tt.  Syntes han kjente ei hand p\a229 aksla som hadde rista han vaken.  Orda til Asgaut sto for han med det same han vakna:  "Men det hindrar vel ikkje at ein kan halde eit lite auge p\a229 ein ven."  Gaute!  Gaute som skulle st\a229 vakt og som hadde drukke s\a229 mykje.  Han stiltra seg ut av koven og fekk p\a229 seg kleda.  Ullfrid greip etter han i s\a248vnen, men vakna ikkje.
 Ute var det m\a248rkt.  Men det var eit m\a248rke som fortalde at dagen og lyset ikkje var s\a229 overlag lagt unna.  Han hasta opp til Borg.  
 Oppe p\a229 brinken tenkte han seg om s\a229 vidt det var, om han skulle ta til venstre langs galgetreet, eller ta den vanlege vegen dit han visste Gaute skulle vere.  Tanken p\a229 stien langs galgetreet fekk han til \a229 hutre.  Det var ein veg folk helst ikkje gjekk, s\a230rleg ikkje n\a229r det var m\a248rkt, og s\a230rleg ikkje i slike vettetider som i jula.
 Men han m\a229tte.  Tida var knapp.  Tore kunne vere har kva tid som helst, no.
 Han hasta av garde i m\a248rket, og sn\a229va stadig i steinar og r\a248ter som stakk opp fr\a229 stien.  Eit par gonger heldt han p\a229 \a229 deise overende, men han sakna ikkje farta.  Greip i staden om skinnposen han hadde f\a229tt av Koll og klemte han hardt i handa.
 Dess n\a230rmare han kom galgetreet, dess meir auka han farta.  Ville forbi s\a229 raskt r\a229d var.  Det vart ein hard smell d\a229 han klaska i hop med det som hang fr\a229 treet.  Det svinga bort og kom tilbake. 
 Ei kald hand med fire fingrar drog over ansiktet hans.
 Han greidde ikkje heilt \a229 k\a248yve skriket som tvang seg fr\a229 strupen.  Han tok eit par raske steg bakover, hekta foten fast i ei rot og deisa overende med bakhovudet mot ein stein. 
 Han trudde ikkje han hadde vore lenge borte d\a229 han ansa om seg igjen.  M\a248rket var det same.
 To gonger pr\a248vde han \a229 kare seg p\a229 f\a248tene, f\a248r han greidde det.  D\a229 var kvalmen over han s\a229 han ga hals.
 Og no kunne det vere det same.  Tore hadde vore her og funne den fingerhogde vaktmannen sovande.  Han som no dingla fr\a229 galgetreet.  
 Hang her fleire kan hende?
 Han tok seg p\a229 tak og gjekk rundt treet.  Det var berre den eine.  S\a229 var det kanskje likevel ei von.
 Der Gaute skulle vere, var det ingen.  S\a229 var det som han hadde tenkt.  Tore hadde vore her.  \a216let hadde sete for tungt i kroppen til Gaute.  Han hadde sove d\a229 Tore kom.  Men av ein eller annan grunn hadde Tore ikkje hengt Gaute med det same.  Det var kanskje berre dei fingerhogde som vart hengte med ein gong.  Gaute var blitt tatt med til Borg og l\a229g i jarn der.
 Bj\a248rnulv sokk ned p\a229 ein stein og let bankinga i hovudet ta over.
 - Troll ta Gaute.  Han kunne ha vore s\a229pass vettug at han h\a248yrte meir p\a229 b\a229de meg og Asgaut.
 T\a229rene tok til \a229 trille utan at det dempa verken i hovudet noko.
 Gjennom hans eiga snykting og bankinga i hovudet var det ein annan lyd som trengte seg p\a229.  Det var ein l\a229g dur fr\a229 ein stad i n\a230rleiken.  Det gjekk ei stund f\a248r han let duringa trenge inn i tankane sine.  Dei hadde s\a229 meir enn nok med ulykka som hadde ramma Gaute. 
 Men etter ei stund var det ingen veg forbi.  Duringa tok til \a229 r\a248re ved ytterkanten av tankane hans og trengte seg inn.  Han tok til \a229 lytte etter kva det kunne vere for noko.
 D\a229 h\a248yrte han det.  Det var snorking.  Jublande av h\a229p sprang han p\a229 beina.  Det var alt for br\a229tt for hovudet hans.  Kvalmen skylla innover han igjen, og han m\a229tte ned p\a229 kne.  Men snorkinga var der framleis.  Det kunne, det m\a229tte vere Gaute.  Det galdt berre \a229 finne ut kor lyden kom ifr\a229.
 Det luta ei gammal storselje framover ein liten bergufs like i n\a230rleiken.  Under den bergufsen ville det vere h\a248vesvis t\a248rt og lunt n\a229r veret sto fr\a229 den kanten som det gjorde i natt.
 Han sprang bortover og firte seg nedfor bratta innunder bergufsen.  Og rett nok.  Det l\a229g det eit menneske og snorka h\a248gt.  Bj\a248rnulv greip den sovande i aksla og rista.
 - Gaute! Gaute, du m\a229 vakne!
 Gaute berre grynta og fors\a248kte \a229 riste bort den plagsame handa.
 - Vakne no, Gaute!  Det hastar!  Snart er Tore her.  Er du lei av livet, din tosk?  Vil du bli blota?
 Han rista og skaka, men det hjelpte like lite.  Gaute berre r\a248lte og kava og slo han unna seg og sov vidare.  Mens han bala med \a229 f\a229 Gaute vaken sparka han borti noko som l\a229g p\a229 bakken.  Han b\a248ygde seg ned for \a229 finne ut kva det var, og kjente at det sildra noko v\a229tt over handa hans.  Det var ein \a248lbolle.  Enno var det ein liten skvett \a248l igjen.  Han t\a248mte det i seg.
 Den tullingen Gaute, han hadde lura med seg ein bolle med \a248l, og hadde drukke seg overstadig rusa mens han sto p\a229 vakt.  Og no m\a229tte Tore komme snart. 
 Han sprang opp p\a229 vaktplassen igjen. og vart g\a229ande der og drive, heilt til han s\a229g lyset som gjorde seg fri fr\a229 m\a248rket oppe ved Borg og kom nedetter.  No kom Tore.
 Han stupte utfor skrenten og kasta seg over Gaute.  Slo og rista og kjefta og skaka.
 - Vakne no, Gaute, din tulling.  Tore er p\a229 veg, du blir blota.
 Gaute l\a229g som daud, men Bj\a248rnulv ga seg ikkje, og til sist tok Gaute til \a229 r\a248re p\a229 seg.
 - Vakne no, Gaute.  Det er eg, Gaute.  Det er Bj\a248rnulv.  Du s\a248v p\a229 vakt, din fordrukne tulling.  Snart er Tore her p\a229 runden sin.  Han kjem til \a229 blote deg til Odin.
 Det gjekk tr\a229tt \a229 f\a229 Gaute s\a229pass vaken at han forsto kva som hendte.  S\a229 gjekk alvoret opp for han, og han spratt opp, enno s\a248vn\a248rsken.
 - Tore, har han vore her?
 - Hadde han vore her, s\a229 hadde nok du lege i jarn no.  Men han kjem.  Skund deg.
 D\a229 dei kom tilbake til vaktstaden, s\a229g dei at lyset hadde stoppa borte ved galgetreet.
 - Takk skal du ha, Bj\a248rnulv, for dette, hutra Gaute, tydeleg frossen etter s\a248vnen.  
 - Du har berga livet mitt i natt.  Det skal eg aldri gl\a248mme.  
 Lykta til Tore vart verande lenge borte ved galgetreet.  S\a229 tok lyset til \a229 bevege seg tilbake mot garden igjen.
 - Kva trur du det er som skjer, undra Gaute. 
 - Eg veit ikkje.  Det f\a229r vi nok vite i morgon.  Men trur du at du er s\a229pass vaken no at eg kan g\a229?  
 - G\a229 berre du, eg trur nok eg har l\a230rt no.  Skulle eg ikkje no greie \a229 halde meg vaken, s\a229 fortener eg \a229 bli blotoffer.
 Bj\a248rnulv sm\a229sprang nedetter stien mot F\a229ne-huset.  Det var berre s\a229 vidt han ikkje sprang rett inn i den h\a248ge, gr\a229 skapningen som sto der midt p\a229 stien.
 - S\a229, du unner ikkje Odin blotofra hans, murra den h\a248ge.
 - Kven er du, stotra Bj\a248rnulv.
 - Du kan kalle meg Glupe, om du m\a229 kalle meg noko, du som snik Odin sine blotoffer fr\a229 han.
 - Kva meiner du med det?
 - \a197, du forst\a229r nok kva eg meiner.  Men ta det ikkje s\a229 tungt.  Einkvan ville det slik.  Eg veit ikkje enno kven.  Kanhende var det lagnaden.  Og Odin f\a229r vere n\a248gd med det offeret han har f\a229tt i natt.  Men akt deg du, s\a229 du ikkje g\a229r i vegen for gudane altfor ofte.  Det kan bli ulykka di.
 Bj\a248rnulv s\a229g det glimta i eit auge under den neddregne hatten.  S\a229 glei mannen til sides og var borte.
 Inne i F\a229ne-stua gl\a248dde det p\a229 \a229ren.  Koll hadde tydelegvis vore vaken og lagt meir torv p\a229.  Bj\a248rnulv fl\a229dde av seg kleda og klatra inn i koven, smaug seg inn\a229t den gode, varme kroppen til Ullfrid.  Ho snudde seg og med eine handa om lemmet hans.  Det reiste seg lydig.
 - S\a229 kald du er, mumla ho.  
 - S\a229 kald den er, den vesle fugleungen din og dei to egga dine.
 Ho la seg over p\a229 rygg og fekk han opp\a229 seg.  Han pr\a248vde \a229 finne ein rytme, men ho greip han hardt om hoftene og heldt han i ro.
 - Ligg still, kviskra ho.
 Ho heldt han hardt ned\a229t seg og r\a248rte seg varleg, mest utan \a229 r\a248re seg, kring han.  Like f\a248r han gjekk under h\a248yrde han ho kviskre:
 - Du m\a229 vere var om deg sj\a248l s\a229 du ikkje forfrys deg og blir gagnlaus for Gyda.
 - Gyda, pusta han inn mot halsen hennar etterp\a229.
 - Jada, guten min, pusta ho tilbake, - du skal nok f\a229 Gyda n\a229r tida er der.
 Morgonen etter fekk dei vite at ein av dei tre vaktmennene som var blitt fingerhogd hadde blota seg sj\a248l til Odin om natta.  Han hadde s\a229ra seg med eggodd og hadde hengt seg i det treet der han skulle halde vakt.
 D\a229 Bj\a248rnulv fortalde Ullfrid og Koll om mannen han hadde treft om natta, s\a229g Ullfrid stort p\a229 han.
 - Sa du at du s\a229g at det glimta i eit auge under hattebremmen?
 - Ja, det andre kunne eg ikkje sj\a229.
 - D\a229 trur eg nok at det var sj\a248lvaste Odin du trefte der i natt, komen for \a229 hente blotofra sine.
   
 
  Dei drakk jul og folk samtala mykje seg imellom om at det hadde vore eit midtvintersblot av dei uvanlege.  Kva dette betydde, vart dei aldri einige om.  Nokre trudde at det som hadde hendt, tyda bra.  Ville ikkje gudane la seg n\a248ye med dette blotet, s\a229 nytta det visst lite kva ein s\a229 ofra dei.  Andre meinte at noko var i ulage, og at mykje vanskeleg sto for d\a248ra, no n\a229r denne Luva-\a230ttlingen sto i landet med ei ny tru.
 Nokre svalla om at i retteleg gammal tid, d\a229 hendte det at hovdingen blota seg sj\a248l, n\a229r overlag store trugsm\a229l sto for d\a248ra.  Til dette svara andre at hovdingen jo hadde vigd seg sj\a248l til Odin under blotet.  S\a229 fekk vel Odin sj\a248l hente han n\a229r han meinte at tida var mogen.  Og om hovdingen skulle blote seg sj\a248l p\a229 rett, d\a229 vart heile Lofot og V\a229gar liggande der hovdinglaus, og det ville ingen vere tente med, unntatt denne kongen s\a248r i Tr\a248ndelag.
 Dagen f\a248r folk etter gammal sed og skikk skulle drikke ut jula og fare heim, rauk han opp med eit overhendig uver.  Nordvesten flerra om hushj\a248rna og heile verda var berre eit kvitt kov s\a229 det mest ikkje var g\a229ande husimellom p\a229 Borg.  \a197 komme seg lengre vegar i slikt eit ver var ikkje til \a229 tenke p\a229.  Men det var aldri rekna snautt verken p\a229 mat eller drikke p\a229 Borg, og dei fleste hadde hatt raust med seg d\a229 dei kom, s\a229 det sto ikkje p\a229. 
 Tre fulle d\a248gn rasa stormen.  S\a229 vart det med eitt d\a248rgande stilt.  Ein sa at det var som om einkvan hadde slege stormen i hel med ein \a248ksehammar.
 Bj\a248rnulv og Ullfrid sat nede i F\a229nestova saman med Koll d\a229 stormen kom p\a229 dei, mens F\a229ne sj\a248l var p\a229 Borg.  B\a229de Bj\a248rnulv og Ullfrid syntes dei hadde det bra nok der dei var, og s\a229g ingen grunn til \a229 pr\a248ve \a229 trasse seg mot veret opp til Borg.  Dei tr\a248ytte tida godt med \a229 h\a248yre Koll fortelle om denne Kristus og alle undergjerningane hans.  D\a229 han fortalde om korleis Kristus vart opphengt p\a229 korset og hang der, vart Ullfrid fortenkt.
 - Det er jo nesten som Odin d\a229 han hengte seg sj\a248l i treet og hang der i ni d\a248gn for \a229 kunne sj\a229 det som elles er skjult.
 Men d\a229 vart Koll arg.
 - Du m\a229 ikkje samanlikne Kristus med denne heidenguden Odin, som ikkje er noko anna enn ein vondvette.
 S\a229 arg vart han at han ville ikkje fortelle noko p\a229 ei lang stund.  Men det gjorde ikkje s\a229 mykje, for dei hadde koven og kvarandre.
 Andre dagen dei sat slik og lot vinden ule, gjekk Koll og henta ei kole med tran.  Oppi den hadde han noko oske fr\a229 \a229ren og r\a248rte godt rundt.  S\a229 leita han fram ei treflis som han hadde spikka kvass i den eine enden og ei brei trefj\a248l som han hadde klint noko sinkkvitt p\a229.
 Han dyppa trepinnen i trana og ga seg til \a229 rite nokre stavar p\a229 fj\a248la.  S\a229 ga han fj\a248la til Bj\a248rnulv og sa:
 - Sj\a229 her, her har eg skrive namnet ditt med stavar.  Alle som kan tyde stavar og som ser dette, dei veit at her st\a229r det \a229 lese Bj\a248rnulv.
 Bj\a248rnulv s\a229g p\a229 teikna og lo.
 - Jas\a229, eg ville aldri ha trudd at dette var mitt namn.  Men er det ikkje farleg \a229 f\a229 namnet sitt rita ned slik?  Kan ikkje det gje stavekunnige folk makt over den f\a229r namnet sitt skrive slik?
 Koll vart sv\a230rt alvorleg.
 - Nokre ville meine at det du no seier er heidensk overtru.  Men eg veit ikkje.  Om ein dugande trollkar som kunne lese stavar fann denne
 fj\a248la og ville deg vondt, s\a229\a133  Ja, eg har sett mykje her i dette landet som eg f\a248r ikkje ville ha trudd p\a229.
 Han sat tenksam ei stund.  S\a229 lyste han opp i eit smil.
 - Men kor finn du norr\a248ne trollkarar som kan lese stavar?
Og om vi ikkje brenn fj\a248la, s\a229 skal eg lese Krist-signingar over ho.  D\a229 meiner eg for visst at ingen trollkar skal kunne kome nokon veg med kunstane sine.  Men ta no denne treflisa, Bj\a248rnulv, og sj\a229 om du kan gjere etter det som eg har gjort, og skriv namnet ditt.
 Bj\a248rnulv ville f\a248rst ikkje.
 - Korleis kan du tru at eg skulle kunne gjere noko slikt.  Nei, det er ikkje eingong til \a229 tenke p\a229.  Dette, trur eg, er ein idrett som sj\a248l ikkje Tore Hjort ville gje seg i kast med.
 - Det kan vel hende, men han har heller aldri sagt noko om at han hadde lyst til \a229 l\a230re seg stavar.  Du sa at du kunne tenke deg det.  Pr\a248v no.
 Dei par dagane til som dei sat der, hadde dei mykje moro med Bj\a248rnulv sine f\a248rste fors\a248k p\a229 \a229 tileigne seg skrivekunsten.  Bj\a248rnulv var ikkje meir sj\a248lkj\a230r enn at han lo i lag med dei to andre, end\a229 om det var fort\a230rande kor vanskeleg det var \a229 f\a229 til denne skrivekunsten.  Det var verre enn \a229 \a248ve med sverd.  Men etterkvart som han heldt p\a229, vart det lettare.  Koll sa berre at vakkert var det ikkje, end\a229 om det kan hende kunne vere lesande for ein som ikkje var for n\a248ye p\a229 det.
 - Men, f\a248ydde Koll til, - s\a229 har du heller ikkje den beste reiskapen for \a229 skrive vakkert.
 Dei dagane stormen vara sleit Bj\a248rnulv mykje med skrivekunsten.  Han nytta dei fleste stundene til \a229 \a248ve seg, s\a229 til slutt var heile fj\a248la utkrota.  Koll let vel over kor ihuga Bj\a248rnulv var.
 Ein dag dei sat slik og samr\a248dde og sendte \a248lbollen mellom seg, stakk Koll med eitt i \a229 gr\a229te.  Lenge sat han og let gr\a229ten fl\a248yme.  Ullfrid og Bj\a248rnulv s\a229g p\a229 kvarandre, men visste ikkje heilt kva dei skulle ta seg til.  Til sist tok Ullfrid varleg bortp\a229 Koll og sa:
 - Koll?  Kan du seie oss kva det er?
 - Det er berre det, hiksta Koll, - at eg br\a229tt kjente meg som eit menneske igjen.  Det er ikkje det at F\a229ne har vore s\a230rskilt hard mot meg.  Som tr\a230l har eg vel hatt det betre enn dei fleste, men no sat eg her og r\a248dde med dykk om \a229ndelege saker, og s\a229 kom eg br\a229tt til \a229 tenke p\a229 kven eg er.  Eg mintest s\a229 mykje.  Orsak meg.  Eg veit eg er tr\a230l, og skal vere det til min d\a248yan dag.  Men eit lite bel kjente eg meg som heilt menneske igjen.  Takk.
 - Takkar du oss for at du har det vondt, undra Ullfrid.
 - Kanhende du forst\a229r betre kva eg meiner, Bj\a248rnulv, sn\a248fta Koll. 
 - Ja, svara Bj\a248rnulv. 
 Han vart fuktig i augekrokane.  
 - Eg trur nok at eg forst\a229r kva du meiner.  
 Dei tre i F\a229nestova sat ved matbordet.  Der var banka t\a248rrfisk, sm\a248r og br\a248dleiver, kokt, salt sauekj\a248t.  Der var gj\a230ra bl\a229b\a230r i ei sk\a229l.  T\a248rka tytteb\a230r og rogneb\a230r, ja til og med molter kokt i hop med honning hadde dei p\a229 bordet.  Dei hadde det rett s\a229 stormannsleg n\a229r dei svelgde dette ned med det gode blot\a248let som F\a229ne hadde brygga.
 Det var Ullfrid som f\a248rst l\a248fta hovudet og lytta.  D\a229 h\a248yrte dei to andre det og.  Noko var blitt borte. 
 - Det er stilt ute.  Det er ikkje vind lenger.  Vinden har stilna.
 Ullfrid spratt opp fr\a229 bordet.
 - No fer dei fr\a229 Borg snart.  Eg m\a229 opp dit.
 - N\a229ja, roa Koll, - det blir vel g\a229ande veg etter dei som fer.  S\a229 for den skyld treng du ikkje uroe deg.  Ta deg no ro med maten.
 Ullfrid berre fr\a248ste \a229t han.
 - N\a229r eg seier at eg m\a229 av garde, s\a229 m\a229 eg av garde.
 Ullfrid tok til \a229 kle p\a229 seg.  Det same gjorde Bj\a248rnulv.   
 - Det er visst noko du har gl\a248mt, Ullfrid
 Bj\a248rnulv sto og tr\a248dde borte ved \a229ren.
 - Eg veit kva du meiner.  Nei, eg har ikkje gl\a248mt det.  Eg ville berre sj\a229 om du var s\a229pass fast i hugen at du ikkje hadde gl\a248mt det.  Sj\a229 her.
 Ho tok fram ei lita beinflis og la i handa hans.
 - P\a229 denne beinflisa er det skore runer, sterke runer.  Ta no denne flisa og legg ho i litt mj\a248d, og la det st\a229 ei fullm\a229nenatt.  Dagen etter brenn du flisa og har mj\a248det i ein skinnpose.  Denne skinnposen skal du bere p\a229 barmen minst til over neste fullm\a229ne.  Det grannet som d\a229 er igjen av mj\a248det i skinnposen, skal du ha i ei drikke som Gyda drikk.  Skulle det g\a229 s\a229 lang tid at skinnposen er t\a248rr, f\a248r du f\a229r h\a248ve til \a229 gjere dette, m\a229 du legge skinnposen i drikken hennar.  N\a229r ho s\a229 har drukke den drikken, s\a229 kan ingenting skille dykk meir.  Og er du ikkje heilt trygg p\a229 deg sj\a248l, s\a229 f\a229r du drikke litt av drikken du og.
 Bj\a248rnulv takka, tulla beinflisa inn i eit klede og stakk det innafor kufta si.
 - Og no, Bj\a248rnulv, f\a248r vi g\a229r, m\a229 eg f\a229 takke deg for den tida vi har hatt i koven i jula.  Aldri skal du og eg i koven meir.
 Ullfrid luta seg fram og kyssa han.
 - Jamen, kva med neste jul, om ikkje Gyda og eg..?  spurte Bj\a248rnulv og kjente igjen den fort\a230rande r\a248dmen i kjakane.
 - Eg tar aldri med meg same guten til koven meir enn ei jul.  Eg leitar meg alltid ein ny, og finn eg ingen eg likar, s\a229 drikk eg jul toeine med Koll her nede i F\a229nestova.
 - Og ligg med han, hekste Bj\a248rnulv.
 - Det blir mi sak.
 Oppe p\a229 Borg viste det seg at Ullfrid ikkje hadde trengt ha det s\a229 travelt.  Dei som hadde lengst veg hadde samsnakka seg til at det var for seint p\a229 dagen til \a229 ta p\a229 heimvegen.  Dei fekk heller vente til morgonen etter, og ta laus i gr\a229lysinga, dersom veret var lagleg til det. 
 D\a229 dei h\a248yrte det ville Bj\a248rnulv ha Ullfrid med seg nedover til F\a229nestova om natta, men ho nekta.
 - Kor skal du vere i natt, undra Bj\a248rnulv.  
 - Du vil jo ikkje ligge i kvinnestova og ikkje her i sk\a229len heller.
 - \a197, eg finn meg vel eit bol, svara ho.
 Bj\a248rnulv ville ha ho med seg inn i sk\a229len til det vart leggetid, men ho ville ikkje.
 - Du kan d\a229 ikkje g\a229 ute, masa han.  
 - Har du tenkt \a229 g\a229 inn i kvinnestova?
 - Eg trur eg har sagt deg f\a248r kor lite eg har der \a229 gjere.
 - Kor har du tenkt \a229 gjere av deg, d\a229?
 - Blir det ikkje anna r\a229d, s\a229 er det varmt i fj\a248set hos dyra og tr\a230lane.
 - Eg kan f\a248lge deg ned til F\a229nestova og g\a229 opp til Borg igjen.  Eg skal ikkje mase meg i koven \a229t deg.
 - Det ville d\a229 heller ikkje ha nytta.  Det er ingen som masar seg i koven \a229t meg.  Men har eg ikkje sagt deg at no er jula omme for meg.  No vil eg ikkje sj\a229 deg meir.  Ha deg inn i sk\a229len og la meg vere i fred.
 Inne i sk\a229len sat enno langfarfolket ved bordet og drakk, men det var lengre mellom kvar gong dei l\a248fta hornet no enn det hadde vore f\a248r i jula.  Det var og mange fleire koner i sk\a229len no enn det hadde vore tidlegare.  
 Bj\a248rnulv sette seg for seg sj\a248l, skjenkte seg eit horn med \a248l og fall i tankar mens han sat med eine handa innp\a229 barmen og leika med tytullen med runebeinet inni.  D\a229 var det med eitt ein mannsstemme like ved som sa: 
 - Jas\a229, l\a248ysing, du sit her og drikk \a248l.
 Bj\a248rnulv s\a229g opp og s\a229g at det var den mannen han hadde berga Ullfrid fr\a229 som hadde flytta seg n\a230rt han.
 - Om det er meg du snakkar til, m\a229 svaret vere ja.
 - Ein ven av meg fortalde at du hjelpte meg til \a229 sovne f\a248rste kvelden her.
 - Eg trur venen din m\a229 ta feil.  Korfor og korleis skulle eg hjelpe deg til \a229 sovne.
 - Er du s\a229 frekk, l\a248ysing, at du seier at venen min lyg?
 - Nei, eg seier ikkje det, men mange hadde drukke mykje den kvelden, og d\a229 hender det at folk hugsar feil.
 - Eg trur ikkje venen min hugsar feil, og no skal eg ta hovudet ditt som takk for den tenesta du gjorde meg.
 Bj\a248rnulv s\a229g seg ikring, men verken Asgaut eller Bodvar var der og kunne hjelpe han ut av denne knipa.  Han spratt opp fr\a229 benken.  Men end\a229 s\a229 drukken den andre var, var han raskt oppe og stilte seg med drage sverd mellom Bj\a248rnulv og d\a248ra.
 - Ja, no skjelv l\a248ysingen, men det skal ikkje vare lenge.  Folk utan hovud skjelv berre ei lita tid.
 Bj\a248rnulv var v\a229penlaus, men visste at det gjorde ikkje store forskjellen.  Mot ein r\a248ynd sverdsvingar som denne karen, kunne han ikkje ha verga seg lenge.  Han trivla bak seg og fann ein krakk som han l\a248fta framfor seg.
 - Jas\a229, l\a248ysing, du vil leike.  Ja, d\a229 skal vi leike i lag.
 Ingen av dei andre mennene kring bordet let seg merke av det som hendte.  
 Sverdet flamma.  Bj\a248rnulv verga seg med krakken og sto br\a229tt der med ein halv krakk i hendene.  Den andre var avhoggen.  - I stad hadde du ein heil krakk, no har du berre ein halv.  Kor lenge trur du at leiken vil vare?
 Igjen var sverdet der, og Bj\a248rnulv sto berre med eine beinet igjen i handa.
 - Du har st\a248tt mindre \a229 verge deg med, Bjore Tr\a230l, Bjore Krakk.  Synest du denne leiken er morosam?
 Mannen br\a248lte av latter.
 D\a229 gjekk d\a248ra opp og ein kald stemme sa:
 - Eg synest ikkje denne leiken er morosam, Halvdan Sigurdsson.  Eg trudde at eg hadde sagt klart ifr\a229, slik sedene byr oss, at denne sk\a229len er fredlyst for v\a229pen s\a229 lenge vi drikk jul her.  Enno drikk du jul som min gjest, Halvdan. Kor kan det d\a229 ha seg at du svingar med nake sverd i hallen min?  Det skulle eg gjerne vite.
 Mannen br\a229snudde seg mot d\a248ra der Tore Hjort sto.
 - Eg pr\a248ver \a229 tukte vett i skallen p\a229 l\a248ysingen din, Tore, noko du ikkje har greidd, etter som det synes.
 - Er du d\a229 s\a229 lite til mann at du til det treng sverd mot ein som er v\a229penlaus?
 Det l\a229g mykje h\a229n i stemmen til Tore.
 - L\a248ysingen ville leike.  Eg leika med han, men no skal du snart f\a229 hovudet hans.
 - Stikk sverdet ditt i slira, Halvdan.  No!  
 Stemmen til Tore var som torden.
 - Eller s\a229 f\a229r du m\a248te meg og sverdet ditt!
 - Du vernar l\a248ysingane dine godt, Tore.  Skal han her ekte yngste dotter di, kan hende?
 Tore vart kvit. 
 - Det der skulle du ikkje sagt, Halvdan.  Men fordi far din og eg var gode vener, skal eg la vere \a229 ta deg ut og denge deg som ein tr\a230l.  Stikk no sverdet ditt i slira, s\a229 skal du f\a229 fare herifr\a229 i fred.
 - Dei seier at du er blitt gammal og redd, Tore.  No trur eg dei har rett dei som seier det.  T\a248r du ikkje m\a248te meg med sverd for \a229 berge l\a248ysingen din?
 - Du skal f\a229 eit siste h\a248ve til \a229 berge deg herifr\a229 i fred, Halvdan.
 Stemmen til Tore var kald som eit isflak og kvass som eit nybryna sverd.
 - Stikk sverdet ditt i slira og kom deg ut.
 Halvdan vart st\a229ande
 ei stund med gapande kjeft og heva sverd.  Leppene r\a248rte p\a229 seg som om han ville seie noko.  S\a229 var det som om stemmen til Tore og vettet til Halvdan br\a229tt lurte seg attom \a248let og inn i heilen hans.  Han vart med eitt like kvit som Tore.  Handa med sverdet sokk ned.  Han m\a229tte bruke aka si makt for \a229 l\a248fte sverdet s\a229pass mykje at han fekk det opp og ned i slira.  Han mumla noko uforst\a229ande for seg sj\a248l og r\a248rte seg, skeivt som ein krabbe, mot d\a248ra.
 Tore greip han i aksla idet han ver i ferd med \a229 smette seg ut.
 - Du g\a229r til soveplassen din no, og blir der til i morgon.  Ser eg deg meir i dag, er ikkje livet ditt mykje verd.  Seinare viser du deg ikkje p\a229 Borg igjen, Halvdan, f\a248r du har l\a230rt \a229 te deg som folk.
 Stemmen til Tore var l\a229g, slik at berre dei som sto n\a230rmast h\a248yrte det. 
 Tore gjekk bort til Bj\a248rnulv og la armen om akslene hans.  Slik f\a248rte han Bj\a248rnulv med seg og sessa han p\a229 fotbrettet til h\a248gsetet som han sj\a248l kleiv opp i.  Bj\a248rnulv var glad for at det ikkje var fleire igjen i sk\a229len.  Auga til dei som var der brann som h\a248gsommarsoler p\a229 han.
    - S\a229 ja, Bj\a248rnulv, no tar vi oss eit horn \a248l.  Det trur eg vi treng no, b\a229de du og eg, end\a229 om vi vel ikkje er dei st\a248rste hornsvingarane, verken du eller eg.
 Bj\a248rnulv s\a229g stort p\a229 Tore.
 - Eg trudde det var meg det var noko galt med, ettersom eg ikkje f\a229r det til \a229 drikke meg drukken p\a229 \a248l.
 - Eg skal tru deg noko, svara Tore l\a229gt, - men la det vere mellom oss.  Eg er ikkje s\a230rleg huga p\a229 \a248l, eg heller.  Eg synest ikkje det er godt.  Men n\a229r vi drikk jul, s\a229 m\a229 eg drikke for ikkje \a229 skjemme meg ut.  L\a230r deg det du og, at det er mogleg \a229 l\a248fte hornet ofte, utan at det minkar s\a229 mykje i det.  Dessutan\a133
 Tore lo stilt, men hjarteleg.
 - Dessutan ser mange det som eit manndomsmerke om du s\a248lar ein del n\a229r du drikk.  Slik kan du fylle hornet oftare, om nokon i f\a248rstninga skulle legge merke til det.
 Dei drakk litt og sa ikkje s\a229 mykje.  S\a229 sette Tore auga i Bj\a248rnulv.
 - Eg har sakna deg i sk\a229len dei fleste kveldane.
 - Ja, eg\a133eh\a133eg, stamma Bj\a248rnulv og visste ikkje kva han skulle finne p\a229 \a229 seie.
 - Var det s\a229 mykje betre \a229 drikke jul nede hos F\a229ne?  Tore var skarp i stemmen.
 Bj\a248rnulv vart f\a248rst raud, s\a229 bleik.  Han s\a229g ned i bordet og turte ikkje l\a248fte blikket mot Tore.  Var det ei forn\a230rming mot hovgoden og gudane at han ikkje hadde tatt meir del i blotgildet p\a229 Borg?  S\a229 h\a248yrte han ein underleg lyd fr\a229 Tore, og kunne ikkje la vere \a229 kikke opp.  D\a229 s\a229g han at Tore sat der og bobla av undertrykt latter.  Tore s\a229g blikket til Bj\a248rnulv og brast ut i ein br\a248lande latter.
 - Nei, ver ikkje redd, hiksta Tore og t\a248rka lattert\a229rene. 
 - Det verkar som om du har dyrka fr\a230vingsgudane godt denne jula.  Korleis er det, forresten, har ho stukke av fr\a229 deg no?
 Bj\a248rnulv berre nikka.
 - S\a229s\a229, opp med hovudet gut.  Det finst fleire tauser i verda.  Og du er enno ung.  Jaja, Tore nikka ettertenksamt, - det er vel kan hende d\a229 det kjennest sterkast. 
 Tore t\a248mte hornet og reiste seg.
 - Eg har saker eg m\a229 ha omsut for.  Eg trur du kan g\a229 kor du vil utan \a229 tenke p\a229 kva Halvdan Sigurdsson har for seg.
 Han la handa p\a229 aksla til Bj\a248rnulv og klemte varleg d\a229 han for forbi.
 Det gneistra av frost ute.  Sn\a248en l\a229g oppunder takufsane.  Farvegen der n\a230rgrannane hadde tatt seg heim, l\a229g som ei djup gr\a248ft nedetter b\a248en.  Bj\a248rnulv f\a248lgde gr\a248fta eit stykke nedetter og s\a229g for seg korleis hestane og karane hadde bala seg veg.  I djupaste skavlane m\a229tte sn\a248en ha g\a229tt mest oppunder armane i alle fall p\a229 dei stuttaste karane.
 Han gjekk i sine eigne tankar og hadde g\a229tt mange steg forbi f\a248r det n\a229dde fram til heilen hans at eit skispor hadde tatt av fr\a229 ferdagr\a248fta.  Han gjekk tilbake og s\a229g det einslege skisporet.  Det minte han om noko, men han visste ikkje heilt kva.  S\a229 gjekk det opp for han at sporet gjekk i den leia der Ranveig budde.
 Han sprang opp til Borg, leita og fann seg eit par ski og sette utfor.  Han br\a229snudde der skisporet gjekk fr\a229 farvegen.  Det knaka i skia, men dei heldt.  Han heiv seg p\a229 staven og staka seg fram etter det einslege skisporet mot stova hennar Ranveig.
 Synet trefte han som eit knyttneveslag i bringa:  Det bl\a229, skimrande lyset kring ljoreopninga.  F\a248rst trudde han at det var n\a229lys, at Ranveig l\a229g der og d\a248ydde.  S\a229 kom han p\a229 noko anna han hadde h\a248yrt, at det f\a248lgde eit slik bl\a229lys med n\a229r det vart ut\a248vd sterk seid.  "Eg er ei trollkjerring", hadde Ranveig sagt.  Og ho hadde prova det d\a229 ho viste han Gyda, naken og vakker og freistande i flammane fr\a229 \a229ren.
 Seid!  Han ville ikkje komme for n\a230r noko s\a229 umandig.  Det var som om skia hadde sin eigen vilje og ville snu.  Men enn om det no ikkje var seidlys, men n\a229lys han s\a229g?  Enn om Ranveig l\a229g der og d\a248ydde, og han var for umannsleg til \a229 g\a229 inn og kan hende hjelpe ho?
 Han tvang seg mot d\a248ra.  Men d\a248ra ville ikkje opp.  Det var noko som heldt og stemte imot.  Jau, det m\a229tte vere seidlys han hadde sett.  Men enn om\a133
 - Odin, du som r\a229r over seiden, hjelp meg til \a229 velge det rette no.  Eg vil ikkje enno sj\a229 Ranveig hos Hel.
 D\a248ra gjekk s\a229 br\a229tt opp at han stupte inn i rommet.  Det var noko som r\a248rte seg borti sengekoven.
 - Ranveig?  Er det du, Ranveig?  Er du sjuk?
 D\a229 var handa i bringa p\a229 han igjen.  Tok om hjartet hans og klemte.  Han rygga mot d\a248ra.  Kom ihug posen han hadde f\a229tt hos Koll.  Leita innp\a229 bringa.  Fann den.  Skreik:   
 - Troll og jotnar og m\a248rkemakter vik!
 - G\a229 din veg!  G\a229!  Hekste det borte fr\a229 koven.
 Det var ikkje Ranveig sin stemme.  Likevel var det Ranveig sin stemme.  Men det var noko anna kjent med den og.  Det var\a133  Det var\a133stemmen til Ullfrid.  Slik ho hadde snakka d\a229 han fann ho her sist.
 - Ullfrid!  Men er ikkje du..?  Kva gjer du her, no?  
 - G\a229!  G\a229!  I Fr\a248yas og Odins namn, g\a229!  G\a229r du ikkje no, m\a229 eg bruke makta mi mot deg, og d\a229 veit eg ikkje korleis det g\a229r med\a133
 Han vart st\a229ande.  S\a229g at bl\a229slyset tok til \a229 krype fr\a229 koven mot han.  Kom sigande som ein bekk.  Det var ikkje s\a229 sterkt som det han hadde sett kring ljoren.  Men det kom og kom.  Han greip hardare mot bringeposen.  Sto der.  L\a248fta posen mot lyset, delte det.  Let det str\a248yme forbi seg p\a229 begge sider.  No var det snart forbi han og bak han.  Kva ville hende d\a229?  Ville posen framleis berge han?
 Lyset tok til \a229 gneistre.  Han kjente at no hadde dei to lysbekkane samla seg bak han.  No var det for seint \a229 g\a229.  Han l\a248fta posen over hovudet og skreik:
 - Djevlar og demonar, i Kristi namn, vik!
 Gneistane sto som ein foss kring han, og var kalde som istappar.  Det kom eit gurglande skrik borte fr\a229 koven.  S\a229 vart alt stilt.  Og m\a248rkt.  
 Han kvervla rundt.  Den lyse, firkanta d\a248ropning sto der som ei frelse.  Hovudet hans ville dit, ville ut, ville bort.  Men f\a248tene nekta.  Ein stad inne i han l\a229g det ein atterljom av eit skrik og stengte.  Skriket fr\a229 koven.  Fr\a229 Ullfrid?  Fr\a229 Ranveig? 
 D\a229 n\a229dde ein l\a229g og uendeleg tr\a248ytt stemme fram til han.
 - Bj\a248rnulv?  Bj\a248rnulv, kan du h\a248yre meg?
 Ogs\a229 Bj\a248rnulv kjente seg stupande tr\a248ytt d\a229 han tvinga seg til \a229 snu kroppen.  Bort fr\a229 den frelsande d\a248ropning, mot koven der f\a230lska kom fr\a229.
 - Det er over no Bj\a248rnulv.  Vil du kveike p\a229 \a229ren?
 Snart spraka og brenn det fr\a229 \a229ren.  Alt var fr\a229 f\a248r gjort kl\a229rt for gneisten fr\a229 eldst\a229let.  Han slo ljore-bordet ifr\a229.  Enno meir lys siva inn og han kunne sj\a229 ei lita og t\a248rr Ranveig ligge som ei dokke inni dei kleda som den langt st\a248rre og fermare Ullfrid hadde bore dagen f\a248r.
 - Eg ville ikkje skade deg, Bj\a248rnulv, ville berre ha deg herifr\a229.  Men du heldt p\a229 \a229 drepe meg d\a229 du brukte denne Krist-guden mot meg.
 Bj\a248rnulv s\a229g stor\a248ygd p\a229 ho.  Tankane var eit einaste rot.  Ullfrid.  Ranveig.  Ullfrid-Ranveig.  Ranveig-Ullfrid.  Den freistande frilla.  Mormor til Gyda.  Han klynka som eit lite barn og greidde berre \a229 presse fram:
 - Ranveig.  Du.  Haml\a248ype.
 Ho drog Ullfrid-kleda tettare om seg.  Aka seg fram mot kovekanten og klappa med handa nedp\a229 pallen.
 - Set deg her, Bj\a248rnulv.
 Han berre sto.
 - Ja, kanskje du skulle finne ei kanne \a248l til oss, f\a248rst.  Du veit kor du finn det.  Vil du?
 F\a248tene gjekk mot det vesle romet p\a229 langveggen.  Hendene fann ei \a248lkanne og tappa i.  Det var kanna, og ikkje hovudet hans som styrte skritta tilbake til pallen der Ranveig hadde klappa. 
 Ranveig drakk ein djup sup av kanna.  Hosta litt.  Ho drog kleda enno tettare om seg, som om ho fraus.  Men det vart ikkje nok.  Ho famla bak seg i koven.  Drog ei dyne over seg s\a229 berre det gr\a229, skrukkete ansiktet stakk fram.  Ho drakk ein sup til av kanna, sukka og ga kanna til Bj\a248rnulv.
 - S\a229, drikk no.
 Han berre s\a229g p\a229 ho.
 - Eg veit du er ikkje s\a229 smausen p\a229 \a248l, men drikk deg ein sup lell.  Ein god sup.  Drikk no.
 Han drakk.
 - Haml\a248ype, sa du.  Ja.  Tja.  Og nei.  Eg er ikkje noko vanleg haml\a248ype.  Eg kan ikkje endre skapnad slik eg vil.  Eg kan ikkje vere ulv eller bj\a248rn.  Eg kan ikkje vere \a248rn eller ramn.  Kanhende r\a229r eg ikkje over sterke nok seidkrefter.  Eg kan berre vere Ullfrid.  Og berre under midtvintersblotet.  Meir enn det, eg m\a229 vere Ullfrid under midtvintersblotet, enten eg vil eller ikkje.  F\a248r ville eg det, og var glad for det.  No veit eg ikkje lenger.  Hamskiftet slit.  Ei jul d\a248yr eg vel av det.  
 - Men, Ranveig\a133
 - Nei, du skal teie.  Eg veit ikkje om slutten kjem den neste jula eller den deretter eller den etter der igjen.  Og du skal vite, Bj\a248rnulv, at Ranveig er ikkje Ullfrid, og Ullfrid er ikkje Ranveig.  Ranveig minnast berre ukl\a229rt kva Ullfrid gjer, og Ullfrid hugsar mest ikkje at det finst ei som heiter Ranveig.   - Men h\a248yr no\a133
 - Vent.  Eg trur eg veit kva du tenker. Du er f\a230lsken over at du har hatt mormor til Gyda som frille i jula.  Det har du ikkje.  Du har hatt Ullfrid som frille i jula.  Eg trur ho har l\a230rt deg noko som Gyda hadde villa takke deg for, eingong.  Om ho hadde visst det.
 - Men korleis kan eg treffe Gyda , etter dette?  Korleis kan eg treffe deg?
 - Det kan eg ikkje svare deg p\a229.  Du skulle
 ikkje ha visst.  Eg gjorde alt eg kunne for \a229 halde deg herifr\a229.  Men du berre kom.  Det er f\a248rste gongen at ein eg ikkje ville ha hit, har kome.  Du har krefter i deg, Bj\a248rnulv, krefter eg ikkje r\a229r med.  Kanhende er det denne Krist-guden, kor du no enn har han ifr\a229, som gjev deg desse kreftene.  Du m\a229 fortelle meg om han ein gong, om du vil.
 - Men du sat d\a229 og h\a248yrde p\a229, i jula.  Nede hos F\a229ne\a133  Mens Koll\a133
 - No forst\a229r eg.  Men du gl\a248ymer kva eg seier.  Det var ikkje eg som h\a248yrde p\a229.  Det var Ullfrid.  Ranveig kan hugse at du og Ullfrid delte kove.  Stort meir kan Ranveig ikkje hugse.  Ranveig kan hugse at du ga Ullfrid stor glede og at Gyda vil f\a229 stor glede av deg n\a229r den tida kjem.  Men no m\a229 du g\a229.  Eg m\a229 sove.  Kom igjen i morgon.  Eller ein annan dag.  Om du vil.  Og eg b\a229de h\a229par og trur at du vil.  Du er ein underleg kar, du Bj\a248rnulv.  Eg vil s\a229 ugjerne miste deg.
 Hovudet sokk tilbake p\a229 puta.  Bj\a248rnulv stiltra seg ut.      
 
  Bj\a248rnulv hadde vondt for \a229 f\a229 sove i nettene som f\a248lgde.  Ikkje f\a248r var han sova s\a229 kom det til han i draumen ei gammal, skrukket kjerring som ville opp p\a229 sovepallen til han.  N\a229r han ville skubbe ho unna, vart ho ung og vakker heilt til ho var under fellen hos han.  D\a229 vart ho med eitt gammal og skrukket igjen.
 Han kava og kava for \a229 komme unna, heilt til han vakna med sveitten silande over heile kroppen.
 Hadde her berre vore noko \a229 gjere, men veret hadde sl\a229tt om igjen, s\a229 det var mest ur\a229d \a229 stikke hovudet utomhus.  S\a248rvesten ylte om novene og regnet sto som ein vegg innover Vestfjorden.  Dei vann s\a229 vidt \a229 skaffe i hus det dei trong av ved og torv til \a229 halde \a229reelden s\a229pass ved like at dei heldt den verste r\a229sken ute.
 Ein dag hadde han v\a229ga seg p\a229 veg ned til F\a229ne, p\a229 vona Koll kunne hjelpe han til \a229 bli kvitt dei verste mardraumane.  Men ute p\a229 brinken der bratta ned mot F\a229ne-huset tok til for alvor, hadde vinden slege han overende.  D\a229 han fors\a248kte \a229 reise seg, hadde vinden tatt nytt tak og kasta han mot ei gammal rogn som sto der.  D\a229 s\a229g han ikkje anna r\a229d enn \a229 kravle seg p\a229 alle fire oppover mot Borg igjen.  
 Der han kraup oppover i den dimme halvm\a248rke dagen,  s\a229g han ein h\a248g, gr\a229kledd skapning st\a229 med kappa flagrande kring seg, og eit minne fr\a229 jula rann han i hug.  Men han slo det fr\a229 seg, meinte han m\a229tte ha sett feil.  I slikt eit ver kunne verken gudar eller menneske st\a229 oppreist der framme p\a229 brinken.
 D\a229 tok med eitt ein hund til \a229 gj\a248y der oppe p\a229 garden, og som om g\a248yinga skulle vore eit slags signal, reiv der seg ei open rift i det tunge gr\a229ullteppet himmelen hadde g\a248ymt seg attom.  Der sto som ein lysstr\a229le gjennom opningen og traff gr\a229mannen bortmed galgerogna.  Som i eit lynglimt var mannen sitt ansikt opplyst under den sidbremma ullhatten der eit tomt augehol stirra p\a229 Bj\a248rnulv, og ei bl\a229 tunga hang ut av kjeften som p\a229 ein hengt mann.
 Det for s\a229 ilt gjennom Bj\a248rnulv i det same.  S\a229 pr\a248vde han roe seg med at nettopp p\a229 ein dag som i dag var det, om nokon gong, ver for skr\a248mt og daudingar.  Og d\a229 var det vel ikkje s\a229 underleg om ein dauding var \a229 sj\a229 ved galgetreet.  Han m\a229tte sp\a248rre seg for om nokon visste om ein einaugd mann som var blitt hengt der i treet.  Likevel kjente han at han var kaldare, heilt inn i margen, enn han trong vere for veret si skyld.
 Han rente seg mest p\a229 Asgaut idet han trivla seg inn d\a248ra til eldhuset.  Asgaut s\a229g undrande p\a229 han og drog han med seg bort til \a229reelden.  Der gjorde han teikn til ei av tausene som brennsn\a248gt bar ei kanne varmt tynn\a248l bort til dei.  Asgaut slo \a248l i eit staup og tvang Bj\a248rnulv til \a229 t\a248me det i to lange drag.  Han hjelpte Bj\a248rnulv av med kappa og hengte den p\a229 ein nabb attmed elden.
 - S\a229, no trur eg det er best du fortel meg kva det er som feilar deg.  Noko har det vore heilt sidan jul, men slik du no ser ut har eg aldri sett deg f\a248r.
 D\a229 ramla det ut av Bj\a248rnulv, alt.  Hulter til bulter kom det, om Ranveig-Ullfrid, om Koll og om daudingen han nyss hadde sett.
 Asgaut sat mest taus og h\a248yrde p\a229, skaut berre inn nokre korte sp\a248rsm\a229l ein og annan gongen for \a229 klare opp i den rotete fortellinga.  D\a229 Bj\a248rnulv hadde t\a248mt alle orda or seg, sat dei begge stille ei god \a248kt.
 Asgaut harka litt f\a248r han tok til orde:
 - Eg trur det er rett om eg fortel deg at eg og var saman med Ullfrid ei jul for lenge sidan, ei av dei f\a248rste ho var her.  Den aller f\a248rste var ho saman med Tore.  Det var mens far hans enno levde og var blotgode.  Seinare veit eg at Bodvar var saman med ho ei jul.  Vi har undra oss litt over, alle saman, at ho aldri blir eldre.  Vi visste nok at det var noko trollskap med i spelet.  Men ettersom ho aldri gjorde noko gale mot dei ho var saman med, s\a229 var det ingen grunn til \a229 jage ho.
 - Tore, du og Bodvar?
 Bj\a248rnulv s\a229g stor\a248ygd p\a229 Asgaut.
 - Ja.  Du ser kan hende ein samanheng her?  Ingen av oss er menn som hastar med \a229 komme til botn i \a248lbollen.  Ingen av oss er menn som likar r\a229skap og drap.  Drepe gjer vi om vi m\a229, men ikkje for v\a229r eigen lyst.  Vi meiner alle at du er av same slaget.  Men du m\a229 vere noko s\a230rskilt, ettersom du veit det som ingen av oss fekk greie p\a229.  Ettersom du kjenner b\a229de Ranveig og Ullfrid.  Ranveig slepp ikkje mange innp\a229 seg.  D\a229 er eg meir undrande over kva det er Odin vil deg.
 - Odin? 
 - Ja, forsto du ikkje at det var han du s\a229g, no ved galgetreet?  Du veit vel at Odin blir kalla "dei hengte sin gud"?
 Asgaut s\a229g undrande p\a229 Bj\a248rnulv.  S\a229 var det som han br\a229tt kom p\a229 noko, og s\a229g litt brydd ned.
 - Nei, du treng ikkje vere brydd, Asgaut.  Det er noko alle veit at tr\a230lar ikkje f\a229r eigna til seg mykje kunnskap om gudane.  Men Odin\a133  Det er andre gongen\a133   
 - Andre gongen?
 Asgaut var kvass i m\a230let.
 Det var ikkje anna r\a229d for Bj\a248rnulv enn \a229 kome fram med det som hadde hendt den natta i jula d\a229 han hadde vekt Gaute.  Han omgjekk det at Gaute hadde sove, men plumpa ut med kva Odin hadde sagt.  Og d\a229 var det ingen annan utveg enn \a229 komme fram med heile sanninga.
 - Jaja, s\a229pass skylda du vel Gaute.  Og eigentleg trur eg nok Tore ville vore takksam mot deg om han hadde visst det.  Han ville nok likt d\a229rleg \a229 bli n\a248ydd til \a229 henge sonen til Frode Gautason p\a229 Fjell.  Men no skyldar du ikkje Gaute noko lenger.  Han har gjeve deg fridomen.  Du har gjeve han livet.  Men vi f\a229r halde tann for tunge, b\a229de du og eg.  Eg trur neppe Gaute ville like det om nokon visste at han skyldar deg livet sitt.  Det kan hende vere galt nok at han sj\a248l veit det.
 - Kva trur du Odin vil meg?
 - Eg veit ikkje, Bj\a248rnulv.  Odin lar ikkje nokon sj\a229 seg utan at han sj\a248l vil det.  Kanskje vil han ha deg som si fulltrue.  Men det skal du vite at Odin er ein hard herre \a229 tene, lunefull og svikefull som han er.  Nei, eg veit ikkje, Bj\a248rnulv, men eg trur det m\a229 vere meir med deg enn vi til no har visst om.  Du treng vel og \a229 f\a229 vite at av og til skapar Odin seg om til ei kvinne og ligg med menn.  End\a229 om eg knappast trur at dette har noko med Ranveig-Ullfrid \a229 gjere.  Ranveig dyrkar dei gudane ho kjende heimanfr\a229, og dei er andre enn v\a229re.  Likevel kan det vere godt \a229 vite.
 Om Bj\a248rnulv hadde trudd at det skulle bli lettare etter at han hadde snakka med Asgaut, tok han feil.  Draumane vart berre verre.  No var dei ikkje berre den ung-gamle kvinna som brautest med han om plassen i benken.  No hende det at denne framande ogs\a229 tok form av ein h\a248g, mager og gr\a229kledd mann.
 Han gjekk som ein skygge kring p\a229 garden.  Han grudde seg for \a229 sovne, og grudde seg for \a229 st\a229 opp.  N\a229r dei andre var oppe, trudde han at han kunne ha sove uplaga, men han visste at det kunne aldri Tore tole, at ein av huskarane l\a229g og drog seg om dagen, end\a229 om det lite eller ingenting var \a229 gjere.
 Bj\a248rnulv trudde ikkje at det var mange som la merke til korleis han s\a229g ut.  Nesten alle p\a229 garden s\a229g plaga ut.  Folk flest f\a229r dette draget over seg n\a229r dei blir tvinga til gjerandsl\a248yse s\a229 lenge.  Berre dei eldste gjekk der med ein liten smil i munnvikene.
 - No st\a229r skreien feit og fin uti havet, mulla dei, - og med s\a248rvesten kjem han inn Vestfjorden.  I \a229r treng vi ikkje fare ut p\a229 ville havet og sette livet p\a229 spel for \a229 f\a229 hjellane fulle.  Berre nokre f\a229 b\a229tlengder fr\a229 land, s\a229 kan vi laste b\a229tane.  Gudane er godhuga, slik midtvintersblotet lova oss.  Men dei yngste skulle nok heller ha villa ro litt lengre og sette livet p\a229 spel om dei berre slapp g\a229 her utan noko \a229 r\a248yne kreftene p\a229.
 Ein dag var vinden spak, og regnet heldt seg der oppe i skyene, end\a229 om dei l\a229g langt nok nedover fjellsidene.  Men havet var framleis s\a229 oppr\a248rt at det ikkje kunne vere snakk om \a229 gje seg ut p\a229 havet for \a229 sj\a229 etter om dei gamle hadde vore sannsp\a229dde.  
 Dei unge ga seg heller i kast med leik og idrott, men Bj\a248rnulv tok Asgaut til sides og spurte om han kunne ta seg lov til ein tur ned til F\a229ne-stua.  Asgaut ga han straks lov til det.
 Straks Bj\a248rnulv opna d\a248ra til F\a229ne-stua slo snorkinga fr\a229 F\a229ne og ein emmen stank imot han.  Koll sat med lutande hovud og stirra inn i \a229re-elden.  Bj\a248rnulv vart st\a229ande innved d\a248ra og visste ikkje heilt korleis han skulle te seg.
 - Du treng ikkje vere redd for \a229 vekke F\a229ne.  Det m\a229 minst ein jordskjelv eller ein ny \a248lt\a248rst til for \a229 f\a229 han vaken.  Kom no og sett deg innved elden.  Eg har venta p\a229 deg.
 Koll snakka utan \a229 sj\a229 opp.
 - Du har venta p\a229 meg?  Korleis..?
 - Det var noko som sa meg det.  Likevel trur eg det er best at du fortel\a133
 Enno ein gong bobla det heile ut av Bj\a248rnulv.  Koll sat heilt ur\a248rleg mens Bj\a248rnulv fortalde, og ei god stund etterp\a229.  S\a229 greip han ein stav som han hadde liggande ved sida av seg, og tok til \a229 rote i \a229reelden.  Elden flamma opp og dansa i underlege, knitrande og k\a229te sprang over kubbane.  Koll var der heile tida med staven sin.  Det var som om ville han styre flammane, tukte dei under sin vilje.
 - Ullfrid-Ranveig kjenner vi.  Og eg trur det er rett som Asgaut sa:  Dei har ikkje noko med Odin \a229 gjere.  Det som gjer meg meir tenksam er at Odin kjenner deg s\a229 godt
 at han veit om draumane dine, og blandar seg inn i dei.  Eg trur du m\a229 gjere eit val, Bj\a248rnulv.  Enten m\a229 du vie deg til Odin fullt og heilt, eller s\a229 m\a229 du finne eit vis \a229 stenge han ute.  Det er tungt \a229 vere fulltrua til Odin.  Eg har sett mange menn fors\a248ke det, utan \a229 makte det s\a230rleg lenge.  Og s\a229 m\a229 vi ikkje gl\a248mme at det var dei som ville fulltru p\a229 Odin.  For deg er det annleis, om eg ikkje tar feil.  Det er Odin som vil at du skal fulltru p\a229 han.  Noko slikt har eg aldri h\a248yrt gjete f\a248r.  Vil du dette, Bj\a248rnulv?  T\a248r du dette, Bj\a248rnulv?
 Bj\a248rnulv s\a229g bedande p\a229 Koll.
 - Eg kjem til deg for \a229 f\a229 r\a229d.  Du veit s\a229 mykje, og eg veit s\a229 lite, b\a229de om Odin og dei andre gudane.  Det einaste eg veit er at dette som har hendt har gjort meg skremt.
 - Vel du Odin, Bj\a248rnulv, kan han gje deg makt og v\a248rdnad.  Det kan reise opp att \a230tta di.  Men det kan og \a248ydelegge deg, om du ikkje er sterk nok.  Er du sterk nok, Bj\a248rnulv?
 - Eg veit ikkje, Koll.
 Bj\a248rnulv h\a248yrde sj\a248l at han n\a230rmast jamra orda fram.
 - Kva tid trur du at du veit det?
 - Korleis kan eg vite det, Koll?  Eg veit berre at eg ikkje s\a248v.  Eg g\a229r som ein skygge opp\a229 Borg.  Eg trudde du kunne hjelpe meg.  Derfor kom eg.
 - Det er mogleg eg kan hjelpe deg, men d\a229 m\a229 du vite kva eg skal hjelpe deg til.  Det eg kan love deg er at eg skal be Ullfrid-Ranveig fjerne seg fr\a229 draumane dine.  Den oppmodinga trur eg nok blir h\a248yrt.
 - Korleis skal du be om det, n\a229r det ikkje er ver til \a229 komme seg vegen til Ranveig?
 - \a197, det finst hjelparar som tar seg fram den vegen same korleis veret ter seg.  Det skal du ikkje tenke meir p\a229.  Men Odin\a133  Han kan eg ikkje fjerne verken fr\a229 tankane dine eller draumane dine om du ikkje sj\a248l vil det, veit at du vil det.  Og eg ser det slik at Odin trur p\a229 deg, trur p\a229 styrken din.  Han veit at det kjem ei hard mannjamning om ikkje lenge.  Han veit at han treng sterke folk til \a229 bere merket sitt i den striden.  Og om du vel han bort, s\a229 kan eg ikkje love deg verken makt eller rikdom.  Du f\a229r kjenne djupt i deg sj\a248l, kjenne etter kva som betyr mest for deg:  Makt og rikdom eller indre fred.  Den dagen du trur du veit det, kan du komme til meg igjen.   
 
 
 
 
 
  
  Det rak eit rykte innom Borg ein dag.  Skafte p\a229 Li hadde ikkje rusta seg ut for skreifiske i vinter.  Han hadde tenkt \a229 sitte heime med huskarane sine.  Det var mange nok som bar rikdom til Borg, om ikkje han og skulle bere hovdingskatt dit, skulle han ha sagt.
 Tore vart kvit av sinne d\a229 han h\a248yrte det.  S\a229 lo han ein kort og br\a229 latter.
 - Det merkast kor Kalv Kvite fer.  Men Skafte f\a229r eg vel tale med.  Plukk ut elleve karar du, Asgaut.  Eg rir sj\a248l tolvte til Li no i dag.
 Det var stilt p\a229 tunet p\a229 Li d\a229 dei reid inn.  Dei t\a248yla hestane og venta ei stund, men ingen kom ut for \a229 ta imot dei.
Ikkje f\a248r Tore hadde banka hardt p\a229 d\a248ra med spydskaftet, kom ein fortumla og s\a248vndrukken Skafte i d\a248ra.
 Tore smilte kaldt.
 - S\a229, de dyrkar s\a248vnen p\a229 Li, medan andre bur seg til skreifiske.  Og dugeleg m\a229 her ha vore brygga til jul, ettersom augo dine, Skafte, fortel om ein tung \a248lrus.  Elles trudde eg det var skikk p\a229 gardane her \a229 ha vaktmenn ute, s\a229 ikkje ufredsfolk fekk kome overraskande p\a229.  Men kanskje lit du s\a229 fullt og heilt p\a229 at hovdingen vaktar \a248ya, at du ikkje synes det er naudsynt med eigne vaktmenn?
 Det var greit \a229 sj\a229 at Skafte lika talen til Tore ille.  Likevel pr\a248vde han seg p\a229 noko som truleg var tenkt som ein venleg smil.
 - Ufred har det vore s\a229 lite av her p\a229 Lofot etter at hovdingen p\a229 Borg festa makta si, s\a229 vi har mest gl\a248mt \a229 tenke p\a229 \a229 akte oss.  Men kva st\a229r p\a229 ettersom du hovding kjem s\a229 mangmennt i tunet mitt?
 - Det sneia ein underleg tale innom Borg no nyleg.  Bonden p\a229 Li ville ikkje p\a229 skreifiske med huskarane sine i vinter, vart det sagt.  Dette undra meg s\a229 mykje at eg tenkte eg ville h\a248yre med deg sj\a248l, kva du hadde \a229 seie.
 I det same var Kalv Kvite ved sida av Skafte.  Han hadde sverd ved lend og s\a229g mykje kl\a229rare og kvassare ut i blikket ein bonden sj\a248l.
 - Eg veit ikkje om ein friboren odelsbonde treng svare p\a229 slike sp\a248rsm\a229l, hovding.  Eg trudde odelsb\a248ndene r\a229dde seg sj\a248l i slike saker her p\a229 H\a229logaland, flein han.
 Tore heldt heile tida blikket festa p\a229 Skafte.  L\a230st ikkje sj\a229 Kalv Kvite.
 - Eg ventar p\a229 svaret ditt, bonde, og minner om tingsemja fr\a229 gammalt av:  Hovdingen p\a229 Borg held huskarar nok til \a229 verge Lofot mot vanleg ufred.  B\a248ndene svarar sin h\a248vesvise part av l\a248n og kost.  Men om det er slik at du, Skafte, har tenkt \a229 svare din part med godt s\a248lv i \a229r, skal ikkje eg tvinge deg vekk fr\a229 \a248lhornet og ut p\a229 havet.  Men eg vil ha svar innan tre d\a248gn, s\a229 eg veit kva eg har \a229 halde meg til f\a248r eg sender mine folk p\a229 fiske.  Svaret ventar eg \a229 h\a248yre heime p\a229 Borg.  
 Med det sagt, snudde Tore hesten og rei ut fr\a229 tunet p\a229 Li med f\a248lget sitt.
 Dagane gjekk, men noko svar fr\a229 Li kom det ikkje.  Fjerde dagen tok dei f\a248rste huskarane og tr\a230lane til \a229 dra til sine v\a230r.  D\a229 ga Tore igjen ordre til \a229 sale opp.  P\a229 ny gjekk turen til Li.
 Men denne gongen kom ikkje mennene fr\a229 Borg uventa til Li.  I tunet vart dei m\a248tte av ein mannehop p\a229 rundt tretti menn.  Fremst sto ein flirande Kalv Kvite og nokre andre menn med sverd.  Ei halv tylft menn hadde bogar med piler kvilande mot strengen.  Andre bar spyd, b\a229de hoggspyd og kastespyd.  Attrast sto ein hop med tr\a230lar v\a230pna med alt fr\a229 h\a248ygaflar til tunge stokkar.
 Tore stoppa framfor Kalv Kvite.
 - Kor er Skafte?
 - Han ligg klein inne i koven.  Og ettersom han, liksom du, ikkje har soner, s\a229 ba han meg tale for seg.  Det han har \a229 seie deg, Tore, er at han fr\a229 og med i dag seier seg fri fr\a229 tingsemja, og aktar \a229 verge garden sin sj\a248l etter denne dag.  B\a248ndene meiner du har brote tingsemja med \a229 legge alt for harde skattar p\a229 dei.  Alle veit at s\a229 mykje som dei ber til garden din, et ikkje huskarane dine.  Og det vart ikkje sagt noko i tingsemja om at b\a248ndene skulle auke rikdomen din med det dei ber til Borg.  Anna svar f\a229r du ikkje.  Ri heim no, du er ikkje velkomen her i tunet.
 Tore l\a248fta sakte h\a248gre handa over hovudet, og f\a248r nokre visste ordet av det sto det ei pil og dirra i h\a248gre aksla hans Kalv.  Nokre av bogemennene datt til marka med ei pil gjennom brystet.  Dei andre bogeskyttarane greidde \a229 sleppe av garde kvar si pil, men berre ein i f\a248lget til Tore vart skada.
 S\a229 drog Tore sverdet og storma fram mot hopen i tunet.  Kalv fors\a248kte seg med nokre keivelege hogg med venstrehanda, men fekk b\a229de sverdet og to fingrar sl\a229tt av handa si.  Asgaut og Kjartan felte kvar sin sverdmann f\a248r resten av hopen tok til beins og r\a248mde.  Kalv Kvite sto fr\a229dande av smerte og raseri med blodet str\a248ymande fr\a229 dei to s\a229ra sine.
 - Hent Skafte, Kalv!  Han er vel ikkje verre faren enn at han greier \a229 stavre seg ut p\a229 tunet.
 Tore var iskald og hard i r\a248ysta.  P\a229 ust\a248e bein forsvann Kalv inn i huset.  Ei lita stund seinare viste Skafte seg i d\a248ropninga.  Seint og stivt b\a248ygde han seg og steig ut p\a229 tunet.
 - Du helsar meg med lite gjestevenskap i dag, Skafte.  Korleis er det, er det du eller Kalv Kvite som styrar her p\a229 garden.  Du skulle vite, om ikkje han veit det, at ein bonde ikkje kan seie opp ei tingsemje, og slett ikkje utanom tinget.  Dette sviket skal du f\a229 svare b\a248ter for p\a229 neste ting.  Ver glad om du ikkje blir lyst fredlaus.  Bryt du tingsemja fleire gonger lar eg garden din brenne.
 Tore tagde ei tid.  Skafte hadde heller ikkje noko han ville ha sagt, h\a248yrtes det som.
 - Men om eg m\a229 drepe deg, Skafte, s\a229 vil eg ikkje rydde ut \a230tta di.  \a198tta di er gamal her p\a229 Lofot.  Like gammal som mi, p\a229 lag.  Ei viss sams \a230ttetog skal det visstnok og finnast.  Derfor tar eg dotter di med til Borg i dag.  Hent ho, og f\a229 ein hest sala til ho. 
 Skafte vart st\a229ande og sj\a229 p\a229 Tore, som om han ikkje forsto kva som hadde blitt sagt.  Auga hans var dimme, og siklet rann fr\a229 kjeftvikene.  Han s\a229g i det heile ut som om det ikkje var mykje som n\a229dde inn til heilen p\a229 han.
 Tore gjorde eit ut\a229lmodig teikn til Asgaut.  Asgaut steig av hesten og skuva Skafte heller ublidt til sides slik at han kunne stige inn i stova.
 Like etterp\a229 h\a248yrte dei kvinneskrik inne i huset, og etter ei stund kom Asgaut halande ut med ei reisekledd Gyda i den eine handa.  I det andre armen hans sleit ei skrikande Tyra.
 - Ikkje ta Gyda fr\a229 meg, skreik ho.  
 - Ho er det einaste eg har \a229 tr\a248yste meg med p\a229 denne vanvittige garden.
 Raudskjeggen fors\a248kte heile tida \a229 slite seg laus, men ho hang som klistra fast til armen hans.  Det var underleg \a229 sj\a229 det hjelpelause uttrykket i ansiktet til den elles s\a229 faste Asgaut.  Bj\a248rnulv la merke til at nokre av mennene g\a248ymde ansiktet bak handloven.  Han forsto korfor, og ville nok ha hatt vanskar med \a229 halde seg alvorleg sj\a248l, om det ikkje hadde vore Gyda og mora hennar det galdt.  Han la merke til nokre rykkingar i nakken til Tore, og forsto at til og med hovdingen hadde  vanskar med \a229 halde seg alvorleg.
 Det var ingen hestar p\a229 stallen, og berre tidheft \a229 pr\a248ve \a229 f\a229 ut av Skafte kor dei hadde g\a248ymt hestane, s\a229 Tore ba Bj\a248rnulv ta Gyda opp p\a229 hesten til seg.
 - Du er den lettaste av oss, s\a229 det blir inga urimeleg b\a248r for hesten om Gyda rir saman med deg, sa han.
 Gyda virka ikkje uvillig d\a229 Asgaut hjelpte ho opp p\a229 hesten bak Bj\a248rnulv.  Men no var det Bj\a248rnulv Tyra klamra seg til.  Ho krampheldt i eine foten hans og skreik h\a248gt og skjerande: 
 - Ta ho ikkje fr\a229 meg!  Ta ho ikkje fr\a229 meg!
  Bj\a248rnulv s\a229g sp\a248rrande bortp\a229 Tore.  Tore s\a229g litt usikker ut han og, og kl\a248dde seg baki hovudet.  S\a229 let han hesten sin ta dei par stega bort til Tyra, b\a248ygde seg ned til ho og sa mjukt og varleg:
 - Kanhende du vil vere med til Borg, du og, Tyra?
 Tyra slapp foten til Bj\a248rnulv og klamra seg til Tore sin fot i staden.
 - Ja, gret ho, - ja, ta meg vekk fr\a229 denne kvitjotnen som har kasta gann over garden.  Ta meg med til Borg, gode hovding.  Betre \a229 vere taus p\a229 Borg enn kone p\a229 denne jotungarden.
 Slik vart det to hestar
 som m\a229tte bere dobbelt opp til Borg.  Men s\a229 var det d\a229 heller ikkje lengre vegen.  Dessverre, syntes Bj\a248rnulv.  Han kunne ha ridd slik til aka tid, med armane til Gyda kring seg og kroppen hennar hardt pressa mot sin.  Han leita etter noko \a229 seie, men fann ikkje ord.  Ho sa ikkje noko, ho heller.  Men dei reid ikkje s\a229 fort at ho hadde trengt halde s\a229 hardt og tett kring han av den grunn.  No var det ikkje s\a229 ille \a229 vere blant dei som Tore hadde plukka ut til ikkje \a229 fare p\a229 fiske, men vere heime og vakte garden.
 Det var ei stadig b\a229rande kjensle i bringa \a229 vite at Gyda var p\a229 same garden som han, vite at under det taket fann Gyda kvila si.  Der \a229t ho og sat over handarbeidet sitt.
 Stort n\a230rare kom han ho ikkje.  Ho vart dregen inn i ei kvinneverd, der det ikkje fanst nokon plass for ein huskar.  Av og til s\a229g han ein skimt av ho saman med d\a248trene til Tore.  Ein gong vinka ho til han.  D\a229 s\a229g han at Helga snakka til ho, og etter det vart det ikkje noko vinking. 
 No var det ikkje nettopp noko gamanliv \a229 vere huskar heime p\a229 Borg n\a229r stordelen av karfolket var heimanfr\a229 og garden ikkje skulle voktast kleinare enn n\a229r alle var der.  Vaktene fall b\a229de ofte og lange p\a229 den mannetylfta som framleis fanst p\a229 garden.
 Ein dag Bj\a248rnulv kom av vakt, og skulle til \a229 stupe seg overende p\a229 sovepallen etter at han hadde plukka i seg litt mat s\a229 aller snarast, slo ein tanke ned i han.  Ranveig!  Kva med ho, no n\a229r b\a229de Tyra og Gyda var flytta hit til Borg?  No var det vel ingen som bar til ho, verken bitan eller slitan.  
 Han pr\a248vde \a229 tenke etter om han hadde kjent ho kalle sidan den rare etterjulsdagen d\a229 han nesten r\a248mte fr\a229 gammen hennar og la seg til med draumar.  Men, nei, han kunne ikkje minnest at han hadde kjent draget.  Kunne det kome av at ho ikkje hadde tolt det siste hamskiftet?  Kunne draumane vere eit varsel om at ho ikkje lenger var lekamleg til stades p\a229 jorda, at ho no vandra kring som ei mare og plaga folk i draumar.  Det hadde ho forresten heller ikkje gjort etter at han var hos Koll\a133
 Det nytta ikkje kor tr\a248ytt og utkjasa han var, han fekk ikkje sove.  Han m\a229tte skaffe seg greie p\a229 korleis det var med Ranveig.  Tyra og Gyda, dei m\a229tte vite noko.  Dei kunne d\a229 ikkje g\a229 s\a229 rolege kring p\a229 Borg utan \a229 vite korleis det sto til med Ranveig?  Men korleis skulle han f\a229 snakke med dei?  Det vart som s\a229 ofte elles, det vart Asgaut han m\a229tte ty seg til.
 Heldigvis visste han at Asgaut ikkje var p\a229 sovepallen sin, men vakta brinken ned mot Pollen.  Bj\a248rnulv fekk p\a229 seg kleda og sm\a229sprang oppover nabbane.  Utan lov fr\a229 Asgaut kunne han ikkje g\a229 fr\a229 garden, end\a229 om det var i sovetida hans.  Tore var striks p\a229 det. 
 Asgaut sto s\a229 d\a248rgande still og halla seg p\a229 spydet, at Bj\a248rnulv nok hadde tatt han for ein seljekall og sprunge forbi, om ikkje Asgaut hadde kalla l\a229gt til han.
 - Er det noko p\a229 ferde, Bj\a248rnulv, ettersom du kjem springane hit no n\a229r du skulle sove?
 - Det er ikkje anna p\a229 ferde enn at eg m\a229 opp til Ranveig og sj\a229 etter at alt er som det skal med ho, no n\a229r ikkje Gyda er der lenger og kan sj\a229 om ho.
 - Eg trur knappast du treng ottast for Ranveig.  Var det ikkje s\a229 du sa at ho brukar kalle p\a229 deg n\a229r ho treng deg?
 - Jau, men enn om det no var derfor eg kom s\a229 br\a229tt i hug ho no.
 Asgaut s\a229g fortenkt ut.
 - Du seier noko.  Det var kan hende det.  Jaja, g\a229 berre du.  Men ver snar.  Du treng den kvila du kan f\a229.
 Bj\a248rnulv gjorde ikkje vegen lang ned til garden.  Han fann seg eit par ski og hogg staven i sn\a248en for \a229 gje seg fart.  D\a229 heldt han med det same p\a229 \a229 renne overende ei gammal kjerring, inntulla i klespjank av ymse slag.  Han hekste arg til stakkaren.
 - Du f\a229r sj\a229 deg for kor du fer, menneske.
 - \a197ja, eg f\a229r vel det, let det fr\a229 klestullen.  
 - Men korleis kunne no eg vite at sj\a248lvaste Bj\a248rnulv Steinbj\a248rnsson hadde slike br\a229\a230rend kring husnova i dag.
 Bj\a248rnulv hadde ikkje meir tid \a229 ofre p\a229 fattigkjerringa.  Han hogg p\a229 ny staven i sn\a248en og ga seg p\a229 laup.  D\a229 var det eitt som om skia hans l\a229ste seg i sn\a248en og ikkje ville vidare.  Den r\a248ysta\a133 Han heiv seg rundt og for tilbake til ei kjent latterhikring inni klestullen. 
 - Om du var p\a229 veg til ein gamme oppi utmarka p\a229 Li, s\a229 trur eg du kan spare deg turen.  G\a229 no og f\a229 deg den s\a248vnen du treng.  Eg kjem til deg p\a229 vaktstaden din seinare.  D\a229 kan vi snakkast.  Du treng ikkje vere redd.  Eg skal ikkje hindre deg i vakta di, og ingen vil f\a229 vite at eg er der. 
 - Det var vakkert av deg \a229 tenke p\a229 meg, etter aka den plaga du har hatt med meg natterstider.  Eg var ikkje heilt klar over korleis det var fatt, var vel for veik etter det som hadde hendt i jula.  D\a229 eg fekk bod, var det likevel eitkvart som dimma synet for meg, s\a229 eg ikkje kunne finne ut av det.  Det var som ei makt sto i vegen for meg.  No trur eg at eg veit kva for ei makt det var.  
 - Har du snakka med Koll?
 - Jada, eg har snakka med Koll.  Han trudde det var best om eg fekk vite alt slik det var.  Og han meinte du ikkje hadde tatt nokon lovnad fr\a229 han om \a229 teie.  Du har nok forst\a229tt at Koll vil ha deg over til denne Krist-guden sin.  Der kan eg ikkje st\a248 han.  Ein meingud er han, denne Krist.  Aldri f\a248r har vel noko menneske h\a248yrt gjete at det berre skulle finnest ein gud til i verda.  Men eitt er eg einig med Koll i:  Det skal krefter til for \a229 bli Odin si fulltrue.  Du har krefter, Bj\a248rnulv, eg ottast ikkje for det, men vil du bruke kreftene dine til Odin sine gjerningar?  Det sp\a248r eg meg sj\a248l om.  Og det sp\a248r eg deg om.
 - Hadde eg berre visst, Ranveig.  Eg veit s\a229 lite.  Eg forst\a229r ikkje korleis Odin kan vere h\a248gste gud i \a197sgard, og likevel m\a248te s\a229 mykje otte og vanv\a248rdnad fr\a229 folket som tilbed han, n\a229r det r\a248yner p\a229.  Dei kallar han for svikargud og tviskapnad og h\a229nar han for seidskapen hans.  Ja, dei veit end\a229 til \a229 fortelle at han i skapnad av kvinne har sett born til verda.  Nei, Ranveig, eg trur ikkje eg kan gje trua mi fullt og heilt til ein slik gud.  Eg sp\a248r meg sj\a248l, etter det vesle eg har h\a248yrt, kva skilnad er det p\a229 Odin og Loke?  Og ingen ville finne p\a229 \a229 gje si fulltrue til Loke.  Korfor d\a229 til Odin?  Kva trur du det er han vil med meg?
 - Gudane i \a197sgard er ikkje mine gudar, Bj\a248rnulv, end\a229 om eg held mykje av disene.  S\a229, nei, eg veit ikkje kva Odin vil deg.  Kanhende samlar han folk til ein slags endestrid mot Kvitekrist.  Og eg vil tru at Odin har sett styrken i deg.  Og p\a229 eit vis har han m\a229tta gje tapt for styrken din.
 - Kva meiner du med det?
 - Har han vore i draumane dine etter at den andre mara kvarv?
 - Nei, det\a133
 Bj\a248rnulv h\a248yrtes forundra ut.
 - N\a229r eg kjem til \a229 tenke p\a229 det, s\a229 har han ikkje det.
 - Der ser du.  Han kan ikkje komme seg inn i draumane dine utan at han har ei anna mare \a229 henge seg p\a229.  Han har ikkje makt over deg.  Og det trur eg ikkje han vil f\a229, om ikkje du gjev han det.
 - Men korleis kan eg, berre eit stakkars menneske st\a229 imot ein gud?  S\a230rleg n\a229r det er den st\a248rste og mektigaste guden?
 - Det er s\a229 laga at det er menneska sj\a248lve som vel seg sin fulltrue gud.  Kanhende er det nornene som har spunne det slik at det ikkje er gudane som vel menneska, men menneska som vel gudane.  Slik trur eg Odin no buttar imot den allstyrande lagnaden.
 - Men om eg nokon gong skulle ha trong til \a229 p\a229kalle hjelp fr\a229 Odin, og eg slik har svikta han.  Korleis skulle eg d\a229 kunne vente at han ikkje ville svikte meg? 
 - Det, Bj\a248rnulv, er lite \a229 tenke p\a229.  Odin hjelper berre om han trur at han samstundes hjelper seg sj\a248l.  Det gjeld no kan hende litt for alle gudane, men i s\a230rleg mon for Odin.
 - S\a229 du meiner eg kan berre gl\a248mme det som har hendt?
 - Nei, Bj\a248rnulv, det meiner eg ikkje.  Du skal ta godt vare p\a229 minnet om det som har skjedd.  Slik kan du vere p\a229 vakt.  Odin er sl\a248g som ingen annan.  Og n\a229r han vil ha deg i garnet sitt, s\a229 gjev han nok ikkje opp i f\a248rste \a248kta.  S\a229 hugs, Bj\a248rnulv.  Hugs og akt deg.  Men ver ikkje redd.  Sj\a229 livet og lagnaden an, og avgjer sj\a248l om du skal tru p\a229 deg sj\a248l eller p\a229 gudar.  Og vel du \a229 tru p\a229 gudar, s\a229 skal du sj\a248l velge kva for gudar.
 - Takk for r\a229d, Ranveig, denne gongen som andre gonger.  Men korleis g\a229r det med deg der oppe i utmarka p\a229 Li?  Bergar du deg over vinteren?  Er det nokon som ber mat og brensel til deg?
 Det h\a248yrtes ein t\a248rr latter borti m\a248rket.
 - Du er ein god gut, Bj\a248rnulv.  Pass deg berre, s\a229 du ikkje blir for god.  Det har ingen mann godt av.  Men takk for omtanken.  Jauda, eg ville nok ha klart meg bra, om eg hadde villa.  Du veit der rek folk innom hos meg stundimellom.  Og dei ber no med seg eitkvart, dei fleste.  End\a229 om mange av dei har s\a229 lite at eg ser til at dei ber det med seg heim igjen.  Men etter at b\a229de dotter og dotterdotter mi vart borte fr\a229 Li, s\a229g eg ingen grunn til \a229 sitte der oppi utmarka lenger.  Du veit at eg gjerne vil vere s\a229 n\a230r Gyda som r\a229d er.  Eg har ei kjensle av at den dagen kjem d\a229 jenta treng \a229 ha meg i n\a230rleiken.
 - Men kor er du no d\a229?
 Det lo igjen der borti m\a248rket.
 - Vi er eit ulike trekl\a248ver, vi tre der nedi Borgfj\a230ra.  Men det var ikkje nei i nokon munn d\a229 eg kakka p\a229 d\a248ra og ba om husv\a230re.  Elles s\a229 finst det ei lita stue p\a229 garden der eg r\a229r meg sj\a248l, n\a229r eg finn det likast.
 - Meiner du at du held til hos F\a229ne?  Veit han at du er..?
 - Nei, det veit berre dei som du har fortalt det til.
 Bj\a248rnulv syntes han merka noko beiskt i stemmen hennar.
 - Ja, eg\a133 skulle vel ikkje\a133
 - N\a229ja, gl\a248ym no berre det.  Du m\a229tte vel.  Og eg trur ikkje det kjem stort vidare fr\a229 dei du har snakka med.  Elles er det ikkje godt \a229 vite, ikkje eingong for meg, kva F\a229ne veit.  Eller trur han veit.  Han er ein luring, den gamle vikingen.  Og gj\a248mmer mykje bak ein kjeft som alle trur alt dett ut av.  Elles har han det sams med deg, Bj\a248rnulv, at han p\a229 mange vis mest er for god for denne verda.  Men det veit vel du som har sett korleis han ter seg mot tr\a230len sin, og korleis han enno ventar p\a229 Disa.
 - Du Ranveig\a133  Gyda\a133  Veit ho at du er der nedi F\a229negarden?  Ser ho
 \a229t deg der?
 - S\a229, du synest du har sett lite til ho her p\a229 Borg.  Eg forst\a229r at det kjennest s\a229.  Men du f\a229r sm\a248re deg med tolmod.  Eg meiner ikkje at du skal vere like tolmodig som F\a229ne.  Men f\a248r denne vinteren er over, trur eg knappast du kan rekne med \a229 sj\a229 noko meir til Gyda enn du no gjer.  Kjem ho til meg, s\a229 er hovdingd\a248trene med, og av og til mor hennar.  Eg veit ikkje kor godt eg likar det, men det m\a229 s\a229 vere.  Over vinteren.
 - Kalv Kvite, han kom ho vel ikkje for\a133
 - Nei, du treng ikkje ottast.  Enn s\a229 lenge syntes han nok det var gildt nok \a229 herje med husfrua som han ville.  Eg trur han syntes han meinka Skafte nok p\a229 det viset, og batt han hardare og hardare til \a248ltynna.  Men om ikkje Tore hadde tatt Gyda derifr\a229, s\a229 er eg redd det hadde g\a229tt slik du fryktar.  Kalv Kvite finst det ikkje noko godt i.  Akt ryggen din for han, Bj\a248rnulv.
 S\a229 var ho borte, like stilt og br\a229tt som ho kom.  Det var berre natta og m\a248rket og vakta og tankane igjen.
 
S\a229 kom den tida at det vart vaktskifte p\a229 Borg.  Kjartan Arason kom ridande til gards med sitt mannskap og skulle avl\a248yse Asgaut og karane hans.  Det hadde vore nokre dagar med d\a229rleg ver, s\a229 utroren hadde vore heller d\a229rleg, kunne Kjartan fortelle.  Men dei gamle hadde hatt rett.  S\a248rvesten hadde drive skreien inn Vestfjorden, s\a229 mest kvar ein fjordpoll sto full av den feitaste og finaste skrei.  Heldt det fram slik, meinte Kjartan, s\a229 ville dei ryke opp for t\a248rkehjellar f\a248r fisket var omme.  Dei hadde sk\a248ytt p\a229 med \a229 bruke s\a229 mykje dei v\a229ga av det dyrebare saltet og salta ned ikkje s\a229 reint lite.
 - Det sp\a248rst, sa Kjartan til Tore, - om du ikkje skulle sende ei skute over til Salten etter r\a229vedstenger f\a248r prisane g\a229r lukt i veret.  Dei fiskar nok godt nordover i Vester\a229len og no, vil eg tru.  Tore drog p\a229 det, og lurte p\a229 om det var mykje som hadde rotna fr\a229 f\a248rre \a229ret.
 - For d\a229 hadde vi rikeleg med hjellstenger, let han p\a229.  
 
- Og eg fekk d\a229 henta ei f\a248ring med nye stenger fr\a229 Salten i fjor haust. 
 Kjartan berre lo og sa at det nok ikkje gjekk an \a229 samanlikne med f\a248rre \a229ret.  Ei og anna stanga hadde nok rotna og brotna, slik det hendte kvart \a229r.  Men Tore hadde, som sant var, s\a248rga for at det fanst nye stenger til \a229 erstatte dei som ikkje lenger heldt.  Nei, grunnen var at s\a229 rikt eit fiske som i vinter, det hadde end\a229til gamle folk vondt for \a229 minnest maken til.  Og s\a229 feit ei lever, det var det ingen som kunne huske.
 - Det kjem til \a229 sp\a248rrest etter brenslet og, om vi skal koke ut aka graksen til tran, kunne Kjartan fortelle.  
 - Noko trur eg vi berre m\a229 fl\a248yte ovanav ukokt.  Det vi skal blande med tj\a230re og bruke til sm\a248ring utomd\a248rs. 
 Tore la ikkje skjul p\a229 at han syntes dette var omframt gode nyhende.  Og kvar og ein som h\a248yrte p\a229, mumla om at juleblotet visst ikkje hadde g\a229tt umerka av gudane. Det gamle vaktmannskapet, dei som no skulle uti v\a230ret og fiske, dei fekk to d\a248gn p\a229 seg til \a229 bu seg til avferd, og til \a229 sove.
 - I \a229r er eit slikt \a229r d\a229 vi ikkje treng jage p\a229 folk meir enn godt er, meinte Tore.
 Ute i v\a230ra var det liten forskjell p\a229 tegn og tr\a230l, oppdaga Bj\a248rnulv.  Slitet med \a229rene var det same, og n\a229r dei roa seg for natta, grov dei seg ned i omlag same bola.  Men st\a248tt var det tr\a230lane som m\a229tte ligge ytterst og ta imot kj\a248lda fr\a229 kalde og sprukne veggar.  Slik heldt dei oppe ein viss skilnad ogs\a229 der.
 Bj\a248rnulv rodde saman med Asgaut p\a229 ei noko tung og uhandterleg \a229ttring.  Ettersom dei var berre seks mann ombord hendte det at dei m\a229tte slite hardt n\a229r vinden bar imot s\a229 dei ikkje fekk bruke segla. 
 Rett overfor Bj\a248rnulv sat det ein tr\a230l som vart kalla Kot.  Han var ikkje mykje eldre enn Bj\a248rnulv, men st\a248rre og grovare og ei kjempe til \a229 ro.  Bj\a248rnulv syntes ofte han s\a229g ein h\a229nleg flir i munnvika til Kot n\a229r Bj\a248rnulv var s\a229 tr\a248ytt og utkjasa at nevane glapp om \a229ra.  
 Kot var elles s\a230rs f\a229m\a230lt, og avgrensa talen sin berre til \a229 svare n\a229r nokon snakka til han.  Det var ogs\a229 vanskeleg \a229 f\a229 tak i blikket hans.  Vanlegvis s\a229g han ned og ville ikkje m\a248te auga til dei som snakka til han.  Bj\a248rnulv syntes likevel at han ender og gong kunne ane eit glimt av vilt hat i auga til Kot, og meinte han kunne gjenkjenne det blikket han hadde sett hos fleire av sine jamlikar i si eiga tr\a230letid.  Det var eit blikk som h\a248yrde nokre f\a229 sterke og unge tr\a230lar til, eit blikk Bj\a248rnulv ofte nok hadde sett slokne under pisken.
 Bj\a248rnulv fors\a248kte \a229 ikkje la Kot forst\a229 at han vakta han og venta p\a229 utbrotet.  Bj\a248rnulv visste elles ikkje kva han h\a229pa p\a229 for Kot sin del:  \a229 f\a229 den ville vona sl\a248kt ein gong for alle under ein n\a229delaus pisk, eller av ein tauende over ei grein, eller av eit fall av eige tildriv utfor ein h\a248g hammar slik som for Kvase "heime" p\a229 Fjell.  Berre nokre f\a229 av det slaget greidde \a229 t\a248yme seg og la den stridbare hugen stilne av \a229r og slit.
 Ein dag dei ikkje hadde vore p\a229 havet for veret si skyld, rakla Bj\a248rnulv seg ein tur bortetter berga.  Han gjekk i sine eigne tankar, og hadde g\a229tt lenger enn han hadde tenkt d\a229 han br\a229tt vart var ein underleg song bak nokre store steinar nedi flom\a229let.  Varleg lista han seg i ein vid boge rundt steinane, mens han heile tida fors\a248kte halde seg skjult bak steinar og einerbusker og anna kratt ovan flom\a229let.  Det fall ikkje s\a229 vanskeleg for det hadde tatt til \a229 skj\a248mmast s\a229 sm\a229tt.
 Det var ein flokk tr\a230lar som heldt til der bak steinane.  Kot sto p\a229 ein stein framfor dei andre som l\a229g p\a229 kne framfor han.  Kot song ei strofe, og s\a229 svara dei andre.
 F\a248rst forsto ikkje Bj\a248rnulv kva det var som gjekk f\a248re seg.  S\a229 kasta eit vindgufs eit par ord kl\a229rt fram til han: \a133 in nomine Patri\a133  
 Resten vart borte, men han hadde kjent igjen orda han hadde h\a248yrt fr\a229 Koll sin munn i jula.  Koll hadde fortalt at han hadde ein liten Krist-lyd blant tr\a230lane.
 Varleg leita Bj\a248rnulv seg derifr\a229 i undring.  Kot Krist-gode?  D\a229 kunne det ikkje vere slik at alle Krist-godar var like mjuke i hugen som Koll, slik han hadde trudd.
 Dagen etter kom Bj\a248rnulv uforvarande til \a229 m\a248te blikket til Kot over \a229rene.  Bj\a248rnulv fekk ein st\a248kk med det same.  Hatet i auga til Kot brann m\a248rkare og sterkare enn det han hadde skimta der f\a248r.  Bj\a248rnulv grunna mykje over det blikket.  Han forsto ikkje korfor Kot skulle hate han, Bj\a248rnulv, som sj\a248l hadde kjent korleis det var \a229 vere tr\a230l.  
 Han funderte ei stund p\a229 om han skulle pr\a248ve \a229 prate med Kot om det, men gjorde det ikkje.  Det kunne kanskje vere det som fekk den tynne hinna av styring til \a229 brotne for Kot.  Og d\a229 kunne lett Kot komme til \a229 hamne under pisken eller i enden av reipet.  I alle fall ville han sj\a229 tida an.  Han hadde ikkje lyst til \a229 bli Kot sin banemann.
 Dagane gjekk.  Dei vart lengre og lysare, og bra var det, for no m\a229tte dei lengre ut for \a229 fange skreien.  Det var klart at no var han p\a229 veg bort fr\a229 Lofot for denne gongen.  Men enno beit han s\a229pass bra at dei ikkje s\a229g det likt \a229 avbl\a229se fisket.  
 Stenger til \a229 henge fisken p\a229 hadde dei ikkje fleire av, men dei hadde spent reip mellom hjellane og hengte fisken p\a229 dei.  Det var i minste laget med luft mellom fisken p\a229 det viset.  Det la seg fort sleipe p\a229 skinnet p\a229 dei sidene av fisken som vendte mot kvarandre.  Derfor hadde dei laga det slik at nokre av karane m\a229tte vere p\a229 land saman med kvinnene for \a229 snu fiskesperrene dagleg.  Slik meinte dei at dei skulle greie \a229 sleppe til luft nok til \a229 hindre fisken i \a229 surne.
 S\a229 var br\a229tt fisken borte.  Dei rodde lenger og lenger ut og leita dagen lang, men kom p\a229 land med lite fangst.  Karane tok til \a229 murre og meinte at no var det p\a229 tide \a229 sule opp og dra heim til garden.  Det fanst ikkje folkvit i \a229 ligge her og slite seg ut over \a229rane kring heile havet n\a229r fisken var borte, meinte dei fleste.
 Asgaut drog litt p\a229 det.  Ga dei rett p\a229 eit vis, men meinte at dei m\a229tte fors\a248ke ei gammal og god m\a233d noko lenger vest f\a248r dei ga seg.
 - Eg trur nok Tore vil sp\a248rre oss n\a229r vi kjem heim om vi har vore der, meinte han.  Men han avgjorde samtidig at berre dei mest lettrodde b\a229tane skulle fare dagen etter.  Dei andre kunne s\a229 sm\a229tt ta til \a229 pakke i hop og gjere klart for heimferd om det viste seg at heller ikkje der var fangst \a229 f\a229.
 Det var slik ein underleg dr\a229tt i lufta neste morgonen.  Dei eldste prata seg imellom om kva dette no kunne bety.  Ingen kunne minnest akkurat dette verlaget fr\a229 tidlegare tider.  Nokre meinte at det var ein godverslovnad som l\a229g i lufta, at det var vinteren som hadde tenkt \a229 sleppe taket tidlegare enn vanleg var.  Dei meinte at s\a229 godt eit lune som gudane hadde vist i vinter, s\a229 m\a229tte ein og kunne vente ein omframt tidleg v\a229r.  Andre sa det motsette, at dette nok var eit varsel om at gudane syntes dei hadde vore i godlune lenge nok, og at dei no brygga p\a229 eit skikkeleg uver for \a229 minne menneskekrypa om at vinterfiske var noko anna enn \a229 lepje s\a248tmj\a248lk.
 - Eg er uviss, eg og, sa Asgaut.  - S\a229 eg vil gje dykk lov til \a229 r\a229 dykk sj\a248l i dag.  Dei som vil, kan fare p\a229 sj\a248en i lag med meg, dei andre kan la vere.  Sj\a248l tar eg denne firesessa.  Ho er lettrodd og sit godt p\a229 b\a229rene, om det skulle bli naudsynt.  Eg tar med meg Kot og Harm, og deg Bj\a248rnulv, om du vil vere med.
 Sistp\a229 vart det berre til at fire av dei lettaste og beste b\a229tane la i veg.
 Det var d\a248rgande stilt p\a229 havet, ikkje s\a229 mykje som eit drag av vind i lufta.  Dei la seg p\a229 \a229rene og t\a248ygde seg utover fjorden.  Firesessa til Asgaut var den mest lettrodde av b\a229tane, s\a229 dei tok snart til \a229 dra ifr\a229 dei andre.  Asgaut l\a248fta \a229ra og ropa til dei andre b\a229tane at dei trong ikkje f\a248lge s\a229 langt vest som han hadde tenkt seg.  Var der fisk \a229 f\a229 vest i den m\a233da, s\a229 kunne dei heller kome neste dag.
 Dei rodde og sveitta, for det vart varmt ettersom sola klatra opp over himmelkvelven.  Bj\a248rnulv tenkte at dei nok hadde rett dei som hadde sp\a229dd at det var v\a229ren som var i emning, for dette vart mest som ein sommardag \a229 rekne, s\a229g det ut til.
 Ikkje f\a248r hadde dei f\a229tt sn\a248ra i havet, s\a229 var fisken der  og beit s\a229 det
 var ein fryd.  Asgaut og Bj\a248rnulv hala fisken ombord s\a229 kvikt at Harm hadde nok med \a229 ta unna fisken og skj\a230re agn, mens Kot and\a248vde, for om det enn var vindstilt, s\a229 bar straumen s\a229 sterkt at ein m\a229tte and\a248ve heile tida for \a229 halde b\a229ten i m\a233da.
 B\a229ten la seg stadig tyngre i vatnet under den aukande fisketyngda.  Verken Asgaut eller Bj\a248rnulv hadde tid til \a229 sj\a229 seg kring, s\a229 travelt hadde dei det med sn\a248rene sine.  Nett i det same det kom eit sterkt kremt fr\a229 Kot, kjente Bj\a248rnulv at han kulsa og fraus.  Han s\a229g opp, og auga vart trillrunde i skolten p\a229 han.
 - Asgaut, har du sett, kviskra han.
 Asgaut s\a229g opp, og gapte.
 Heile himmelen i s\a248rvest var svart som natta, og skyene kom med eit fart som kunne sette st\a248kk i kven det skulle vere.  No vart dei og var eit l\a229gt dr\a248nn uti havet, eit dr\a248nn som p\a229 mest inga tid auka til eit br\a248l, og dei s\a229g vinden komme rasande inn Vestfjorden.
 Bj\a248rnulv tok til \a229 hale opp sn\a248ret, men ein rasande kommando fr\a229 Asgaut fekk han til \a229 stoppe:
 - Kast sn\a248ret!  Ro!
 Men dei hadde ikkje ein sjanse.  Vinden var over dei, nesten f\a248r dei hadde tatt det f\a248rste \a229retaket.  Dei hadde berre eitt \a229 gjere, pr\a248ve \a229 halde b\a229ten p\a229 rett kj\a248l og lense unna for veret.
 Det vart ein seglas der utgangen syntes viss.  Ingen av dei fire ombord hadde det minste h\a229p om \a229 komme fr\a229 denne turen i live.  Dei tok inn mykje vatn, og Asgaut kommanderte    Bj\a248rnulv og Harm til \a229 ause.  No var det ikkje forskjell p\a229 tegn og tr\a230l lenger.  Her galdt det \a229 overleve, og ingen av dei tvilte ein augeblink p\a229 at Asgaut si avgjerd var rett.  Det var Asgaut og Kot som var dei beste med \a229rene, end\a229 om det ikkje var snakk om \a229 ro, berre \a229 fors\a248ke \a229 vri b\a229ten unna dei st\a248rste b\a229rene.
 Men b\a229ten tok inn meir vatn enn dei to greidde \a229 ause.  D\a229 avgjorde Asgaut at dei fekk pr\a248ve \a229 kaste fangsten overbord.  
 - S\a229 f\a229r de alle vie den til dei gudane de trur mest p\a229, gaula han.
 Bj\a248rnulv kasta og auste.  Det same gjorde Harm.  Bj\a248rnulv s\a229g at munnen til Harm r\a248rte seg der han kasta fisk etter fisk over ripa, men det var ur\a229d \a229 h\a248yre orda.  Bj\a248rnulv var heller ikkje sikker p\a229 om Harm hadde vore blant dei som l\a229g p\a229 kne i b\a248n til Kvitekrist hin kvelden.
 Men kven skulle Bj\a248rnulv vie fangsten til?  Han mumla namna til Fr\a248y og Njord, Irpa og Halgerd Holgabrud, men syntes ikkje namna til nokre av dei smaka godt p\a229 tunga.  Han visste at det berre var tomme namn han kasta ut i vinden.
 Odin?  Skulle han pr\a248ve \a229 kalle Odin til hjelp?  Men om no Odin hjelpte han, d\a229 hadde han festa seg til han for aka tid framover.  Rett nok kunne gudane svike menneska, men menneska kunne ikkje svike gudane, om dei ikkje ville ha gudane mot seg.  "Det er menneska som vel gudane", h\a248yrte han stemmen til Koll murra i bakhovudet.  Men n\a229r mennesket f\a248rst hadde valt, s\a229 fekk han st\a229 ved valet sitt, om guden hjelpte. 
 Det var d\a229 han vart var han, den gamle gr\a229skjegga, skrantne skapningen i akterskotten p\a229 b\a229ten.  Han heldt armane ut og liksom skuva b\a229rene unna, s\a229 dei ikkje skulle sl\a229 inn over b\a229ten.  Han heldt det eine auge sitt festa p\a229 Bj\a248rnulv og gliste.
 Med det same slo stemmen fr\a229 Harm gjennom vindulet av sj\a248braket: - \a133 et Spiritus Sancto\a133
 Bj\a248rnulv greip ein fisk og slengte den av aka kraft mot skapningen i bakskotten og skreik:
 - Vik fr\a229 meg din falske gr\a229kall, i Kristi namn! 
 Uttrykket i auget vart vondt med det same.  Bj\a248rnulv kjente at det ein\a248ygde blikket under gr\a229hatten brann han som ein open loge.  Det var som om det varte ei heil \a230ve, f\a248r skapningen br\a229tt var borte.  Med det same var det som om sj\a248en slo saman over dei.
 Lenge s\a229g dei berre gr\a248n sj\a248 kring seg, og visste at no gjekk dei til botnar.
 - Det er mi skyld, for det gjennom Bj\a248rnulv.  - Hadde eg gjeve etter for Odin, hadde han nok berga oss alle i land.
 Med det same skar b\a229ten fram fr\a229 sj\a248en, skaka seg usikkert som ein spedkalv, la seg over og t\a248mte gr\a248n sj\a248 utover ripa.  S\a229 stilna det.  Vinden for forbi dei, la etter seg berre eit veikt brus.  Det var som vinden hadde funne ei betre fengd lenger fram, som han no jakta p\a229.
 Valne fekk dei opp seglet, men sj\a248en var enno s\a229 grov at dei sette fleire kl\a248r, end\a229 om vinden var spak.  Himmelen var enno svart som tj\a230re, og det var m\a248rkt som svartaste vinternatta, s\a229 ikkje eingong Asgaut visste kor dei var.  Dei berre sl\a248ra unna og sl\a248ra unna, unngjekk nokre skj\a230r som var det lagnaden si styring.  Seig for styrbord hals inn noko dei trudde m\a229tte vere ein fjord.  Minska seglf\a248ringa end\a229 meir, just i tide f\a248r dei st\a248ytte mot land.  
 Lendet var flatt.  Dei drog opp b\a229ten, kvelvde han over seg og sovna i sn\a248en i ein einaste klump av kroppar, end\a229 s\a229 v\a229te dei var.    
 Bj\a248rnulv vakna av at Kot dreiv og slo han i ansiktet med flate handa.
 - S\a229, det var dette som skulle til for \a229 f\a229 det til \a229 g\a229 over styr for Kot, mumla det i hausen hans, mens han snudde seg over p\a229 andre sida og ville sove vidare.
 - Nei, du m\a229 ikkje sove meir, masa Kot.  
 - Sovnar du no igjen, s\a229 vaknar du aldri meir.  D\a229 frys du i hel.
 Bj\a248rnulv kava vilt med begge nevane for \a229 jage den plagsame Kot.  Sove.  Han ville sove.  Berre sove.  D\a229 greip Kot han i akslene, drog han fram unna b\a229ten, reiste han opp og ga han eit par kraftige lusingar, la armen om han og halvt drog halvt bar han i ring kring b\a229ten.
 Det gjekk ei \a248kt f\a248r Bj\a248rnulv skj\a248na at Asgaut dreiv p\a229 og arbeidde for \a229 f\a229 Harm vaken, og at det s\a229g sm\a229tt ut.  Dei fekk drage han fram unna b\a229ten og tok til \a229 arbeide med han alle tre.  Dei gnidde han med sn\a248 i ansiktet, drog av han p\a229 f\a248tene  og gnei, klappa og slo f\a248ter og armar og ansikt.  Dreiv p\a229 til sveitten sila av dei.
 Dei heldt p\a229 \a229 gje opp d\a229 det br\a229tt gjekk ei lita rykning gjennom den eine foten.  Det var som om den vesle rykkinga ga dei alle nye krefter.  Dei gnikka og gnudde, velta og slo, reiste han opp, rista og skaka han, slapp han ned igjen, gnudde og gnikka, ga seg ikkje f\a248r dei kjente ein veik varme i ansiktet hans.  D\a229 reiste dei han opp igjen, hjelpte kvarandre med \a229 dra han med seg i ring kring b\a229ten, alltid i ring kring b\a229ten.  Stundom slepte dei han, og etterkvart tok han nokre vaklande steg f\a248r han igjen datt i hop.  Slik heldt dei p\a229 til dagranda tok til \a229 dra seg sakte opp over fjella i aust, og dei kunne skimte landet rundt seg.
 Det var sj\a248lsagt Asgaut som f\a248rst kjente seg igjen.
 - Vi er i Rolvsfjorden, p\a230ste han.  
 - Bak den nabben der ligg huset hans Svein.  Og no trur eg nok at \a229redeia er i ferd med \a229 kveike p\a229 elden.  No meiner eg vi skulle vere berga.
 Dei banka lenge p\a229 d\a248ra f\a248r dei h\a248yrte ei skjelvande gammalmannsr\a248yst inne fr\a229 huset:
 - Kven er det som bankar s\a229 f\a230lt?  Er det folk eller er det jotnar som ferdast i natta?
 - Du f\a229r late opp no, Svein.  Det er Asgaut Sylvesson fr\a229 Borg som bankar.  Vi er fire mest ihelfrosne karar som vil inn i varmen.  Den eine veit eg ikkje om vi bergar livet til, om han ikkje f\a229r varme fort.
 - Korleis kan eg vite at du snakkar sant?  Ein kvar skoggangsmann kan seie at han er Asgaut Sylvesson, berre for \a229 komme seg inn og rane meg og mine for b\a229de liv og gods.
 - Du skulle vel kjenne stemmen min, Svein.  Og let du ikkje opp no, s\a229 h\a248gg eg sund d\a248ra.  Og d\a229 veit eg ikkje om eg er i lage til \a229 spare livet ditt n\a229r eg kjem inn.
 D\a229 h\a248yrte dei det krisla i l\a229sen.  For korleis skulle Svein kunne vite at Asgaut sitt trugsm\a229l berre var tomme ord, og at einaste v\a229pna dei hadde var fiskeknivane sine?
 Det vart sv\a230rt til styr d\a229 dei fire kom inn og folka p\a229 garden s\a229g korleis det sto til med dei.  Men d\a229 dei hadde drege kleda av Harm og ville legge han i ein av sengebenkane, sette Svein seg heilt p\a229 bakbeina.
 - Tar eg ikkje feil s\a229 er det der ein tr\a230l.  Her p\a229 garden legg vi ikkje tr\a230lar i sengekovane i hallen.
 Fr\a229den sto om munnen p\a229 Svein og han var kvit i ansiktet.  D\a229 brotna t\a229lmodet til Asgaut.  Han langa ut venstrehanda og drog gubben inn\a229t seg.  Med andre handa sette han kniven mot strupen p\a229 kallen.
 - Du vel sj\a248l, Svein, knurra han, - om du gjev han sengerom frivillig, eller om han f\a229r sengerommet over liket ditt.
 D\a229 kvitna kallen og ga seg, og let hente to tauser som la seg inn\a229t Harm p\a229 kvar si side for \a229 varme han.
 Gardtausene leita fram klede til dei tre som var oppeg\a229ande.  Til Kot hadde dei funne fram nokre gamle filler.  Kot skulle til \a229 dra dei p\a229 seg d\a229 Asgaut stoppa han.
 - Vent, Kot.
 S\a229 ropa han til ei av tausene og ba ho finne skikkelege klede til Kot.
 - Men Svein sa.., protesterte ho.
 - Eg kan tenke meg kva Svein sa.  Men om du ikkje straks er her med skikkelege klede til Kot, vankar det stryk p\a229 deg.  Svein skal eg ta meg av.
 Etter at dei hadde ete, sovna b\a229de Asgaut og Bj\a248rnulv.  Kot sette seg bort til koven der Harm l\a229g.  Han l\a230st ikkje merke blikka fr\a229 husfolket, blikk som sa at han ikkje var \a248nska i hallen.  For han s\a229g blikka dei sendte Asgaut, og visste at dei ikkje ville v\a229ge \a229 jage han.
 Det var langt p\a229 dag d\a229 Bj\a248rnulv vakna.  Det f\a248rste han s\a229g var ryggen til Asgaut som sat der og skar p\a229 eitkvart trevirke.  S\a229 la han merke til at koven der Harm hadde lege var tom.  B\a229de Harm og sengekleda var borte.
 - Harm, geispa han.  Kor er Harm?  Og Kot?  Korfor er sengekleda borte.
 Asgaut lo ein kort, t\a248rr latter.
 - Harm er daud.  Han greidde det ikkje.  Kot er i fj\a248set saman med dei andre tr\a230lane.  Han ville det slik sj\a248l.  Sengekleda driv Svein og brenn.
 - Brenn?  Korfor brenn han gode sengeklede?  Ja, for det s\a229g d\a229 ut til \a229 vere gode sengeklede?
 -  Han syntes vel dei var skjemte, etter at ein tr\a230l hadde lege i dei.  Og om han er s\a229 rik at han kan brenne gode sengeklede, s\a229 s\a229g ikkje eg nokon grunn til \a229 stoppe han. 
 Dagen etter segla dei straks det tok til \a229 lysne av dag.  Liket av Harm l\a229g framom masta med eit klede kring.  Det var ei linn b\a248r, og det h\a248vde godt med flo og fj\a248re, s\a229 dei fekk straumen i Sundklakkstraumen med.  Nord om Havern fekk dei vinden imot, men Asgaut hadde god tid, s\a229 dei kryssa seg fram i lange baut, og n\a229dde fram til Borgfj\a230ra i det same
 siste lysranda kvarv fr\a229 himmelen i vest.
 Dei hadde lagt inn \a229rene, og Kot hadde alt hoppa p\a229 land d\a229 dei vart var at det sto tre karar i flom\a229let og venta p\a229 dei.
 - Er det deg, Asgaut, kalla det der oppanfr\a229.  Dei h\a248yrte straks at det var m\a230let til Tore.
 - Ja, eg er her, svara Asgaut.  Straks tok dei tre skapningane til \a229 sige ned mot b\a229ten.
 - Eg ser berre tre av dykk.  
 Denne gongen h\a248yrte dei at det var Bodvar som snakka.
 - Ja, vi er berre tre i live.  Den fjerde er her, han og, men han er kald og stiv.
 - Kven er det som ligg stiv?
 Det var som om det var noko ust\a248tt i m\a230let til Tore.
 - Du har mista ein tru tr\a230l, Tore.  Det er Harm som ligg her.  B\a229de han og Kot var menn eg ikkje gjerne ville bytte ut i ein storm.  Eg vil tale meir med deg om det seinare.    
 Mennene sat over staup med tynn\a248l i hallen og lytta til at Asgaut fortalde.  Bj\a248rnulv la merke til at han framheva sterkt den innsatsen Kot og Harm hadde gjort.  Om seg sj\a248l fortalde han lite, men han skaut av og til inn nokre setningar som gjorde det klart at Bj\a248rnulv var \a229 sj\a229 p\a229 som ein fullbefaren stormfugl.  Idet han heldt p\a229 \a229 avrunde fortellinga si vente han seg s\a230rskilt til Tore.
 - Eg vil be deg om eitt, husbond.  Og det er at du tenker p\a229 \a229 gje Kot fridomen, og gjev Harm ei gravferd som ville s\a248me seg ein fri, om enn fattig mann.
 Tore vart litt stram i \a229synet med det same.
 - Kor skulle det g\a229 om eg ga alle tr\a230lane mine fri fordi dei strir for \a229 berge livet sitt i eit uver?
 - Det ber eg deg ikkje om.  Det eg meiner er at Kot og Harm gjorde s\a229 mykje meir enn det det ein kan vente av tr\a230lar i ei s\a229nn stode.
 Tore s\a229g hardt p\a229 Asgaut.  S\a229 mjukna draga hans etter litt.
 - Du ber aldri om noko for deg sj\a248l, du Asgaut, og sjeldan for andre.  Og d\a229 berre n\a229r ingen kan tvile p\a229 at dei har fortent det du ber om.  Det skal bli som du vil.  Det er ei lita stove ledig nedp\a229 Helle, under garden min der.  Han som budde der mista alle sonene sine p\a229 havet.  Sj\a248l d\a248ydde han like f\a248r jul.  Ein mann som ikkje er redd for \a229 ta i eit tak, kan skaffe seg levem\a229ten av det jordgrannet som er der, att\a229t havet.  Og d\a229 er det vel ikkje urimeleg at ogs\a229 Harm f\a229r seg ein jordflekk, og blir f\a248rt dit p\a229 s\a248meleg vis.
 Bj\a248rnulv visste ikkje retteleg kva for ord han skulle bruke, men han kjente p\a229 seg at han m\a229tte seie noko. 
 - Det er truleg uh\a248visk av meg \a229 legge meg borti det eldre menn talar om.  End\a229 meir uh\a248visk er det truleg at eg seier imot det hovdingen har avgjort.  Men eg vil be om at det med Harm si jordferd, det sp\a248r du Kot om, Tore, f\a248r du avgjer noko.
 Alle dei andre mennene s\a229g undrande p\a229 Bj\a248rnulv.
 - Korfor seier du dette, Bj\a248rnulv?
 Asgaut var etter m\a229ten brysk i m\a230let.
 - Eg seier det fordi eg trur at Harm kanskje kunne ha tenkt seg ei anna jordferd enn den Tore kjem til \a229 gje han.  Eg trur kanskje han ville ha hatt jordferda si vigd til ein annan gud enn den Tore kjem til \a229 vie den til.
 - Og kva for ein gud skulle s\a229 det vere?
 Det l\a229g ei aning av spott under orda til Tore.
 - Kan ikkje det f\a229 vere ei sak som Kot tar seg av, om han veit noko.
 Bj\a248rnulv kjente br\a229tt sinne og trass stige i seg.
 - Det er kan hende noko alle frie menn har vanskeleg for \a229 forst\a229, men det hender at ogs\a229 tr\a230lar har si tru og sine gudar, gudar dei ikkje vil svike verken i livet eller i dauden.
 Tore s\a229g lenge p\a229 Bj\a248rnulv.  S\a229 nikka han.
 - Vil du snakke med Kot?
 Det var Bj\a248rnulv sin tur til \a229 nikke.
 - Det gjer eg gjerne.  Eg skal gjere det no.
 - Var det ikkje betre at du venta til i morgon?  Tr\a230lane er ikkje vane med at nokon kjem til dei i m\a248rket.
 - \a197, eg trur nok eg veit korleis eg skal fare fram.
 Smilet til Bj\a248rnulv var mest ikkje synleg.
 Det var ei gammal kvinne som langt om lenge opna d\a248ra som svar p\a229 Bj\a248rnulv si forsiktige banking.
 - Kven er det som bankar s\a229 seint p\a229 kvelden?
 Stemmen var l\a229g og h\a229s.
 - Det er eg, Bj\a248rnulv.
 Ho kvapp til, og ville til \a229 lukke d\a248ra.
 - Trudde du det var Koll, kan hende?
 Bj\a248rnulv sm\a229lo litt.
 Den gamle kvinna stivna, sto ur\a248rleg i m\a248rket.
 - Skal du ikkje sleppe meg inn?
 - Korfor sa du det?
 - Sa kva?
 - Det om Koll.
 - \a197, det.  Eg trudde kanskje de venta han.
 - Korfor skulle vi vente han?  Veit du ikkje at tr\a230lar ikkje har lov til \a229 vere ute etter at det er blitt m\a248rkt?  Trur du at Koll fer og rek p\a229 andre gardar etter at det er blitt m\a248rkt?  Og kva skulle han ha her og gjere?
 - Det er sv\a230rt som du sp\a248r, du gamle.  Eg veit at Koll rek hit, stundimellom.  Eg trur ikkje de har s\a229 mykje stunder til \a229 dyrke Kvitekrist utan etter at arbeidsdagen er slutt og d\a229 er det er blitt m\a248rkt p\a229 denne \a229rstida.  Dessutan trudde eg kan hende han kom for Harm si skyld.
 - Kva veit du om dette.  Du skulle ikkje komme hit etter at det er blitt m\a248rkt.  G\a229!  G\a229 med ein gong!
 - Kven er du, gamle, som gjev meg ordrar?
 - Eg meinte ikkje\a133  Men ver s\a229 snill \a229 g\a229.  Det blir berre\a133
 - S\a229, Torla, slepp berre Bj\a248rnulv inn, du.  Han gjer ikkje nokon skade.
 Bj\a248rnulv kjente straks igjen stemmen han h\a248yrte attom seg.  Det var enno ein noko framand svip over m\a229ten Koll snakka.  Den gamle kvinna kvarv inn i m\a248rket, men let d\a248ra st\a229 p\a229 gl\a248tt etter seg.
 - Eg er einig med Torla.  Du burde ikkje komme hit.  Du kan ikkje lite p\a229 at du kjem levande herifr\a229, n\a229r du kjem hit aleine i m\a248rket.
 - Tore veit at eg er her.
 - Kan s\a229 vere.  Men ein daud skrott som ingen finn, gjev ikkje nokon grunn for klage om mord.
 - Men korfor skulle dei drepe meg.  Veit dei ikkje at eg har vore ein av dei?
 - Det er nettopp det dei veit.  Derfor hatar dei deg.  Korfor skulle du bli fri, og ikkje dei, sp\a248r dei seg, og hatar.  Eg m\a229 berre vedg\a229 at Kvitekrist ikkje har greidd \a229 mjuke hjarta deira s\a230rleg, enno.
 - Eg kjem fordi\a133
 - Eg veit korfor du kom.  Det var rett av deg.  Men no treng du ikkje vere her lenger.  Eg svarar for Kot.  Vi vil gravlegge Harm p\a229 v\a229rt vis.
 
 Den dagen Kot skulle reise ned til plassen sin p\a229 Helle, passa han opp Tore ute tunet, mens Tore var aleine.
 - Eg ville gjerne snakke med deg, hovding, be deg om noko.
 - Og kva er det?
 - Eg ventar ikkje at du skal seie ja.  Eg skulle nok ha n\a248gd meg med \a229 takke for fridomen min, men eg vil gjerne ha Atla og dotter hennar med meg.
 - Nei, det kan du ikkje vente at eg skal seie ja til.  Om alle skal be om fridom for alle, s\a229 har eg snart ikkje tr\a230lar igjen.
 - Nei.
 Kot vart st\a229ande og tr\a248.
 - Er ho kvinna di, Atla?
 - Nei.  Ho var kvinna til Harm.  Ho meiner at dotter hennar er med Harm.  Eg skulle gjerne gjere for kvinna til Harm, og dotter hans, det beste eg kunne.
 - Er du sikker p\a229 at du vil dette, Kot.  Om ho er den eg trur ho er, s\a229 er ho ikkje mykje \a229 sj\a229 p\a229.  Ikkje er ho s\a230rleg dugande i arbeidet heller.  Skal du ha ei kvinne, vil du trenge ei som er god til \a229 arbeide.
 - Ho er kvinna til Harm.  For Harm si skyld skulle eg gjerne\a133
 - Du Kot, du Kot.  Der bur visst meir i deg enn ein skulle tru, og det er visst ikkje noko stort sakn om du tar ho med deg, om du vil deg sj\a248l s\a229 vondt.  Jaja, ta ho du, og ungen med.  Det blir magert for dykk til vinteren, men det f\a229r bli di sak.  Eg kjem ikkje til \a229 gje dykk noko for \a229 berge dei skarve liva dykkar.
 - Eg har ikkje tenkt \a229 be deg heller.  Eg f\a229r takke, d\a229, og be deg seie fr\a229 at ho kan vere med meg.
 
  Sn\a248en rann av marka.  Det veksla mellom sol og mildt regn.  Alt ved sommardagsleite var mest aka jorda sn\a248bar.  P\a229 Borg var f\a248rebuingane til festar\a248l i full sving.  Enno fanst det att \a248l fr\a229 julefeiringa, men i tillegg sto nye t\a248nner og brumma med nytt sterk\a248l.
 Det hasta med festar\a248let.  Bodvar skulle s\a248r til Trondheimen i sommar ogs\a229.  Det galdt \a229 ha \a248yra og auga p\a229 alt det som denne Luva-\a230ttlingen brygga i hop.  Det vart prata fram og tilbake om Bodvar skulle reise f\a248r eller etter v\a229rtinget.  Helst ville Tore at han skulle reise f\a248r, men inns\a229g til sist at skulle dei f\a229 til eit festar\a248l som dei ikkje skjemde seg ut p\a229, s\a229 m\a229tte han reise etter v\a229rtinget.
 - Men d\a229 m\a229 du vere ferdabudd og reise beine vegen fr\a229 V\a229gar etter v\a229rtinget, slo Tore til sist fast.  
 - Og d\a229 f\a229r du ikkje tid til \a229 stoppe verken hos Raud i Salten eller hos H\a229rek p\a229 Tj\a248tta.  Eg f\a229r heller sende andre dit.
 Det var travle tider p\a229 Borg.  Tausene vann ikkje over alt som skulle gjerast b\a229de til festar\a248l og tingferd, s\a229 det vart sendt bod p\a229 jenter fr\a229 \a198gheim om \a229 komme og hjelpe til.  Det var blottausene fr\a229 jula og nokre eldre jenter som kom.  Snart visste alle p\a229 garden at blottausene var barntunge.  Folk nikka d\a229 dei h\a248yrte det.  Det var berre enno eit teikn p\a229 at gudane hadde tatt vel imot ofra p\a229 juleblotet.
 Dei f\a248rste gjestane kom nesten ei veke f\a248r festar\a248let skulle ta til.  Det var dei som hadde lengst veg som kom f\a248rst.  Mellom dei var folket fr\a229 Trondarnes, Sigurd Toresson, brorson til Asta, og folket hans.  Mellom dei var broren til Sigurd.
 Dei to br\a248rne var sv\a230rt ulike.  Sigurd var bleik og lys i h\a229ret, og tok alt til \a229 bli noko tungf\a248r i kroppen, end\a229 om han enno var ein ung mann.  Han viste lita interesse for idrett og leik, og sat helst og h\a248yrte p\a229 n\a229r eldre folk snakka.  N\a229r dei kom inn p\a229 handelsferder kasta han hovudet framover, og det brann i auga hans.
 Tore, som var jamgammal med Gaute og Bj\a248rnulv og vart kalla for Hund, var heilt annleis, m\a248rk i h\a229r og hold, mjuk og mj\a229,  og let ikkje eit einaste h\a248ve til tevlingar av alle slag g\a229 fr\a229 seg.
 Andre dagen har var p\a229 Borg, kom han bort til Bj\a248rnulv.  End\a229 om han var halve hovudet mindre enn Bj\a248rnulv, fekk han likevel til \a229 sj\a229 p\a229 Bj\a248rnulv ovanfr\a229 og ned p\a229 eit vis.  Det var ikkje til \a229 ta feil av at her var det ein som var seg medviten at det rann hovdingeblod i \a229rene hans.
 - Dei seier at du er god med bogen.  Dei seier at det her p\a229 garden snart berre er Bodvar Bjarmlending som er betre enn deg.  Eg skulle like \a229 vite om det er du som er s\a229 god, eller om det st\a229r kleint til med v\a229pendugleiken her p\a229 garden.
 - Det f\a229r du sp\a248rre Bodvar om.
 Bj\a248rnulv kjente seg ikkje heilt vel framfor denne framfusne hovdingsonen.
 
 - Eg hadde no elles ikkje tenkt \a229 sp\a248rre nokon.  Eg tenkte snarare p\a229 \a229 f\a229 til ei tevling og sj\a229 sj\a248l.
 - Ja, det trur eg nok ikkje Bodvar har noko imot, om du sp\a248r han.
 Bj\a248rnulv snudde seg og ville g\a229, men Tore greip tak i armen hans og heldt han igjen.
 - Korfor skulle eg sp\a248rre Bodvar?  T\a248r du ikkje stille opp utan \a229 sp\a248rre Bodvar om lov?
 - Eg?  Er det meg du vil kappskyte med?  Eg trudde du meinte Bodvar.  Eg meiner det er det som ville h\a248ve seg, ettersom det er Bodvar som er best her p\a229 garden.
 - Det kan du ha rett i, men det er s\a229 mangt og s\a229 mange som krev Bodvar no om dagane.  Eg trur knappast han har stunder til \a229 leike i lag med oss ungdomane.  Derfor f\a229r eg n\a248ye meg med deg.
 Bj\a248rnulv likte seg ikkje, men han kunne ikkje komme unna.  Han \a248nska at han kunne ha snakka med Asgaut eller Bodvar f\a248r dei sette i gang.  Skulle han la seg sl\a229 av denne hovdingsonen nordfr\a229, eller skulle han gjere det han var god for, og vinne, om han var best.  Korleis ville Tore ta det om han vart sl\a229tt av ein som sto s\a229 langt under han i rang?
 Dei skaut etter dei same reglane som Bj\a248rnulv kjente fr\a229 f\a248r, og det vart snart klart at Tore var god.  Bj\a248rnulv s\a229g at han trengte ikkje meinke seg mykje for \a229 la Tore vinne.  D\a229 var det som om han h\a248yrte ein stemme tale til seg:
 - Du skal ikkje gjere deg mindre og kleinare enn du er.  Om Tore Hund ikkje veit at det ikkje er noko skam \a229 tape for enn likare kar enn han sj\a248l, treng han \a229 l\a230re det. 
 Bj\a248rnulv skaut det beste han kunne, og d\a229 tevlinga var over, var det greitt \a229 sj\a229 kven som hadde vunne.  Men sigeren var ikkje s\a229 overlag at taparen trong ha noko skam p\a229 seg.  Likevel var dei ikkje vanskeleg \a229 sj\a229 at den unge hovdingesonen ikkje likte at nokon var betre enn han, s\a229 han utfordra straks Bj\a248rnulv til kappsprang.
 - Men d\a229 vil eg at fleire skal vere med, sa Tore.
 Han plukka ut fr\a229 sitt eige f\a248lge ein som heitte Karle, og Gaute og to til av gutane p\a229 Borg.  F\a248r dei starta, s\a229g Bj\a248rnulv at Tore snakka l\a229gt med Karle.
 Tore og Bj\a248rnulv kom likt ut.  S\a229 drog Tore litt ifr\a229, men Bj\a248rnulv beit tennene i hop og tok i s\a229 det nesten svartna for auga hans.  Han h\a248yrte den samme r\a248ysta inni seg og visste at han skulle ikkje la seg sl\a229 av Tore om det ikkje var heilt visst at Tore var raskare enn han var sj\a248l.
 Det var ur\a229d \a229 d\a248mme om kven av dei som gjekk f\a248rst over m\a229l.  Dei to som sto der og skulle d\a248mme vinnaren, var heilt einige om det.  Ingen av dei kunne seie om det var Tore eller Bj\a248rnulv som hadde vore best.  Derimot var det greitt at Karle fr\a229 Bjark\a248y hadde sl\a229tt Gaute, s\a229 vidt det var.
 D\a229 dei hadde f\a229tt igjen pusten, utfordra Tore til ein ny omgang.  Denne gongen kom Bj\a248rnulv ikkje s\a229 godt ut i starten.  Det var som om Karle var i vegen for han, og Tore hadde f\a229tt ei bra forsprang d\a229 han kom seg fri.  Likevel tok han igjen opp jakta p\a229 den snarf\a248tte Tore.
 Forspranget fram til Tore minka litt, men ikkje fort nok, syntes Bj\a248rnulv.  Dessutan h\a248yrte han pusten til Karle kloss i ryggen p\a229 seg.  Igjen t\a248mte han hovudet sitt for alle andre tankar, utan den eine:  \a229 ta igjen Tore, ta igjen Tore og sl\a229 han.
 Pusten til Karle vart borte bak han, og ryggen til Tore kom n\a230rmare.  D\a229 h\a248yrte han pusten til Karle igjen, denne gongen som ei kv\a230sande ralling bak seg.  S\a229 var det noko framfor den eine foten hans, og han stupte overende.  Han s\a229g steinen p\a229 bakken mens han datt, men greidde ikkje \a229 vri seg unna f\a248r alt vart m\a248rkt.
 D\a229 Bj\a248rnulv vakna, sat dei andre gutane stor\a248ygde kring kan, og Tore heldt ein kald og v\a229t klut mot hovudet hans.  Straks Bj\a248rnulv kjente seg s\a229pass at han kunne sette seg opp, skyssa Tore dei andre gutane avgarde.
 - Eg vil snakke litt toeine med denne karen, sa han.
 Enno ei stund stella og stulle han litt med Bj\a248rnulv, vridde opp kluten i vasskj\a248rlet og t\a248rka blod som hadde rent nedetter halsen.
 - Du skal vere glad for at det vart hol og blod, s\a229 blir ikkje kulen og verken s\a229 ille etterp\a229, mulla han.
 Tore kasta kluten i b\a248tta og sette seg framfor Bj\a248rnulv.  Ei stund s\a229g han p\a229 Bj\a248rnulv utan \a229 seie eit ord, men s\a229 kom det:
 - Eg vil du skal vite at det var eg som ba Karle om det.  Eg reknar Odin som mi fulltrue, og d\a229 kunne eg ikkje la deg vinne over meg i to tevlingar etter kvarandre.
 - Kva trur du Odin meiner om \a229 vinne p\a229 slikt vis?
 Tore lo litt.
 - \a197, Odin er ikkje s\a229 n\a248ye p\a229 korleis han f\a229r det som han vil, berre han f\a229r det.  Han har mang ein gong gjort sine motmenn verre pretter enn eg gjorde deg no.  Men eg ville berre ha sagt det, s\a229 du ikkje har verre uvilje mot Karle enn du treng ha.
 D\a229 dei kom opp til dei andre gutane igjen, sa Tore: 
 - Det er noko til kar, denne Bj\a248rnulv.  Hard i hovudet, rask p\a229 f\a248tene og god med bogen, end\a229 om han synest vere noko uviss p\a229 f\a248tene ein gong i mellom.  Men det sp\a229r eg at vi kjem til \a229 f\a229 h\a248yre meir om han seinare.  S\a229 eg synest vi kan ta til \a229 kalle han Bj\a248rnulv Bogedrott med ein gong.  S\a229 kan vi seinare seie at vi var dei f\a248rste som s\a229g at han kom til \a229 fortene det namnet.
 
  Same dagen kom gjestane austfr\a229.  Det var b\a229ten fr\a229 Fjell som l\a229g f\a248rst.  Det var greitt at Frode Gautason meinte \a229 ha rett til \a229 vere den f\a248rste austanav som sette fot i fj\a230ra p\a229 Borg, der sonen hans var h\a248gt i \a230re som huskar hos sj\a248lvaste Tore Hjort.
 
Frode Gautason sto brei og brautande i framstamnen d\a229 skipet la til brygga.  Men han makta ikkje \a229 styre harmen sin d\a229 han s\a229g at det berre var Asgaut og ikkje Tore sj\a248l som helsa han velkommen.
 - Jass\a229, s\a229  Tore, frenden min, har det s\a229 annsamt at han sender \a229rmannen og tr\a230lane sine til \a229 helse fjordkongen velkomen til gards.
 Gaute tok eit steg framover, enten det no var for \a229 helse p\a229 far sin eller fors\a248ke \a229 roe han, men Asgaut vinka han p\a229 plass igjen.
 Asgaut b\a248ygde seg v\a248rdsamt for Frode.
 - Eg vil tru Tore hadde freista finne tid til sj\a248l \a229 helse velkommen om han hadde visst at det var ein konge som kom.  Sj\a248l har han aldri smykka seg med finare namn enn herse.  Eg ber om orsaking p\a229 hans vegne, men samstundes m\a229 eg f\a229 lov til \a229 peike p\a229 at tr\a230lar er det ikkje i det f\a248lget eg har med meg.
 Frode sette auga i Bj\a248rnulv, men ba berre mennene sine dra opp skipet og tjelde det.
 - Og s\a229 reiser vi telta v\a229re her p\a229 stranda.
 - Tore ba meg vise deg og f\a248lget ditt til gards med ein gong.
 Asgaut heldt seg h\a248visk, men Bj\a248rnulv kunne sj\a229 at han tok til \a229 f\a229 eit stramt drag kring kjakane.
 - Eg vil ikkje hefte Tore i alt det han har \a229 gjere.  Og p\a229 garden er det vel berre plass til dei som er i \a230tt med han i tredje leden eller n\a230rmara, og som han er skyldig til \a229 be til bryllaupet til dotter si.  Vi andre f\a229r vel halde oss unna til sj\a248lve gjestebodet tar til.
 - Det m\a229 visst vere f\a248rste gongen at det ikkje er plass til dei Tore ber til gards.
 - Eg vil ikkje g\a229 i f\a248tene hans n\a229r han har det annsamt.  Og eg ventar at han ber meg til gards sj\a248l, n\a229r han f\a229r h\a248ve til \a229 ta imot meg p\a229 s\a248mmeleg vis. Asgaut b\a248ygde seg for Frode og vinka f\a248lget sitt med seg.
 Dei trefte b\a229de Tore Hjort og den unge Sigurd Toresson fr\a229 Trondarnes i tunet oppe p\a229 Borg, ivrig opptatte med \a229 samtale om korleis dei skulle ordne brurferda utan \a229 bryte med gammal sed og skikk, n\a229r brura ikkje skulle hentast p\a229 ein annan gard.  Sigurd heldt p\a229 at det m\a229tte vere rettast \a229 f\a248re brura til ein av dei andre gardane til Hjorten, Hol skulle vere h\a248veleg, og s\a229 f\a248re ho derifr\a229 og til Borg p\a229 sj\a248lve bryllaupsdagen.
 Dei to var s\a229 ihuga inne i samr\a248da at det gjekk ei tid f\a248r Tore hugsa at han hadde sendt Asgaut og f\a248lget hans for \a229 ta imot dei nye gjestane.
 - Kor blir det av Frode Gautason og f\a248lget hans, Asgaut?
 - Jau, det har seg slik at du har ein un\a229dig konge sittande i fj\a230ra hos deg no, Tore.
 Bj\a248rnulv la merke til at Gaute vart raud og stam om kjakane.
 - Un\a229dig konge?  Kva er det du pratar om, Asgaut?
 Tore s\a229g undrande p\a229 Asgaut og rista p\a229 hovudet.
 - Sei meg, Asgaut har du vore haugtatt?  Har tussane f\a229tt makt over vettet ditt.  Meg synes det lite morosamt at du st\a229r her og tr\a248yer tida med t\a248v n\a229r viktigare saker st\a229r for d\a248ra.
 -  Orsak meg, Tore, men ikkje har eg vore haugtatt, og ikkje pratar eg t\a248v.  Frode Gautason kallar seg fjordkonge og er un\a229dig fordi du ikkje sj\a248l tok imot han.  Han driv no og set opp telt nede p\a229 stranda og meiner han skal la vere \a229 ta opp plassen p\a229 garden for dei som er tredjeledds eller n\a230rare i \a230tt med brura.
 Tore rista p\a229 hovudet igjen.
 - Dette hadde eg ikkje bruk for no.  Kjem du, Sigurd, med meg ned til stranda?  Om vi kjem to hersar og ber, s\a229 m\a229 vel kongen blidgjerast og bli med til gards.  I alle fall m\a229 han vel bli det om vi sp\a248r han til r\a229ds om korleis vi skal gjere det med brudeferda.
 - Ja, det trur eg nok, humra Sigurd.  Men om vi sp\a248r han, s\a229 m\a229 vi nok gjere som han r\a229r oss, eller s\a229 blir han truleg un\a229dig igjen. 
 Det vart som Sigurd hadde gjort framlegg om.  Helga Toresdotter vart i l\a248ynd f\a248rt til Hol to dagar f\a248r bryllaupet.  Frode Gautason gjekk kring p\a229 Borg og skein som ei sol og fortalde alle at det var bra han kom s\a229pass tidleg som han gjorde, slik at han fekk h\a248ve til \a229 l\a248yse eit problem som dei to hersane hadde stridd med utan \a229 finne noka l\a248ysing. Neste morgonen reid Bodvar og brursveinane hans tungt v\a230pna nedover til Hol.  Slik skikken var, tok dei seg god tid p\a229 vegen nedover, slo p\a229 skjolda og ropa h\a230rrop ved gardane, og stoppa p\a229 dei st\a248rste gardane for \a229 la seg skjenke \a248l og f\a229 med seg dei ugifte gardssonene p\a229 vegen vidare.
 Det var over h\a248gdagsleite d\a229 dei n\a229dde Hol.  Garden l\a229g som utd\a248ydd d\a229 dei reid inn p\a229 tunet.  F\a248lget l\a248fta h\a230rskrik og reid i galopp fram mot sk\a229led\a248ra.  Bodvar svinga spydet over hovudet f\a248r han banka p\a229 sk\a229led\a248ra med skaftet.
 - Eg veit du er der, \a229rmann Kvate Hauksson.  Lat opp d\a248ra og gjev meg brura mi, om du ikkje vil ho s\a229 vondt at ho skal kallast flannfluga.
 Ei glugge i veggen vart opna.  Innanfor glugga skimta dei ansiktet til Kvate Hauksson.
 - Du geberdar deg mannleg, Bodvar Bjarmlending.  Men det har mang ein kar gjort, om han
 enn leid av horundfall.  Har du nokon som kan tale for deg?
 Kjartan Arason styrte hesten sin fram mot glugga.
 - Om du ikkje kjenner meg igjen, Kvate Hauksson, s\a229 er eg Kjartan Arason.  Eg talar for Bodvar.  Og det seier eg s\a229 alle her h\a248yrer, at aldri skal nokon mann kunne kalle han fudfloge.  Og at han ikkje lir av horundfall, skulle alle vite som var p\a229 Borg og drakk jul i vinter.  Blottausene klaga ikkje, og no g\a229r dei barntunge til kvardags der ute p\a229 \a198gheim.  Men nett no er dei p\a229 Borg og styrar til bryllaup.  Du kan sj\a248l sj\a229 dei n\a229r du kjem dit med brura.
 D\a248ra til sk\a229len var opna s\a229 vidt p\a229 gl\a248tt, og Helga Toresdotter vart pressa ut gjennom d\a248rgl\a248tten.
 - Her har du brura di, ri no bort i fred, kauka det innanfr\a229.
 Helga freista pile seg bort til det n\a230rmaste av bura, men vart under mykje latter fanga av brursveinane og l\a248fta opp p\a229 hesten framfor Bodvar.
 - Ja, no har eg brura, men framleis saknar eg heimanf\a248lget hennar.  Saktens greier ho seg utan, om det er s\a229 at du vil ha garden brunnen ned over hovudet p\a229 deg.  Men kva etterm\a230le Tore Hjort sin \a229rmann p\a229 Hol d\a229 vil f\a229, svarar eg ikkje for.
 Seint og sakte tok dei inne i huset til \a229 skuve ut kister og ambrar og dallar gjennom d\a248rsprekken.  Kvar gong d\a248ra igjen vart stengt, slo brursveinane p\a229 skjolda og ropa p\a229 eld.  Slik heldt det p\a229 heilt til heile heimanf\a248lget sto ute p\a229 garden.  D\a229 tok heile f\a248lget til \a229 sl\a229 taktfast p\a229 skjolda og rope:
 - \a216l!  \a216l!  \a216l!
 D\a229 endeleg slo Kvate Hauksson d\a248ra p\a229 vid vegg og baud smilande brurgomsf\a248lget stige inn, der dei vart \a248nska velkomne av ein smilande Tore Hjort som delte h\a248gsetet med Sigurd.
 \a216let fl\a248ymde friskt i hallen, men b\a229de tr\a230lkvinnene og gardtausene gjekk ufreista til og fr\a229.  Alle visste at dei ikkje m\a229tte r\a248rast f\a248r brurparet var komne i brureseng dagen etter.  Men heite blikk verken kunne eller ville nokon hindre.
 Ogs\a229 p\a229 vegen oppover for f\a248lget i mak.  Dei m\a229tte nesten det, for det var ikkje alle som sat like st\a248tt p\a229 hestane.  Men oppe ved Skjerpen reiv ein liten flokk, leia av Tore Hjort, seg laus fr\a229 vegen og f\a248lget og sprengreid bakbakkane opp mot Borg.
 
 P\a229 Borg sto alle d\a248rer p\a229 vid vegg, og fram mot sk\a229led\a248ra var det pynta med nysprotte lauv; til h\a248gre rogn for brudgomen og til venstre bj\a248rk for brura.  Tore og Asta sto i d\a248ra og helsa velkomen, mens kvinnene sto i flokk bak bj\a248rkelauvet og dei gifte mennene som ikkje hadde vore med p\a229 brudehentinga sto p\a229 hi sida bak rognelauvet.
 Brursveinane veik av til h\a248gre og tok plassen sin saman med dei gifte mennene.  Berre Bodvar reid rett fram mot sk\a229led\a248ra med Helga framfor seg i salen.  Framfor sk\a229led\a248ra t\a248yla han hesten sin slik at den gjekk rundt seg sj\a248l, mens han ropa:
 - Eg lyser for alle at eg har henta brura mi til gards, med lovleg rett og lovleg heimanf\a248lge.  Eg overlet ho no til kvinnene, som skal gjere ho i stand.  Men i morgon krev eg ho igjen.  I morgon krev eg ho i brureseng til fudfeste og koneskaut. 
 S\a229 slepte han Helga ned framfor bj\a248rkekvistane, hoppa av hesten og let seg ta imot og leie til sess i h\a248gsetet.  Dei andre mennene seig inn etter han, mens kvinnene tok sete i gamlesk\a229len.
 Dei gifte mennene var ikkje s\a230rleg \a248lt\a248rste.  Skulle ikkje vere det, heller.  Dette var dei unge og ugifte sin kveld, og d\a229 b\a229de Tore og Sigurd reiste seg og gjekk, rusla dei andre gubbane etter.  Sistp\a229 var det berre Frode Gautason som sat der og heldt lag med dei unge.  Men d\a229 Gaute tok til \a229 sende lange og harme blikk til far sin, tokka ogs\a229 han seg ut av sk\a229len.
 Som alltid var n\a229r \a248let flomma, kjente Bj\a248rnulv seg ille ved.  Rett nok var det berre ungdomar som sat kring bordet og drakk i kveld, men han visste at det ogs\a229 blant dei var nokre som ikkje syntes det var s\a230rleg gildt \a229 sitte til bords med "l\a248ysingen fr\a229 Kjos".  At det kunne seiast noko liknande om han dei feira i kveld, visste han at det ikkje var mange som tenkte p\a229.  Og i kveld var ikkje Asgaut i hallen, s\a229 han hadde ikkje han \a229 halde seg til.  Og Bodvar, ja han m\a229tte drikke djupt og djervt i kveld, om han aldri s\a229 lite likte det.
 Ein gong utp\a229 kvelden d\a229 Bodvar m\a229tte utom nova eit \a230rend, passa Bj\a248rnulv p\a229 \a229 gjere seg same \a230rend ut.  Han stilte seg attmed Bodvar, s\a229 n\a230r at dei kunne snakke saman utan at andre h\a248yrte det.
 - Du veit korleis eg har det med slike drikkegilde, Bodvar.  Blir du harm om eg ikkje blir sittande lenge?
 - Ikkje om du l\a248ftar hornet titt, mens du er her.  Berre dei andre trur at du blir borte fordi du er s\a229 drukken at du ikkje vinn deg tilbake.  S\a229pass synes eg du f\a229r heidre meg p\a229 denne dagen.
 D\a229 dei gjekk inn gjorde Bj\a248rnulv seg ust\a248 p\a229 f\a248tene, datt ned p\a229 benken, l\a248fta hornet og t\a248mte det.  Mesteparten rann nedover haka og kleda.  Han br\a248lte etter p\a229fyll med ein gong, og heldt p\a229 slik ei stund.  Heile tida kika han p\a229 dei andre om dei skulle legge merke til han, men det var berre Gaute som skjulte ein liten smil d\a229 blikket deira m\a248ttest.
 S\a229 snart han syntes han kunne, fekk han med stor m\a248ye reist seg fr\a229 bordet og vakla ut av d\a248ra og bortover tunet og framover brinken ned mot fj\a230ra.  Der seig han ned p\a229 ein stein og kjente at han neppe hadde vore heilt st\a248 p\a229 f\a248tene sj\a248l om han ikkje hadde gjort seg til.
 Han hadde ikkje sete lenge f\a248r \a248ldunsten og manneteven seig ut av nasen hans, og dei gode luktene tok til \a229 fylle han.  Det anga salt og friskt fr\a229 havet, det dufta s\a248tt fr\a229 veksande gras og sprettande lauv.  Etter ei stund seig han sakte nedover mot den gamle, verslitne badstova som sto der inni pollen.
 Han hadde h\a248yrt i forbifarta ein av dei siste dagane, noko om brurlauget.  Og han tenkte at kanskje hadde dei elda der i dag, og kan hende var det enno s\a229pass varmt at han kunne f\a229 sveitta noko av \a248let ut av kroppen.  P\a229 vona braut han med seg nokre bj\a248rkekvister der han gjekk.  
 Han var komen nesten fram til badstova d\a229 han br\a229tt h\a248yrte jentelatter og braket d\a229 d\a248ra til badstova vart slengt opp.  Han kasta seg ned attom ein stein og kika fram.  Og s\a229g ei tylft med nakne jenter som kom springande ut av badstova og kasta seg p\a229 sj\a248en.  Dei spruta og skreik, for sj\a248en var enno styggeleg kald.
 Bj\a248rnulv vart sittande som forheksa og sj\a229 p\a229 dei.  Dei var s\a229 reine og nakne desse jentekroppane, mykje reinare og naknare enn ei nyskura taus som skreva mot ein av gardskarane.  Ogs\a229 s\a229 kvite og lette og runde som dei var.  Dei var som fortetta luft som spruta opp av det piska havet.  Brysta deira, dei var s\a229 like, end\a229 s\a229 forskjellige dei var.  Nokre duva, store og mette.  Andre spissa seg sm\a229 og svoltne mot verda.  Likevel var dei som st\a248ypte i same forma, ei form som krympa og strekte seg, alt ettersom.
 Og der var midjer, liv som tok springfart og kvelvde seg til rause hofter og runde bakendar.  Og likeins der; nokre rausare og rundare med lovnad om ei framtidig frodig husfrue, det var som bar dei alt usynlege n\a248klar i eit usynleg belte kring livet.  Andre mindre, fastare truleg, spenstige liksom, utan kl\a229re lovnader om korleis dei om nokre \a229r ville kjennast under husherre sine hender i ektekoven.
 Og der var magar og der var l\a229r.  Og alt var rundt, rundt, rundt.
 Men rundast av alt, vakrast av alt, var det ei som var.  Gyda.  Ho var ikkje st\a248ypt i same forma som dei andre.  Det var st\a248ypt berre ei i den forma
 - Der er ikkje noko i verda s\a229 rundt som kvinner, og ingen andre kvinner som Gyda, tenkte han, og skvatt d\a229 han kjente ei hand p\a229 aksla si og ei r\a248yst som kviskra:
 - Dette skal du ikkje sj\a229, Bj\a248rnulv.  Kom fort, f\a248r brureseiden tar deg heilt.  Du er godt p\a229 veg, alt no.  Kom fort, f\a248r det er for seint.
 Handa drog og drog i aksla hans.  Men han s\a229g ingen fare.  Han s\a229g berre alt dette vakre og runde som ei tylft gonger plaska og spruta rett framfor auga hans.  Men handa vart meir og meir krevande, og br\a229tt kjente han som ei iskald klo som grov seg inn i kj\a248ttet under h\a248gre \a248yra hans.
 Smerten var s\a229 intens at den braut augekontakten med dei duvande drosene i havet.  I staden leita blikket seg mot dette som plaga han s\a229 ilskt, no n\a229r han hadde det s\a229 godt.  Han m\a248tte blikket til Ranveig og rykte til med det same, vakna liksom opp.  For han s\a229g noko i blikket til Ranveig, noko han kjente igjen fr\a229 andre, men aldri hadde venta \a229 finne i nettopp hennar auga.  Det var naken redsle som stirte p\a229 han.
 Han vart s\a229 paff at han utan vidare motstand f\a248lgde med ho der ho drog han bort fr\a229 badstova, fr\a229 dei sprutande og hylande jentene.
 D\a229 jentene ikkje lenger var \a229 sj\a229, skubba ho han overende i eit gr\a248nkande skogsnar, og tok til \a229 rive sprettande lauv og groande plantar.  Ho flerra opp skjorta hans og tok til \a229 teikne m\a248nster med plantane og blada over ansiktet, brystet og armane hans, mens ho song ein tone som reiv og sleit s\a229 langt inne i han at han aldri hadde visst at det var noko der.  Br\a229tt kjente han liksom eitkvart som braut seg laus fr\a229 kroppen hans og kasta seg til vers med skrik som ein korp og ei kr\a229ke.
 Han sette seg opp, rista p\a229 hovudet og kjente seg tom og sliten, nesten som etter stormnatta i vinter.
 - Kva er det, Ranveig?  Kva er det som skjer?
 Ho daska han over kinnet, halvt argt halvt muntert.
 - Veit du ikkje at Helga er g\a229tt inn i brured\a248gnet sitt?  Veit du ikkje at det er sterk seid som f\a248lger ei brur d\a248gnet f\a248r ho g\a229r i brureseng?  Kva slags tosk er du som gjev deg til \a229 sj\a229 p\a229 ei brur skal bli og ternene hennar.  Hadde eg ikkje kome no, hadde vi mista deg.  Men n\a229r du ter deg som ein galning, s\a229 hadde du kanskje fortent \a229 bli det.
 Han seig saman og kjente at han berre ville sove, men Ranveig rista rasande i han.
 - Sei meg kva var det du tenkte?  Vil du sj\a229 til \a229 svare meg.  Du f\a229r ikkje sove no, for d\a229 mister eg deg kanskje likevel.  Vil du sj\a229 til \a229 svare.
 Han kjempa seg p\a229 f\a248tene.  Rista igjen p\a229 hovudet og s\a229g undrande p\a229 Ranveig.
 - Kva er det du snakkar om?
 Ho s\a229g rasande p\a229 han, men s\a229 var det som om ei sky letta fr\a229 ansiktet hennar.
 - \a197ja, det er sant.  Du visste vel ikkje det eingong, du.
Det er slik at d\a248gnet f\a248r
 ei jente skal g\a229 i brureseng, festar det sterk seid til ho.  Dei kallar det Fr\a248yas seid.  Derfor han ingen sj\a229 ansiktet hennar den dagen utan \a229 ta skade, og slett ikkje heile nakne kroppen.
 - Men jentene som var med ho, kva med dei?  Gyda var der.  Korleis g\a229r det med ho?
 - Frykt ikkje for Gyda du.  Seiden bit ikkje p\a229 m\a248yer, berre p\a229 menn og dei kvinner som har kjent menn.
 Heile det gamle ansiktet drog seg i hop i ein flir.
 - Det er kan hende forklaringa p\a229 at s\a229 mange av "m\a248yene" fr\a229 gardane bortover ikkje var i lag med Helga i natt.
 - Meiner du at..?
 - Nei, eg meiner ikkje noko, eg.  I alle fall seier eg ikkje noko meir.  Men tenke og tru, det gjer eg no som eg vil.
 Mens dei rusla bortetter b\a248en kom det stilt og tenksamt fr\a229 Bj\a248rnulv:
 - Men Gyda, ho var der.
 Ranveig strauk han lint over armen.
 - Ja, Gyda, ho var der.  Kom no i lag med meg, s\a229 skal eg b\a248te skjorta di, og lese eit par galdrar til over deg.  Eg vil vere viss p\a229 at vi f\a229r behalde b\a229de deg og vettet ditt.
 
  Ranveig hadde kokt grauten, dekka bordet og varma tynn\a248l til han f\a248r ho vekte han.
 Ho smilte litt sp\a248rrande til han d\a229 han sette seg opp p\a229 pallen.  Han forsto kva det var smilet l\a248ynde, og smilte tilbake.
 - Neida, Ranveig, eg trur ikkje eg er stort galnare enn eg var i g\a229r p\a229 denne tida.  Men eg er deg visst stor takk skyldig for at du drog meg ut av makta til Fr\a248yaseiden.
 D\a229 han seinare sat med munnen full av graut, datt det nokre ord ut av han som han ikkje var sikkert p\a229 om Ranveig h\a248yrte gjennom grauten:
 - Men no etterp\a229, n\a229r alt har g\a229tt bra, takk vere deg, s\a229 ville eg ikkje hatt det ugjort, det eg gjorde.  For aldri har eg sett noko vakrare enn det eg s\a229g i natt.  Ikkje eingong trekrotinga hans Koll kjem opp mot det. 
 Det var godt over h\a248gdagsleite f\a248r br\a229ket tok til \a229 bygge seg opp p\a229 Borg.  Men no sto dei der mennene, i to rader fr\a229 kvinnestova og fram mot horget.  Dei n\a230rmaste hamra p\a229 d\a248ra til kvinnestova og ropa at no fekk dei sj\a229 til \a229 f\a229 brura ferdig og komme ut med ho, for no venta brurgommen s\a229 s\a229rt, no hadde kvinnene hatt ho lenge nok, no var det mennene si tid.
 - M\a248y skal ikkje alltid m\a248y vere, ropa dei.  - Han ventar no, han som skal fri ho fr\a229 m\a248ydomen og gjere ho til fullt menneske og kvinne.
 D\a248ra gjekk opp og brurejentene hoppa f\a248rst ut.  S\a229 kom brura meir n\a248lande etter.  B\a229de ansikt og h\a229r var dekt av sl\a248ret som det s\a248lvglitrande brurebandet heldt fast om hovudet.  To av brurejentene leidde ho mellom seg.  Dei trong vel det.  Ho s\a229g nok ikkje s\a229 godt gjennom sl\a248ret.
 Mennene slutta opp bak etterkvart som kvinnetoget skreid forbi.  Snart flokka alle seg fram mot horget der fire gudefigurar sto p\a229 pall med blottausene fr\a229 juleblotet liggande nakne p\a229 kne framfor.  Alle kunne sj\a229 at magane deira tok til \a229 runde seg.  Rund var magen til Fr\a248ya og.  Det var som om det store hestelemmet som stakk ut av livssprekken til Fr\a248ya pumpa ho full av liv.  Irpa og Torgerd Holgabrud glodde svartsjuke og med smale liv p\a229 Fr\a248ya.  Fr\a248y stirra nesten skamfullt og tomt ut i lause lufta der han sto med avlelemmet sitt s\a229 vidt stikkande fram mellom l\a229ra.  Ein to-fors bukk mekra klagande der han sto bunden ved pallen.  Fr\a229 mugen h\a248yrtes eit l\a229gt sjo av forventning.
 D\a229 hogg trommelyden med eitt gjennom alle andre lydar.  Siv vreid seg i ein stavrande dans fram mot pallen.  Kroppen hennar var dekt av fj\a248rhamar og flikar og lappar av skinn fr\a229 ulike fuglar og dyr.  Lyden fr\a229 blottromma sokk inn i folk og sette flokken i ei svaiande og vrikkande r\a248rsle.  Berre Bodvar var stiv i kroppen der han steig fram mot pallen.
 S\a229 var det brurejentene sin tur til \a229 svaie seg fram mot pallen med brura mellom seg.  Men Helga var framleis stiv og famlande.  Tore l\a230st og vere umerka av trommelyden og gjekk  med fj\a248rande steg fram mot geitebukken ved pallen.  Sverdet var som eit gullyn i lufta d\a229 han reiv det fr\a229 balgen og skilde hovudet fr\a229 bukkekroppen med eit hogg.  Blodet spruta fr\a229 den avhogne halsen og over blottausene der dei l\a229g framluta p\a229 kne.
 Igjen glefste sverdet gjennom lufta og begge bukkehorna gjorde eit sprang opp i lufta.  Tore greip begge horna i venstre handa og med ei einaste flytande r\a248rsle rente han dei opp i Irpa og Torgerd Holgabrud.  Det steig eit st\a248nn fr\a229 menneska d\a229 dei s\a229g magane til dei to disene spile seg ut med det same.
 P\a229 veg fr\a229 disene greip handa blotteinen som l\a229g p\a229 pallen framfor dei, rente den nedi bukkeblodet og strauk den langs armane til Fr\a248y.  Straks blotteinen n\a229dde nederst p\a229 h\a248gre armen til Fr\a248y, sprang lemmet hans fram, hardt og strittande s\a229 det n\a229dde han nesten oppunder haka.  Igjen gjekk det eit sjo og eit st\a248n gjennom folkemengda.
 S\a229 var sverdet p\a229 veg igjen.  Denne gongen varlegare og skar berre eit lite s\a229r i Bodvar sin h\a248gre og Helga sin venstre tommelfinger.  Tore stakk sverdet i balgen, tok hendene til brurfolket og la dei to s\a229ra mot kvarandre.  Med blotteinen klinte han Fr\a248ylemmet inn med bukkeblod og la dei to samanfiltra hendene fast om det.
 Han l\a248fta begge hendene mot gudane p\a229 pallen og song:
 Fr\a248y og Fr\a248ya, gudar b\a229e
 vanegud og urolds dis.
 Gudar stadde her p\a229 pallen
 blot vi byd i heilagt horg.
 Ve og vilske, vonde vette,  
 jag dei fr\a229 dei to som stend
 for dykk og skal smidast saman.
 Gjev dei hugnad, hell i heimen
 \a230ttlingar som \a230tta \a230rar,
 gudar, vanedrott og dis.
 \a198ttediser; Irpa, Torgerd 
 f\a248lg dei to til bruresenga,
 ande p\a229 dei,
 smide liv. 
 
 Med blotteinen skvetta han rikeleg med blod over gudane, brureparet og blottausene f\a248r det vart bryllaupsgjestane sin tur.  Dei svara med \a229 bryte ut i h\a248ge rop og jubel til takten fr\a229 tromma til Siv.  Bodvar sopa Helga opp i armane sine og bar ho tre gongar med sola rundt gudepallen f\a248r han dyppa fingeren sin i bukkeblodet og teikna ringar kring brysta til dei tre disene og lemmet til Fr\a248y.
 Borda sto duka p\a229 s\a248rtunet.  \a216let skumma og oksekj\a248tet flaut i feitt.  Steikt fugl og dampande lutefisk spreidde angane sine over tunet.  Br\a248det l\a229g i h\a248ge stablar bortover borda.  Det skorta ikkje p\a229 maten og drikka p\a229 Borg.  Men nokre av gjestane mulla om at det var no helst \a229 spela med lykka si n\a229r ein slo s\a229 stort p\a229 det at tr\a230lane fekk ete av same kosten som gjestebodsfolket.  Ein fekk no tru kva ein ville om kor lenge gudane ville hjelpe ein mann ikkje hadde betre vett.
 Men snart fekk dei anna \a229 tenke p\a229.  Ein p\a229liteleg tr\a230l som sto vakt, kom springande og fortalde at ein b\a229t kom fossroande inn pollen.
 - Er det ein stor b\a229t?  undra Tore.  Er det ein b\a229t du kjenner? 
 Nei, tr\a230len trudde ikkje han kjente b\a229ten.  Stor var den heller ikkje.  Det var ikkje snakk om noko skip.  Og s\a229 vidt han kunne sj\a229, var det ikkje meir enn fem mann i b\a229ten, s\a229 noko ufred trudde han ikkje dei trong ottast for.  Ikkje fr\a229 den b\a229ten som no kom.  Men kanskje hadde dei vondt bod i lasta, ettersom dei fossrodde slik.
 Tore kalla Asgaut til seg og ba han med l\a229g r\a248yst om \a229 ta eit par-tre menn med seg og g\a229 nedi st\a248a for \a229 ta imot dei som kom.  Asgaut vinka Bj\a248rnulv, Gaute og to andre karar med seg.  D\a229 dei var komne fram p\a229 brinken kom Tore Hund rennande og undra om han fekk vere med.  Asgaut berre smilte og klappa han p\a229 aksla mens han nikka.
 Det var ein underleg hop som sto i Borgfj\a230ra.  Fem karar i dei underlegaste kleda Bj\a248rnulv nokon gong hadde sett.  Det var ikkje likt til at Tore eller Gaute hadde sett noko slikt f\a248r, skulle ein d\a248me etter korleis dei kopa p\a229 mennene nedved b\a229ten.  Det m\a229tte vere rike karar, trudde Bj\a248rnulv, for s\a229 mykje raudt og bl\a229tt hadde han aldri sett p\a229 ein gong f\a248r.  Fargene brann s\a229 det nesten gjorde vondt i auga.  Og fj\a248rene og duskane p\a229 hattane og erma brika og brann som gull og s\a248lv.  Nei, noko slikt kunne aldri ha vore sett f\a248r i Lofot, trudde Bj\a248rnulv.
 Men rarast av alt var at den eine av mennene var n\a230rmast svart p\a229 let i ansiktet inni aka fargeprakten.  Ein av dei andre var gul som leid han av leversott, end\a229 han ikkje s\a229g sjuk ut.  Dei tre andre var og m\a248rkare b\a229de i h\a229r og hamlet enn vanleg var mellom folk i Lofot.
 Den svarte feia av seg hatten og b\a248ygde seg djupt, f\a248r han ba om lov til \a229 komme til gards.
 - Vi h\a248yrte borti V\a229gar at Lofor-hovdingen feira bryllaup for dotter si, og d\a229 tenkte vi at vi ville by oss til \a229 hugsvale b\a229de han og brureparet og gjestene med spel og song. 
 Mannen snakka mest som ein vikv\a230ring, men likevel l\a229g det ein framand d\a229m over spr\a229ket hans.  Kva den d\a229men var, kunne ikkje Bj\a248rnulv avgjere.  Han berre h\a248yrte at den var der.
 Tore reiste seg h\a248visk fr\a229 h\a248gsetet og kom dei i m\a248te d\a229 dei toga inn p\a229 s\a248rtunet.  H\a248gtidsam og alvorleg kom han dei i m\a248te.  S\a229 stoppa han litt og s\a229g undrande ut, heilt til undringa l\a248yste seg opp i ein brei smil.
 - Svart?  Er det verkeleg du?  Er det verkeleg du som er ute og ferdast?
 Dei to mennene hasta til m\a248tes og slo armane om kvarandre.  S\a229 heldt dei kvarandre p\a229 armlengds avstand eit bel, f\a248r dei omarma kvarandre p\a229 nytt.
 - Nei, no er det mange \a229r sidan eg har sett deg sist, Svart.  Det m\a229 ha vore borte i Irelandet, i Dublin trur eg, d\a229\a133  Men kva er det som f\a248rer deg hit til Lofot?
 - Det ryktast langs leia at Tore Hjort giftar bort eldste dotter si i dag.  Og ettersom eg var i landet, s\a229 tenkte eg at p\a229 ein slik dag s\a229 sit nok s\a248lvet laust hos Lofor-hovdingen om nokon kjem med strengeleik og piper til gjestebodet hans.  Og du veit korleis eg har det med s\a248lv.
 D\a229 lo Tore godt.
 - Ja, det kan vel hende at du har rett i det med s\a248lvet.  Men f\a248rst lyt du og reisef\a248lget ditt f\a229 dykk noko i livet, b\a229de av v\a229tt og t\a248rt.
 Bj\a248rnulv merka seg at folk drakk p\a229 eit anna vis no enn dei hadde gjort i jula, end\a229 s\a229 lenge dei vart sittande ved bordet.  Men s\a229 hadde det d\a229 heller ikkje vore strengeleik og pipel\a229t ved bordet i jula.  Folk sat som klumsa og mange gl\a248mte reint \a229 drikke.  Svart og den gule slo p\a229 kvar sin strengeleik og dei andre tre lokka fram underlege og vakre l\a229tar p\a229 pipene sine.  Den yngste dansa og gjorde dei villaste sprang og sprell mens han spela.
  Stundom la han som s\a229g ut til \a229 vere eldst av pipebl\a229sarane bort pipa si og song framande og vemodige songar til dei andre sitt spel.
 S\a229 slo songen over til kvassare tonar, og det kom ord som Bj\a248rnulv forsto:
 Lyse lind som klirrar
 smykke, vende aldri
 auga sine fr\a229 meg
 - ho vil eg minnast.
 Ho som kl\a248ktig kjenner
 brettspel, kan 'kje gj\a248mme
 hugstrid, der ho stirrande
 st\a229r under Hagbards hals
 
 Berre eit ho meinte
 m\a248ya, den s\a248ljeprydde,
 hadde eg av lyte, d\a229 ho
 s\a229g meg i kveldsm\a248rk stue.
 Berre at eg har fall i
 h\a229ret mitt over panna
 syntes ho skjemte meg - lite.
 Kvinne-hug skulle eg kjenne.
 
 Svarte auga vender eg
 mot kvinna med prydde klede.
 Tenestem\a248ya di tykkjer 
 min lyse let er for bleik.
 Likevel har det hendt meg
 n\a229r eg skjemta med m\a248yer
 likte dei meg, n\a229r eg leika,
 betre enn fagre drengar.
 
 Eitt av dei auga som lyser
 i hennar fagre andlet
 n\a229r ho b\a230r'\a248l i hallen
 reknar eg verd trehundre.
 Og til femhundre set eg
 h\a229ret som no ho greier,
 Gullfaks-Siv, om morgonen:
 Denne m\a248ya blir meg dyr.
 
Tr\a248stig t\a248r eg sette
 pris p\a229 den som meg d\a229rer:
 Likt med heile Island og
 Hunaland over havet,
 England med og Ireland
 ville eg by p\a229 kj\a248pet.
 Vel eg veit kva kammen
 kloke dis skal koste. 
 
 Tore Hund halla seg over mot Bj\a248rnulv og kviskra:
 - Dette er ei av dei gamle Kormak-visene.  Kormak var son av Ogmund fr\a229 Vika som r\a248mde til Island for Eirik Blod\a248ks og Gunnhild si skyld.
 Lenge sat dei ved bordet og lydde.  Sola glei mot vest og tok til \a229 s\a248ke seg ned mot fjellkammane.  Truleg ville dei ha gl\a248mt seg aldeles bort om ikkje Svart hadde sett mot sola og lagt bort strengeleiken sin.
 Han reiste seg og b\a248ygde seg djupt for Tore og Asta og brureparet.
 - Eg takkar for at alle har lydd s\a229 lenge til oss, men no trur eg tida har lidd s\a229 langt at det er tid \a229 f\a248re brureparet til brurekoven.  For det er vel skikken ogs\a229 her, og den skal vel ikkje brytast?
 Det var som om heile gjestelyden vakna av ein draum.  Dei sat eit bel og berre stirra ikring seg.  Det var Kjartan som f\a248rst sansa seg.  Han sprang opp og br\a248lte:
 - Til brurekoven!
 Br\a229tt var heile hopen p\a229 beina og gjentok ropet:
 - Til brurekoven, til brurekoven!
 Under stor st\a229hei vart de to f\a248rte til brurekoven mens brurtausene og brursveinane song den gamle songen som h\a248yrte med:
 Fud og flann
 kvinne, mann
 \a230ttardis og gudar
 koven ventar
 koven krev
 mann og m\a248y m\a229 m\a248tast.
 Fud og flann
 kvinne, mann
 \a230tta krev ein \a230ttling. 
 
 Og s\a229, med eitt, var jula der igjen, syntes Bj\a248rnulv.  \a216let gurgla i strupane.  Det var som gjaldt det \a229 f\a229 t\a248nnene t\a248mte s\a229 raskt r\a229d var.  Snart l\a229g skrevande kvinnfolk med pesande karar over seg kor ein sette foten.  Det var ikkje berre gardtausene og tr\a230lkvinnene som deltok no.  Mang ei godt vaksen kone fr\a229 sm\a229gardane dyrka disene like s\a229 fritt.  Men dei fleste av dei stakk seg noko unna folkeauga med karane sine.
 Ved eit av borda sat det ei staut enke utanfr\a229 \a198gheim.  Ho var ei kyndig kone som hadde hatt ansvaret for \a248lbrygginga til gjestebodet.  No saug auga hennar seg fast i Svart.  Han merka blikket hennar, men smilte berre litt der han sat b\a248ygd over \a248lhornet.
 D\a229 kom det ein sv\a230r branne av ein kar vaklande bort til bordet der enka sat.  Han greip fatt i ho og ville dra ho med seg, men han var s\a229 drukken at det var s\a229 vidt han greidde \a229 st\a229 p\a229 f\a248tene sj\a248l.  Enka berre sat og let seg ikkje rikke, heilt til han greip tak i h\a229ret hennar og drog.  Ho fata om armen hans og heldt igjen.  Men end\a229 s\a229 drukken han var, var det greit kven som kom til \a229 vinne dragkampen.
 Kvikt som ein katt var Svart p\a229 f\a248tene.  I eit par mjuke sprang var han borte ved dei to.  Svint, s\a229 det var s\a229 vidt auga kunne f\a248lge det, dreiv han ei kort slag inn bak \a248yra til enkefriaren.  Mannen stupte som ein stokk.  Enka retta litt p\a229 h\a229ret sitt f\a248r ho reiste seg.  Ho og Svart vart st\a229ande eit bel og sj\a229 p\a229 kvarandre.  Ho b\a248ygde hovudet s\a229 vidt til ein ordlaus takk.  S\a229 gjekk dei sakte bortover vollane utan \a229 komme borti kvarandre.
 Bj\a248rnulv tokka seg nedover bakkane mot havet, og var glad for at han hadde sett Gyda bli hysja i hus saman med konene og d\a248trene til dei andre storb\a248ndene.   
 Kvelden etter bryllaupet tok Sigurd Tore Hjort til sides.
 - Det er ei sak eg gjerne ville du skulle vite f\a248r vi fer til V\a229gartinget om to dagar.  Asta har bede meg reise sak for seg p\a229 tinget.
 - Jas\a229, kven er det ho har sak mot, ei sak ikkje eg kan f\a248re for ho?
 - Mot deg, Tore.
 - Mot meg?
 - Ja, ho vil klage deg for tinget og kreve b\a248ter for at du slo ho i folks p\a229syn under juleblotet i vinter.
 - Jas\a229, ja ho er av \a230rekj\a230rt folk, Asta.
 - Ja, ho er det, men eg trur ikkje det ville vere bra om husfrua di skulle reise sak mot deg p\a229 V\a229gartinget.
 - Det kan vel vere noko i.  Men eg veit ikkje korleis eg skulle kunne hindre Asta i \a229 kreve det som er retten hennar.
 - Eg har tala ved ho\a133
 - Og..?
 - Eg gjorde framlegg om at du kallar inn til husting i morgon, og lar meg d\a248me i saka.  Ho godtok det.
 - Med s\a229 mange gjestar som no er p\a229 garden, blir det ikkje stor skilnad fr\a229 \a229 legge saka fram p\a229 V\a229garting.  Dessutan var ikkje far din kjent for \a229 d\a248me mildt n\a229r ei sak vart lagt fram slik at han fekk d\a248me.  S\a229 det er ikkje utruleg at eg vil tene p\a229 om saka blir lagt fram for V\a229gartinget.
 - Det f\a229r du sj\a248l avgjere, Tore.  Eg trur nok det blir mindre \a230remink for deg om saka blir avgjort p\a229 husting enn om ho kjem opp p\a229 V\a229gartinget.  Men eg ser ikkje bort fr\a229 at det kan bli dyrare for deg p\a229 hustinget.  Du f\a229r sj\a248l avgjere kva du er mest kj\a230r om, \a230ra di eller s\a248lvet ditt. 
 Det vart til at Tore kalla inn til husting dagen f\a248r dei skulle dra til V\a229gar.  Og det gjekk som Tore hadde tenkt.  Sigurd d\a248mte dobbelt bot, end\a229 om det var kleint med vitne som kunne hugse at Tore hadde slege Tyra.
 Tore reidde ut bota utan \a229 seie noko.  Men seinare var det mange som skumla om at Sigurd nok hadde sikra seg ein del av bota for seg sj\a248l.  Dei var ikkje kjente, Trondarnes-karane, for \a229 gjere noko for inkje. 
 
  Dei budde b\a229tane til tingferd.  Fr\a229 alle dei gardane som talte, kom b\a248ndene med husfolket sitt.  Berre fr\a229 Li kom det ingen.  Li-naustet sto stengt og folketomt.  D\a229 var det fleire som kom p\a229 at det ikkje hadde vore nokon fr\a229 Li i bryllaupet heller, end\a229 om dei visst var bedne.  Eller var dei ikkje det?  Hadde det kan hende blitt avgl\a248mt?  I alle fall meinte alle \a229 vite at Tore hadde stemna Skafte til tings og kravde s\a248lvskatt av han fordi han ikkje hadde vore med p\a229 skreifisket i vinter.
 Det var alt samla seg mykje folk p\a229 tingplassen d\a229 folka fr\a229 Borg kom.  For dei som trong teltplass var det vanskeleg i finne seg ein god stad, men det var ikkje mange som trong leite.  Dei fleste vart det som vanleg plass til p\a229 garden til Tore Hjort.  Ogs\a229 Frode fekk tilbod om husv\a230re hos Tore, men han slo kaut p\a229 at han trudde ikkje han trong husvist hos ein som m\a229tte samankalle naudting for \a229 betale konebot f\a248r han drog til tings.  Dei som var til stades s\a229g at det kvitna kring munnen til Tore d\a229, men han n\a248ydde seg med \a229 seie at Frode fekk gjere som han sj\a248l fann best.
 Det vart til at Bj\a248rnulv og Tore Hund heldt seg mykje i lag under tinget, end\a229 s\a229 ulike dei var.  S\a229g Tore ei samling av mange menn, s\a229 ville han straks avstad og h\a248yre og sj\a229 kva det var som gjekk f\a248re seg.  Bj\a248rnulv likte helst \a229 halde seg litt i utkanten av folkemugen.  Han syntes han fekk best overblikk over det som gjekk f\a248re seg p\a229 det viset.  Heller ikkje likte han spitorda og skubbinga som kunne oppst\a229 n\a229r mange menn var samla p\a229 ein liten plass.
 Andre dagen under tingsamlinga s\a229g dei ein flokk hope seg opp like bortanfor tingvollen.  Dei s\a229g og at Frode Gautason var midtpunktet i flokken.  Straks ville Tore av stad \a229 njosne etter kva det var som gjekk f\a248re seg.  Bj\a248rnulv ville heller gjere seg ein tur bortover vollane, for som han sa, \a229 kvile hovudet.
 D\a229 Tore Hund kom bort til flokken var den i ferd med \a229 l\a248yse seg opp, men enno heldt Frode p\a229 \a229 legge ut om korleis han skulle drive tilbake s\a248ksm\a229let fr\a229 fattigstakkaren Steinbj\a248rn Bj\a248rnulvsson, far til tr\a230leungen Bjore som han hadde f\a248dd fram p\a229 garden sin.  End\a229 d\a229 den siste av mennene gjekk sin veg, sto han og lo av korleis han skulle knekke fattiglusa.  D\a229 Tore kom n\a230rmare, s\a229g han at Frode var godt drukken.  Frode freista legge armen kring Tore og undra om det var saker Tore ville ha fram p\a229 tinget.
 - For i s\a229 fall s\a229 skal du berre sp\a248rre meg, Frode Gautason, om korleis saka skal f\a248rast.  Dei trur ikkje eg veit korleis saker skal f\a248rast, dei som trur seg vere st\a248rre og mektigare enn eg er.  Men eg skal l\a230re dei noko om \a229 f\a248re sak, f\a248r dette tinget er over.  Treng du hjelp, min unge ven, s\a229 berre sp\a248r.
 
I fullt sinne drog Tore sverdet.  
 - Det kan hende det er du som treng hjelp, ditt ovdrukne svin. Og eg skal hjelpe deg av med hovudet, s\a229pass at du ikkje ein gong til set utnamn p\a229 venen min.
 Frode vart bleik, og trivla etter sitt eige sverd.  S\a229 fall handa slapt ned.
 - Vi er p\a229 tinget, og her r\a229r tingfreden.  Den som grip til v\a229pen her, kan bli lyst fredlaus.
 - Det treng ikkje du ottast for.  Hovudlaus mann blir knappast stemna for tinget.  F\a229r du ikkje fram sverdet ditt for \a229 verge deg, h\a248gg eg av deg sverdarmen f\a248r eg tar hovudet ditt.
 Med det same landa eit tungt slag p\a229 armen hans, s\a229 sverdet skvatt bortover vollen.  Frode nytta h\a248vet og vart borte.  Tore kasta seg rasande mot den h\a248ge, gr\a229kledde framande, men mannen berre lo og greip armane til Tore og heldt han.  D\a229 Tore kjente at her var det ingenting han kunne gjere, spratt t\a229rene i auga hans av avmakt og sinne, men han tok seg i det, beit tennene saman og slappa av.  D\a229 den gr\a229kledde kjente det, slapp han taket.
 - Du er visst litt av ein villkatt du, som l\a248fter sverd mot sj\a248lvaste fjordkongen.  Kva er du for ein og korfor er  du  s\a229 ivrig etter \a229 skille Frode Gautason av med hovudet?
 - Eg heiter Tore Toresson og er fr\a229 Bjark\a248y.  Og n\a229r eg ville ha hovudet til Frode Gautason, s\a229 er det
 fordi det p\a229 det hovudet sit ein skamkjeft som han brukar til \a229 snakke ilt om venen min, Bj\a248rnulv Bogedrott.
 Den gr\a229kledde lo litt.
 - Du kjenner mykje fint folk, h\a248yrest det som.  Ein konge vil du drepe for \a229 verge namnet til ein drott.  Det kan verke som om du er ein god ven \a229 ha.  Men kva var det han sa om venen din?
 Tore s\a229g h\a229nleg p\a229 den h\a248ge.
 - Eg er ikkje s\a229 umannsleg at eg tar opp att slikt. 
 Den andre nikka.
 - Nei, det har du rett i.  Det tener deg til \a230re at du tenker slik.  La oss sette oss her og finne ut korleis vi skal binde tunga p\a229 denne Frode Gautason.  Han kjem sikkert ogs\a229 til \a229 bere fram klagem\a229l mot deg fordi du drog sverd mot han trass i tingfreden.  Han er ikkje s\a229 lite hemngjerrig, den gode Frode.  Tilgje meg elles n\a229r eg seier at du ikkje \a230tter mykje p\a229 folket ditt, n\a229r det gjeld utsj\a229nad.  Bjark\a248yfolket er h\a248ge og lyse folk, men du er m\a248rk og, ja, ikkje av dei st\a248rste.
 No var det Tore som lo.
 - Du skal berre seie det rett fram.  Eg er heller liten av vekst.  Det har eg h\a248yrt s\a229 mange gonger at det gjer meg ikkje noko.  Eg veit og at den stutte voksteren min ikkje gjer meg til l\a229kare kar enn dei som har hovudet h\a248gare over marka.  Eg er ikkje mindre enn at eg n\a229r h\a248gt nok til \a229 hogge av hovud som berast h\a248gt.  End\a229til ditt trur eg nok eg skulle n\a229 i med sverdet mitt, om det vart naudsynt.
 - Ja, det skal du f\a229 meg til \a229 tru, lo den h\a248ge.
 - Og om du undrar p\a229 korfor eg er s\a229 svart og liten, s\a229 skal eg fortelle deg det med.  Det blir sagt at ein av forfedrane mine ikkje fekk born med frua si, og s\a229 tok han seg ei frille av skridfinnane si \a230tt.  Det kom mange born fr\a229 det bolet.  Han knesette dei alle, og s\a229leis vart \a230tta v\a229r berga.  Ein og annan gongen dukkar det opp ein i \a230tta v\a229r som liknar p\a229 ho, slik som eg gjer.  
 - Det er ikkje alle som ville fortelle slikt.
 - Nei, men eg skjemst ikkje av \a229 vere av skridfinn\a230tt.  Eg m\a248ter dei kvar sommar p\a229 Trondarnes.  Eg har l\a230rt meg spr\a229ket deira og veit at dei kan mangt som vi h\a229l\a248ygane ikkje kan.  Noko har eg l\a230rt, anna vil dei hjelpe meg med, om eg treng det.  Men no har eg fortalt deg det meste om meg, og end\a229 veit eg ikkje kven du er.
 - Kven eg er?  Du sp\a248r vanskeleg, du.  Eg er ikkje s\a229 viss p\a229 kva eg skal svare.
 - Men eit namn har du vel?
 - Det kan hende eg har fleire.  Men du kan godt f\a229 vite at skridfinnane innp\a229 Hinna, det skulle ikkje undre meg om det er dei du kjenner, dei kallar meg Allat.  Det er det namnet eg brukar oftast.
 Seinare p\a229 dagen ropa Tore Hjort opp saka han reiste mot Skafte p\a229 Li fordi han hadde sete heime om vinteren under skreifisket.
 - Men, heldt Tore fram, - end\a229 om eg har stemna Skafte til tings p\a229 lovleg vis, s\a229 kan eg ikkje sj\a229 at verken han eller nokon andre fr\a229 Li er til stades p\a229 tinget.  Eg ber derfor om at domsmennene avgjer saka utan \a229 f\a229 h\a248yre Skafte sine prov.
 - Har du folk her som kan seie eid p\a229 at alt ved innstemninga gjekk rett og lovleg for seg?
 Det var lovseiemannen som spurte.
 Eg reid sj\a248l tolvte til garden hans d\a229 eg stemna han til tings.  Alle dei som var med meg er her og kan sverge eiden sin.  Krev tinget at det skjer?
 Lovseiemannen s\a229g p\a229 domsmennene, men dei berre rista p\a229 hovudet.  Det var greitt \a229 sj\a229 at alle trudde p\a229 det Tore Hjort hadde sagt.
 Tore skulle til \a229 ta ordet igjen for \a229 f\a248re fram saka, d\a229 ein kvikk liten kar hoppa innafor vebanda.  Kalv Kvite flein breitt mot Tore.
 - Eg skal ikkje gjere meg st\a248rre og betre enn eg er, og motseie b\a229de herse og lovseiemann, men eg trur at du Tore har lite \a229 vinne p\a229 \a229 halde fram med saka mot Skafte.
 - Talar du for Skafte?
 Lovseiemannen s\a229g p\a229 Kalv.
 - Nei, eg talar for meg sj\a248l.  Eg er den nye bonden p\a229 Li.  Skafte var s\a229 l\a229k her i vinter at han trudde han skulle stryke med, og d\a229 selde han garden sin til meg.  Han meinte det var ikkje godt \a229 vite kven sine hender garden ville komme p\a229 n\a229r han var borte.  Derfor trudde han seg best tent med \a229 selge til ein som han visste kven var, sa han.
 - Eg hadde ikkje tenkt \a229 ta garden fr\a229 Skafte.
 Tore var bister i m\a229let.
 - Men eg sa det til han at han fekk sj\a248l avgjere om han ville ro fiske eller ikkje, men d\a229 ville eg ha skreiskatten i s\a248lv.  Skatten kom ikkje, og derfor har eg stemna han til tings.
 - Det var nettopp det, ser du, at eg trur heller ikkje det er mykje s\a248lv \a229 hente hos Skafte.  Den var ikkje nettopp billig den flamske vinen han knegjekk meg for \a229 f\a229 kj\a248pe d\a229 han kvikna til live igjen i vinter.  Ein og annan penningen meinte eg og at eg m\a229tte ha for alt \a248lmaltet som har g\a229tt med p\a229 Li i vinter.  Han er raus til \a229 skjenke, han Skafte, b\a229de til seg sj\a248l og andre.
 - Det skal godt gjerast \a229 drikke opp ein gard p\a229 ein vinter.
 Lovseiemannen h\a248yrtes tvilande ut.
 - Ikkje n\a229r vinen er dyr og det er mange som drikk.
 - Og du har sj\a248lsagt vitne som kan gjere eid p\a229 at b\a229de gardhandel og vinhandel gjekk rett for seg etter loven?
 Kalv Kvite sette opp eit b\a229de sp\a248rrande og foruretta uttrykk.
 - Eg er vel ikkje eit slikt umenne at eg fer med fark og fanteri for sj\a248lvaste V\a229gartinget?  Det var to tylfter menn til stades ved begge kj\a248pa, alle fri menn i alle \a230ttegreiner.  Ja, om eg ikkje tar heilt i miss, s\a229 var det end\a229til nokre av huskarane p\a229 Borg til stades.  Alle er her og er villige til \a229 legge eiden sin.  Men eg veit ikkje heilt kva det skulle vere godt for.  Det einaste som finst igjen hos Skafte er heimanf\a248lget til Tyra.  Og den har du vel ikkje tenkt \a229 kreve skatt av, Tore?  Det kan d\a229 ikkje vere etter loven?  Om det d\a229 er slik at ikkje den og har g\a229tt med.  Men det f\a229r no Skafte svare for.
 Lovseiemannen vendte seg mot Tore.
 - Krev du at mennene kjem fram og gjer eiden sin?
 - Ja, det gjer eg.  Eg krev at dei kjem fram alle, begge tylftene, mest fordi det kan vere hugnadsamt \a229 sj\a229 kven av huskarane mine som har sete p\a229 Li og drukke flamsk vin i vinter.
 S\a229 kom dei fram, den eine etter den andre.  Det viste seg at ei halv tylft av karane var huskarar p\a229 Borg.  Dei s\a229g nedfor seg og var s\a229 l\a229gm\a230lte at det var s\a229 vidt ein kunne h\a248yre eiden dei bar fram.  Dei visste nok at dei etter dette ikkje hadde mange dagane igjen p\a229 Borg.
 D\a229 alle hadde svore, sa Tore:
 - Tyra har sagt seg skilt fr\a229 Skafte.  Eg ber om tinget sitt medhald i at eg hentar ut heimanf\a248lget hennar fr\a229 Li n\a229r eg kjem heim fr\a229 tinget.  Og d\a229 meiner eg det m\a229 vere etter loven at om Skafte har brukt av heimanf\a248lget hennar til \a229 kj\a248pe skamdyr vin hos Kalv, s\a229 skal Kalv reie ut det som manglar p\a229 heimanf\a248lget. 
 Dette protesterte Kalv kvasst p\a229, men domsmennene slo fast at slik skulle det vere.
 Om kvelden gjekk Bj\a248rnulv igjen aleine bortetter vollane.  Det var mykje som rasa oppi hovudet hans som han m\a229tte tenke over.  Han hadde vondt av Gyda, for den skamma far hennar hadde f\a248rt over ho.  Men han kunne heller ikkje la vere \a229 tenke p\a229 at ho ikkje var s\a229 godt eit gifte lenger, n\a229r ho ikkje lenger var odelsjente p\a229 Li.  Likevel v\a229ga han ikkje gjere seg dei heilt store h\a229pa.  Enno var ho vel for h\a248gt p\a229 str\a229 til \a229 g\a229 i ekteseng med ein l\a248ysing.  Men no v\a229ga han likevel tru noko meir p\a229 den gamle lovnaden til Ranveig om at Gyda skulle bli hans.
 Idet han gjekk forbi eit lite skogholt h\a248yrte han nokre lydar.  Han stoppa og lydde etter, og fann ut at det h\a248yrtes som kvalte skrik fr\a229 eit menneske, ei jente eller kvinne truleg.  Han bykste inn i skogholtet og det f\a248rste han s\a229g var dei vettskremte auga til Gyda der ho vart pressa mot ein stein av ein kar som med den eine handa heldt ho over munnen og med den andre reiv i kleda hennar.  Den eine handa hennar var pressa mot steinen bak ryggen hennar, og den ho hadde fri brukte ho til \a229 verge seg mot handa som famla inni kleda.
 Det svartna for auga hans med det same, og han visste ikkje kva han gjorde f\a248r han kjente det dumpe slaget av knyttneven sin mot hovudet til karen.  Karen sjangla bortetter marka, men var alt i ferd med \a229 drage til seg sverdet som hang i beltet.  Sn\a248gt som ein elding sprang han til og sparka til sverdhanda s\a229 sverdet for i ein h\a248g boge inni skogholtet.  D\a229, med eitt, s\a229g han og kjente igjen karen framfor seg.  Det var Gaute.  No kasta Gaute seg fram med knytte nevar. 
 Det vart eit hardt, men kort basketak.  Bj\a248rnulv var lengre i armane og hardare i musklane enn Gaute, og end\a229 om han enno var dimma av raseri, fall slaga hans der dei skulle.  Til sist l\a229g Gaute p\a229 bakken og ville ikkje reise seg meir.
 - R\a248rer du Gyda meir mot hennar vilje, s\a229 drep eg deg, freste Bj\a248rnulv ned mot den slagne motstandaren sin.  Gaute svara ikkje med det same.  F\a248rst d\a229 dei to hadde snudd ryggen til han og g\a229tt ei stykke, ropa han etter dei:
 - Friller har ingen vilje.  Men g\a229 berre de, eg ser no at de h\a248ver i hop, l\a248ysingen og dottera til \a230tteskjendaren.  Og st\a248rre takk hadde eg ikkje venta av deg, Bjore.  Hunden bit ofte den handa som klappar han.
 Bj\a248rnulv br\a229vendte og ville tilbake til Gaute, men Gyda heldt han igjen.  Ho berre rista p\a229 hovudet og klemte handa hans.
 Dei gjekk saman bortetter rabbane, sa ikkje stort, og hadde nyss runda ein bj\a248rkekrull d\a229 ein h\a248g, gr\a229kledd mann sto framfor dei.  Bj\a248rnulv trudde det m\a229tte vere ein fredlaus, og greip etter sverdet.
 Den gr\a229kledde slo ut med armane og Bj\a248rnulv s\a229g at han var v\a229penlaus.
 - Du er snar til \a229 gripe etter sverdet, end\a229 eg h\a248yrer at du ikkje er s\a229 stor ein sverdsvingar som ein kunne vente av ein huskar hos Tore Hjort.
 Det l\a229g ein liten smil om munnen til den framande.  Bj\a248rnulv svara ikkje, pr\a248vde berre \a229 stirre hardt p\a229 han.
 - Tar eg ikkje mykje feil, s\a229 er du han som kallar seg Bj\a248rnulv Steinbj\a248rnsson, og som andre kallar L\a248ysing?
 - Eg heiter Bj\a248rnulv, og Steinbj\a248rnsson er eg, same kva dei andre kallar meg.
 - Og ho du er saman med er Gyda Skaftadotter?
 - Du sp\a248r mykje til \a229 vere ein kar som ikkje seier kven han sj\a248l er.  Eg synest du skulle seie det, f\a248r du sp\a248r meir.  Elles kunne ein komme i skade for \a229 tru at du ikkje har nokon rett til \a229 vere her.
 Det gjekk eit underleg drag over ansiktet til den
 gr\a229kledde.  S\a229 vart det borte, og han lo litt.
 - Jau, no kjennest det som eg har rett til \a229 vere her.  Og namnet er Steinbj\a248rn Bj\a248rnulvsson fr\a229 Kjos.
 Haka til Bj\a248rnulv datt som om ho ikkje skulle ha noko feste.  Han stirra stor\a248ygd p\a229 den h\a248ge.
 - Jamen, jamen \a133 d\a229 m\a229 du vere\a133
 - Ja, Bj\a248rnulv, det er eg.  Men enno kjennest det som om eg ikkje har nokon rett til \a229 vere det.  Vi snakkast meir eingong i morgon.
 Sa han, og var vekk som om han aldri hadde vore der.
 Gyda s\a229g sp\a248rrande p\a229 Bj\a248rnulv.
 - Han sa han heitte Steinbj\a248rn Bj\a248rnulvsson fr\a229 Kjos.  D\a229 m\a229 han vel vere\a133
 - Ja, han heiter s\a229, far min.  Og du s\a229g han, du og?  Du s\a229g at han var her?  Det er ikkje berre noko eg har dr\a248mt?
 - Nei, han var her.  Og i morgon f\a229r vi nok vite kva for \a230rend han har her.
 Dagen etter var det mest berre sm\a229saker oppe p\a229 tinget.  Det var sm\a229folk som hadde tvistar mot kvarandre, og ville ha retten sin mot uvenen sin p\a229 tinget.  Men d\a229 Frode Gautason kom feiande med mange menn, tok folk til \a229 samle seg.  Mange hadde h\a248yrt Frode legge ut om korleis han skulle knekke den fattiglusa som hadde stemna han til tings.
 Innanfor vebanda sto ein h\a248g, gr\a229kledd mann.  Av klesdrakten hans forsto dei fleste han m\a229tte vere fattiglusa som Frode hadde snakka om.  D\a229 Frode vel var komen, nikka Tore til den gr\a229kledde og han tok ordet:
 - Eg har stemna Frode Gautason til tings i dag, fordi han fer med usanningar og \a230rekrenkingar om meg og sonen min.  Visst kunne eg ha bydd han holmgang, men det er verken hovudet eller blodet hans eg er ute etter.  Eg vil ha dei d\a248mte for usanne her for alt folket p\a229 p\a229 tinget, dei svikorda han fer med.  Eg skylda han eingong pengar, pengar eg ikkje makta \a229 betale.  Korfor det vart slik, kjem ikkje denne saka ved.  Eg baud meg til \a229 g\a229 i tenesta hans som skyldtr\a230l, for \a229 betale.  Det nekta han, og tok i staden sonen min, end\a229 han var nyf\a248dd, og ga han som tr\a230l til sonen sin som var f\a248dd same natta.  No har gudane smilt s\a229pass til meg at eg har betalt skylda eg hadde til han.  Men enno driv han og kallar sonen min for tr\a230l, end\a229 sonen hans ga sonen min fri for eit \a229r sidan.  Han kallar og sonen min for l\a248ysing.  Det kunne han kan hende ha gjort om det var slik at han berre var frigjeven.  Men no er loven slik at n\a229r skylda er betalt, d\a229 er skyldtr\a230len fri, fri som om han aldri har vore tr\a230l, og skal ikkje kallast l\a248ysing, men fri mann.  Den som bryt den lova er skyldig til bot.  Eg ber domsmennene her p\a229 tinget fastsette bota.
 Frode Gautason lo h\a248gt, og tok ordet.
 - Det er sant at denne mannen kom til meg i fjor med nokre skinn og noko s\a248lv i ein pung, og ville betale gammal skyld.  Eg visste s\a229 altfor vel at det stadig gjekk utfor med han og \a230tta hans.  Slik det g\a229r det gjerne med folk som vil flyge h\a248gare enn dei er fj\a230ra til.  Forfaren til denne mannen var ein liten hovding inni fjorden p\a229 Hinna.  Han reiste odd og egg mot Harald Luva d\a229 denne vitja H\a229logaland.  Det gjekk som det m\a229tte g\a229.  Han mista stordelen av godset sitt.  Seinare har \a230tta vore fattige og stakkarslege.  S\a229 eg tenkte at eg vel kunne gje grid, og tok imot vesaltinga han kom med, og s\a229g ikkje n\a248yare p\a229 det.  Seinare oppdaga eg at s\a248lvet var d\a229rleg, og skinna var verre.  Vel kan eg vere ein mild mann, men n\a229r nokon pr\a248ver \a229 lure meg s\a229 grovt, d\a229 er eg ikkje s\a229 mild lenger.  Eg ber tinget lyse denne mannen fredlaus, og i bot id\a248me meg dei stakkars eignelutane han har inni fjorden.  Garden er ikkje mykje verd, og husbunaden er berre til \a229 brenne, men jorda er vel ikkje skrinnare enn at eg kan bruke ho til sommarbeite for ungfeet mitt.
 - Har nokon av dykk vitne \a229 f\a248re?
 Tore s\a229g fr\a229 den eine til den andre.
 - Ja, eg har vitne p\a229 at eg har betalt han.  Vitna kan og gjere eid p\a229 at han s\a229g over b\a229de s\a248lvet og skinna f\a248r han tok imot det.  Dei kan og vitne at verdien p\a229 skinna vart sett skammeleg l\a229gt, men at eg godtok det, s\a229 det skal eg ikkje stridast med han om.
 - Og du, Frode, har du vitne?
 - Kva skulle eg med vitne?  Eg tenker det at eiden min st\a229r seg mot ei tylft av slike som han der.
 - Ja, om det er slik at hans eid er mykje meir verd enn min, d\a229 har eg ikkje mykje \a229 stille opp.  Eg er ikkje nokon rik mann, s\a229 eg fer ikkje s\a229 mangmennt.  Eg har berre ei halv tylft med vitne. 
 - Er dei her og vil gjere eid?
 - Det er dei.
 - La dei d\a229 komme fram.
 Dei seks mennene som kom fram var like lite brikjande og gr\a229kledde som saks\a248karen, men dei la fram eiden sin med h\a248g og kl\a229r stemme.
 D\a229 siste mannen hadde svore, sa Tore:
 - Eg kjenner desse mennene.  Dei er friborne i alle \a230tteledd og truverdige menn.  Om Frode ikkje har vitne, m\a229 vi etter loven d\a248me saka mot han.
 Frode skreik opp.
 - Eg sver at alle dei eidane som no er lagte, er falske.  Korleis skal det bli her p\a229 H\a229logaland om hovdingar skal miste retten sin mot l\a248gnaktig fattigpakk.  Og kva med utlegga eg hadde til \a229 f\a248 opp tr\a230leungen hans?  Dei har ingen snakka om.
 Den h\a248ge gr\a229kledde greip inni kufta si etter ein skinnpung som han slengte framfor f\a248tene til Frode.
 - Her trur eg du har for utlegget ditt.  Det er ikkje s\a248lv i den pungen, men eg trur dei skarve kopparpenningane som der er, dekker godt dei utlegga du har hatt.  Han var vel ikkje s\a229 kosteleg den maten tr\a230lane dine fekk \a229 ete.  Sei domen no, domsmenn.
 Domsmennene samr\a229dde seg eit bel, men vart snart einige og let Gunnar p\a229 Hov f\a248re ordet.
 - Vi finn det prova med eid at Steinbj\a248rn Bj\a248rnulvsson har betalt skylda si til Frode Gautason, ei skyld som i alle fall for ein stor del alt var betalt av det arbeidet Bj\a248rnulv Steinbj\a248rnsson alt hadde gjort p\a229 garden hans.  Det var Frode sj\a248l som valte gutebarnet Bj\a248rnulv som skyldtr\a230l, og ikkje den vaksne Steinbj\a248rn, end\a229 han baud seg til.  Steinbj\a248rn er derfor ikkje skyldig til \a229 betale Frode for oppfostringa av sonen.  At han no har gjort det, f\a229r vere hans sak.  Vidare har vi alle, no under tingsamlinga, h\a248yrt Frode kalle Bj\a248rnulv b\a229de for tr\a230l og l\a248ysing.  Vi d\a248mer derfor Frode Gautason til \a229 betale ei mark veigd s\a248lv i bot til Steinbj\a248rn Bj\a248rnulvsson, og ei bot p\a229 to mark veigd s\a248lv til Bj\a248rnulv Steinbj\a248rnsson.  Vi d\a248mer og at heretter er Bj\a248rnulv Steinbj\a248rnsson ein fri mann, og kvar den som kallar han for tr\a230l eller l\a248ysing, er skyldig til bot.
 Frode fr\a230ste og svor, men vart hysja med av lovseiemannen.
 D\a229 tok Tore ordet.
 - Det er no sagt at den er skyldig til bot som kallar Bj\a248rnulv Steinbj\a248rnsson for l\a248ysing eller tr\a230l.  Og eg legg det att\a229t at den som kallar Bj\a248rnulv for tr\a230l, eller krenker han med tr\a230lenamnet Bjore, han skal vere fredlaus i alt det land som eg r\a229r over.  La det og vere sagt at end\a229 om vi \a230rer fedrane v\a229re, og det skal vi, s\a229 m\a229 det haldast mot dei at dei ikkje gjorde som \a230tta til Steinbj\a248rn Bj\a248rnulvsson og reiste odd og egg mot Harald Luva, og ein gong for alle fridde H\a229logaland fr\a229 Ynglinge\a230tta si maktsjuke, eller d\a248ydde med heider.  Men enno kjem det tider d\a229 vi kan f\a229 h\a248ve til \a229 bryne nasen p\a229 ein ynglinge\a230ttling som vil vekse seg st\a248rre enn bolen rekk.  Steinbj\a248rn Bj\a248rnulvsson skal fr\a229 no av kallast min ven og jamlike.  Bj\a248rnulv Steinbj\a248rnsson har eg h\a248yrt kalla Bj\a248rnulv Bogedrott.  Det er eit namn som h\a248ver.  Ung som han er, veit eg berre ein i H\a229logaland som overg\a229r han med bogen, og det er min eigen dottermann og m\a229g, sj\a248lvaste Bodvar H\a225steinsson.  Kjem Tryggvasonen og vil pr\a248ve \a229 kue H\a229logaland under seg, er eg glad om eg har slike menn under merket mitt.
 Seinare, mens Sigurd og Tore Hjort sat toeine, sa Sigurd litt spotsk at n\a229r Tore hadde slike menn, s\a229 kunne det vel ikkje gjere s\a229 mykje at han sj\a248l ikkje s\a229g seg h\a248ve til \a229 fare med Tore mot Olav Tryggvason om det skulle bli til det.
 - Du veit eg er i m\a229gskap med Olav, og synest ikkje det er rett \a229 bere v\a229pen mot han.
 - S\a229 du vil heller la b\a229de deg og H\a229logaland bli kua av ein vikv\a230rsk konge, end\a229 om du vel er like n\a230rt i m\a229gskap med meg.
 - Ja, det er rett at eg er i m\a229gskap med deg og.  Derfor sit eg i ro p\a229 Trondarnes og ber ikkje v\a229pen mot nokon av dykk.  Men om galt skulle hende, s\a229 veit du at Asta, moster mi, eig ein gard p\a229 Bjark\a248y.  Den skal eg verge for ho s\a229 langt eg form\a229r.  Og d\a229 kan det komme godt med at ein av oss ikkje er av det framfuse slaget.  Dagen etter reiste Sigurd heim.  Tore, bror hans, for ikkje i lag med han.  Tore ville gje seg over i Lofot sommaren over.
 - Og skulle det bere i hop med denne Olaven, s\a229 er ikkje eg m\a229gen hans, meinte Tore og fingra med sverdskjeftet.
 
 
  Steinbj\a248rn sto ute p\a229 odden og s\a229g utover Vestfjorden.  Sola hadde gj\a248mt seg bak ein sky, men likevel var det varmt og godt.  Fr\a248y hadde bore gr\a248nt utover jorda igjen.  Nokre niser leika seg der ute p\a229 fjorden.  Havet brumma og braut kring foten p\a229 V\a229gakallen, end\a229 fjorden l\a229g still og kyrr.  Det hadde nok bl\a229se friskt ute i havet om natta.  Dei lange, slake d\a248nningane som briska seg til skumskavlar over b\a229ane der ute, fortalde om det.
 Han l\a248fta p\a229 hatten og t\a248rka eit sveittgrann av skallen.  Det var s\a229pass drag i lufta at det lange, gr\a229 b\a248lgeh\a229ret for framover ansiktet og la ein lokk tvers over nasen.  Han kosta den til sides og greip baki nakken og vart st\a229ande slik med h\a229ret samla inni handa.
 Bj\a248rnulv sto eit stykke lenger inne p\a229 odden, halvt gj\a248mt bak ein stor stein.  Korfor han halvgj\a248mte seg slik, var han ikkje sikker p\a229.  At faren visste seg iakttatt gjekk fram av den litt anspente m\a229ten han sto.
 - Ikkje rart at skridfinnane kallar far min for Allat.  Han er h\a248g.  Rank er han og, end\a229 om livet ikkje har fare berre vakkert fram mot han.  Det er kanskje derfor han er s\a229 gr\a229.
 Steinbj\a248rn sette hatten p\a229 hovudet igjen.  Hatten var og gr\a229, med sid brem.  Greitt \a229 sj\a229 at den var laga av naturfarga gr\a229ull, slik kufta og broka var det.
 Gr\a229. H\a248g og gr\a229.  Gr\a229 sid hatt.
 F\a248r Bj\a248rnulv visste av seg, sprang han fram og greip faren i armen.
 - Frende\a133
 - Det der m\a229 du aldri gjere meir, Bj\a248rnulv.  Komme s\a229 br\a229tt p\a229 ein mann bakfr\a229.
 - Du visste at eg var her.
 -  Blikket ditt brann.  Vinden
 f\a248rte lukta di.  Likevel\a133
 - Du var p\a229 Borg i jula.
 - Eg?  Nei.  Det er mang ei jul sidan eg var p\a229 Borg.
 - Eg trudde kanskje\a133   Eg trefte ein\a133  Men den gongen i b\a229ten\a133  Det kunne ikkje vere deg.  Du liknar s\a229 mykje.
 Steinbj\a248rn sukka og vinka avvergande.  La handa si bortp\a229 aksla til Bj\a248rnulv og f\a248rte han med seg bort mot ein flat stein.  Dei sette seg.
 - Fortel.
 Etterp\a229 sat dei tause begge.  Steinbj\a248rn plukka nokre laukstr\a229 som sto der.  Stakk dei i munnen.  Togg sakte.
 - Det har eg aldri tenkt p\a229.  At eg liknar gr\a229guden.  Men no har eg gjort det eg svor.  For sekstan vintrar sidan.  Heretter skal eg bere fargar.  I alle fall n\a229r eg er mellom folk.
 - Kva r\a229d gjev du meg, frende?
 - Om lagnaden har bunde deg til seidguden, monar mine r\a229d lite.  Denne Kvitekrist\a133  Eg kjenner han ikkje.  Han er ny her i landet.  Men det seier dei at Sigfar og eingong var.  F\a248rte krig mot dei gamle gudane, vanane.  Tok Njord og tvillingane som gissel.  Ga verdilause gissel tilbake.  Ein svikar og seidkall, men likevel den mektigaste.  Og visaste.  Men heller ikkje han kan g\a229 lagnaden forbi.  N\a229r Surtssonene kjem i Neglfare\a133  Eg veit ikkje, frende.  Eg har mest gl\a248mt gudane.
 - N\a229r du ikkje veit, s\a229\a133
 Bj\a248rnulv gjorde mine til \a229 reise seg, men Steinbj\a248rn drog han varleg i ermet.
 - Sit litt til.  Vi kan vel samr\a229 om det?
 Han hufsa seg litt og plukka nokre fleire laukstr\a229.
 - Eg trur Koll er klok, men som alle kristmenn er han noko synkvervt av guden sin.  Ranveig er nok den som ser kl\a229rast og veit flest vegar til sanninga.  Fortel ho om likskapen mellom han og meg.  Kanhende opnar det ein veg for ho.
Han plukka nedi marka igjen.  Denne gongen var det syre han stakk i munnen, mens han smilte skeivt til Bj\a248rnulv.
 - Du hadde nok h\a229pa p\a229 likare r\a229d fr\a229 far din, end\a229 om du skulle vere bra van med at det er lite han er kar om \a229 gjere for deg.
 - Du sa at du hadde ikkje bore fargar p\a229 sekstan vintrar?
 - Ja? 
 - Det hadde du svore ein eid p\a229?
 - Ja.
 - Men no kan du bere fargar igjen?
 - Ja, eg\a133
 - Du har prova at du er kar om \a229 gjere det du har sett deg f\a248re, ogs\a229 for meg.  At lagnaden ville det skulle g\a229 sekstan vintrar, var det vel ei meining med.  For eg trur ikkje vi heilt manglar lykke, vi to.
 - Det m\a229 vi tru, Bj\a248rnulv.  
 Det var stilt nede p\a229 tingvollen.  Dei fleste var farne heim no tinget var over.  Tore Hjort var att med nokre av mennene sine for \a229 sj\a229 etter noko sm\a229v\a248ling p\a229 garden sin.  Eit par andre skuter l\a229g og utp\a229 v\a229gen.  Mellom dei var skuta til Frode Gautason.
 Som dei n\a230rma seg garden til Tore, kom Tore Hund springande imot dei.
 - Her har hendt nytt mens de var borte, pusta han.
 - Kva d\a229 for nytt?
 - F\a229ne er drepen.  Frode Gautason har hogd han.
 - Korleis gjekk det til?
 - Dei sat og drakk og F\a229ne sa at han unte Frode den van\a230ra som hadde hendt han p\a229 tinget.  D\a229 drog Frode sverdet og hogg F\a229ne.
 - Har han lyst drapet p\a229 seg?
 - Ja.
 - Har han bydd bot til frendane til F\a229ne.
 - Rimeleg bot til F\a229ne sine frendar skulle eg ha betalt, om han hadde hatt nokre, herma Tore.
 - Kor er Frode no?
 - Han held p\a229 og pakkar i hop.  Tore Hjort sa han ville ikkje ha han her lenger.
 - D\a229 m\a229 vi skynde oss.
 Steinbj\a248rn la i veg bortover mot garden til Hjorten.
 - Du kjem s\a229 br\a229tt, Steinbj\a248rn, helsa Tore.
 - Kan eg f\a229 l\a229ne seks menn hos deg.  Eg vil sette d\a248rrett hos Frode f\a248r han dreg.
 - Det hadde eg venta.  Eg blir sj\a248l med, sjuande.
 Frode var p\a229 det n\a230rmaste ferdig med \a229 pakke i hop, d\a229 flokken kom bort til teltet hans med Steinbj\a248rn i brodden.
 - Du kjem mangment, Steinbj\a248rn.  V\a229ga du ikkje komme aleine?
 - Eg treng desse mennene no n\a229r eg set d\a248rrett hos deg, Frode.
 - Kva for klagem\a229l mot meg har du?  Eg trudde du vart ferdig med dei p\a229 tinget.
 - Eg krev drapsbot for frenden min, F\a229ne.
 - Frenden din?
 - Det veit alle at F\a229ne Vigfusson var n\a230rfrenden til mor mi, og at andre frendar ikkje lenger finst i \a216gsfjorden.  Eg tar derfor arven etter han og krev drapsbot her for retten.  Drapsbota kan eg vente med til neste ting om du s\a229 vil, men arven tar eg no, og desse mennene er vitna mine.
 - N\a229r Tore Hjort set makta si bak deg, m\a229 eg berre gje meg.  Men full drapsbot gjev eg ikkje, for spitorda hans.
 Steinbj\a248rn nikka. 
 - Det g\a229r eg med p\a229.  Du kan reie ut halv drapsbot med det same, om du s\a229 vil.  Med det same lyser eg ut at sonen min, Bj\a248rnulv, skal sj\a229 etter arven min borti Lofot.  Og om det er s\a248lv etter F\a229ne, kan han bruka av det.  Om han gjer det med vit og i samr\a229d med Tore Hjort.
 Med det vart det.  
 Seinare tok Bj\a248rnulv far sin til sides og sa:
 - Eg vil at du skal gje Koll fri.
 - Eg sette deg til \a229 styre med garden etter F\a229ne.  D\a229 m\a229 du ha s\a229pass husbondsmakt at du sj\a248l avgjer korleis garden skal styrast og tr\a230lane skal stellast.  Det kan eg berre seie at eg skal ikkje kreve deg for skadebot om du gjev Koll fri.
 - Ranveig skal ha husvist p\a229 garden.  Om ho og dei vil, kan ho ha dotter og dotterdotter si hos seg der.
 Steinbj\a248rn smilte.
 - Vil du ha dette vitnefest?  Eller er det nok at eg gjentar at du har husbondsmakt p\a229 garden, og steller han slik du vil, s\a229 lenge du ikkje \a248yder han?
 Det ga kvarandre handslag p\a229 at slik skulle det vere.
 F\a248r dei skiltes sa Steinbj\a248rn:
 - Vi har v\a248lt husa heime i Kjos.  Ingen g\a229r svoltne til koven lenger.  Ei halvtynne med \a248l finst det vel og.  Du er velkomen dit, om du ser deg h\a248ve, og Tore lar deg.
 - F\a248rst trur eg nok vi m\a229 m\a248te denne Tryggvasonen.  Etterp\a229 kjem eg gjerne til Kjos, om eg lever.
 - M\a248tet med Olav har eg tenkt meg med p\a229.  Ingen veit kven som stuper p\a229 den turen.  
 Tore sigla heim til Borg same kvelden.  Det var for varmt til \a229 ha liket til F\a229ne liggande.  Og Tore trudde han helst ville i haug p\a229 sin eigen grunn i bakkane opp mot Borg.
 - For det skal du vite, sa han til Bj\a248rnulv, at mykje av jorda nedimot Borgpollen og bakkane oppetter var F\a229ne sine.  Men han har i alle \a229r latt meg f\a229 bruke dei mot ei rimeleg leige.  No f\a229r du avgjere korleis du vil stelle deg med det.
 
 
  Koll sat og s\a229g inn i grua d\a229 Bj\a248rnulv kom inn.  Det brann ein l\a229g varme som ikkje greidde \a229 halde hallen varm.  Bj\a248rnulv kulsa og sette seg inn\a229t grua.  Koll rota litt i gl\a248rne og la p\a229 litt meir torv.
 - N\a229, der er du.  Kjem far din?
 - Nei, korfor skulle han..?
 - Tok han ikkje arv etter F\a229ne?
 - Korleis veit du at..?
 Augo til Koll gl\a248dde d\a229 han sette dei i Bj\a248rnulv.  S\a229 d\a248ydde elden i augo hans ut og han sukka.
 - Eg gl\a248ymde kor ung du er.  Orsak meg.  Eg skal forklare deg\a133
 Koll rota litt meir i grua f\a248r han igjen s\a229g p\a229 Bj\a248rnulv.  No var augo hans heilt tome.
 - Vi hadde eit spel, F\a229ne og eg.  Vi spela herre og tr\a230l.  Jauda, vi var det og.  Men ettersom \a229ra gjekk, s\a229 vart vi meir og meir som vener \a229 rekne.  N\a229r det var andre her, s\a229 spela vi herre og tr\a230l-spelet.  Elles\a133  Eg trur han etterkvart vart det mennesket som har st\a229tt meg n\a230rast.  Etter at Krist tok mor mi til seg.  Eg veit ikkje, men eg trur du m\a229 vere s\a230rs lite kjenslevar om du ikkje skal merke det n\a229r nokon som st\a229r deg s\a229 n\a230r d\a248yr.  Det vart eit tomrom inni meg d\a229 han ikkje var meir.  Var det Frode som drap han?
 - Kva f\a229r deg til \a229 tru det?
 - Det kom slik for meg.
 - Ja, det var Frode.  Visste du at det var far min som hadde odelen etter F\a229ne? 
 - Ja.
 - Korfor har du aldri fortalt meg det?
 - Du fekk tidsnok vite det, meinte eg.  Men korleis er det,  tok ikkje far din arven etter F\a229ne?
 
- Jau.
 - Korfor er han ikkje her, d\a229?
 - Han sette meg til \a229remann p\a229 garden.
 Ansiktet til Koll lyste opp i eit stort smil.
 - S\a229 no er det du som styrer garden her.  Og eg er tr\a230len din.
 - Nei.
 - Kastar du meg ut?  Vil du ikkje ha meg?  Er det fordi eg er Kristmann?
 - Nei.  Nei.  Nei.  Nei, til alle tre sp\a248rsm\a229la.  Eg kastar deg ikkje ut.  Eg vil ha deg her, enten du no er Kristmann eller ikkje.  Koll, eg vil ha deg her som l\a230raren min.  Eg vil at du skal l\a230re meg \a229 rite runer.  Eg vil at du skal l\a230re meg \a229 rite bok-stavar.  Eg vil at du skal l\a230re meg meir om Krist-trua di.  Men du skal ikkje vere tr\a230l.  Du skal vere fri mann.  L\a248ysing vil dei kalle deg.  Men det er vel betre enn \a229 vere tr\a230l?  Eg vil f\a248lge deg til Borg i dei seine kveldane n\a229r du fortel tr\a230lane der om Krist.  Vi treng ikkje fortelle dei at du er fri mann.  Vi kan halde fram med det herre og tr\a230l-spelet som du og F\a229ne hadde g\a229ande.
 - Og korleis blir det med gardsdrifta?  Vil du ta tilbake jorda di, eller vil du halde fram som huskar p\a229 Borg?
 - Det veit eg ikkje.  Eg m\a229 snakke med Tore.
 Dei sat lenge over \a248lkrusa den kvelden, Bj\a248rnulv og Koll.  Sjeldan hadde Bj\a248rnulv vore s\a229 tung i hovudet som han var d\a229 han leita seg til koven sin.  Likevel fekk han ikkje sove.  Alt det nye kverna i hovudet hans.  Kva skulle han gjere?  Skulle han ta tilbake jorda si?  Skulle han halde fram som gardskar p\a229 Borg?  Skulle han gjere det kjent at Koll var frigjeven?  Han var enno tung i hovudet d\a229 han tr\a248dde bakken opp mot Borg dagen etter.
 Han kjente seg liten d\a229 han m\a248tte Tore oppe p\a229 Borg.  Tore var i ferd ned \a229 sette tr\a230lane og gardskarane til dagens gjerning d\a229 Bj\a248rnulv steig inn p\a229 gardstunet.
 - N\a229 der er du, helsa Tore.  - Du har vel tenkt gjennom hauglegginga av F\a229ne? 
 Hauglegginga av F\a229ne!  Visst skulle han ha tenkt p\a229 det.  Han flakka med auga og torde ikkje m\a248te blikket til Tore.
 - Ja, nei, eg, det vart\a133
 S\a229 tok han seg saman og tenkte:  Eg kan ikkje st\a229 her og stotre.  Han l\a248fta hovudet og m\a248tte blikket til Tore.
 - Eg veit s\a229 lite, sa han l\a229gt.
 Tore rykkte til.
 - Det er sant.  Det er s\a229 lett \a229 gl\a248mme.  Om du vil la meg f\a229 r\a229 deg, s\a229\a133
 - Det er ikkje nokon eg heller ville ha til \a229 r\a229 meg, om du vil.
 - Visst vil eg.  Og no m\a229 vi raskast r\a229d etle oss til \a229 f\a229 F\a229ne i haug.  Seinare f\a229r vi tenke p\a229 og snakke om alt det andre som m\a229 tenkast p\a229 og snakkast om.    
 Det gjekk ikkje lange tida f\a248r det var menn p\a229 veg til alle gardane, roande og riande, for \a229 be folk inn til grav\a248l over F\a229ne.
 - For det trur eg, sa Tore, - at om vi legg i
 hop det som enno finst i t\a248nnene i F\a229ne-stua og p\a229 Borg, s\a229 skal folk sleppe \a229 reise t\a248rste fr\a229 grav\a248let.  Mat trur eg heller ikkje det skal skorte p\a229.  Det finst b\a229de sel og fuglar p\a229 holmane, og det skulle ikkje undre meg om vi greier \a229 veide ein kval til F\a229ne sitt grav\a248l.  S\a229 vidt eg veit sto han seg godt med gudane.  Dei unner nok han og gjestane hans ferskkj\a248tt til avferda.
 Tore sto litt og s\a229g nesten bedande p\a229 Bj\a248rnulv.  S\a229 kom det mjukt:  - Du veit at du m\a229 sende Koll i lag med F\a229ne.
 F\a248rst skj\a248na Bj\a248rnulv ikkje kva Tore meinte.  S\a229 kjente han at det tok til \a229 bygge seg opp eit stort skrik inni han.  Den gamle tr\a230le-redsla fl\a248ymde ut i kroppen hans, og det verkte som etter ein uvant og hard arbeidsdag.  S\a229 braut skriket seg ut.
 - Nei!  Nei!  Koll skal ikkje drepast uskyldig fordi F\a229ne er drepen.  P\a229 den garden der eg er \a229remann skal ikkje noko menneske drepast som eit dyr, berre fordi dei kallar han tr\a230l.
 - Meiner du F\a229ne var s\a229 klein ein kar at han ikkje fortener ein tr\a230l til \a229 syte for seg n\a229r han trer inn i hallen til Odin Allfader?
 - Eg veit at F\a229ne ikkje hadde \a248nska det.  Og kva skulle ein Kristmann som Koll ha \a229 gjere i Valhall.  Eg trur ikkje ein gong dei ville sleppe han inn dit.  Han ville vere d\a248mt til for alltid \a229 virre omkring i utanfor-landet.  Det kan eg ikkje sj\a229 at F\a229ne heller ville vere tent med.
 - Eg veit kor vanskeleg det er for deg, Bj\a248rnulv, men det er gammal skikk.  Du vil minke etterm\a230let til F\a229ne mykje om han ikkje f\a229r tr\a230len sin med seg.  Og det bryr ingen seg om han er Kristmann eller blotmann.  Tr\a230len f\a248lger herren sin og g\a229r han til hande.  Det er herren si tru som avgjer kor dei skal hamne.  Trur du heng-guden bryr seg om kva tru tr\a230len hadde f\a248r han vart tr\a230l?
 - Kanskje ikkje.  Men eg bryr meg.  Og hos meg skal ingen mann slaktast.  Koll blir.  Eg veit at F\a229ne ville ha \a248nska det slik.  Du f\a229r gje deg denne gongen, Tore.  Eg trur ikkje F\a229ne sitt etterm\a230le minkar fordi eg ikkje slaktar Koll.  Det blir i s\a229 fall mitt namn som f\a229r pletten, men det har s\a229 mange plettar fr\a229 f\a248r at ein til skal eg vel greie \a229 bere.
 Tore hadde vorte brattare i nakken mens Bj\a248rnulv tala.
 - Gardskarane mine plar lyde meg.
 - S\a229 er eg ikkje gardskaren din lenger.  Du f\a229r sende atterbod til bedarane dine.  Vi skal nok greie \a229 f\a229 F\a229ne i haug, Koll og eg og andre som m\a229tte sj\a229 seg syn til \a229 kome i slikt eit skammeleg grav\a248l.
 - S\a229, det er slik du startar gjerninga di som \a229remann p\a229 F\a229nevolden, med \a229 vanv\a248rde han som sat der f\a248r.  Men, nei, eg sender ikkje atterbod.  F\a229ne var ein ven.  Han skal fare herifr\a229 med full \a230re.  Det st\a229r ikkje kleinare til med meg enn at eg kan unne han ein av mine eigne tr\a230lar med seg p\a229 ferda.
 - Baud du deg nokon gong til \a229 gje han tr\a230lar mens han var i live?
 Tore stivna.
 - Kva vil du med det?
 - Eg ber deg svare meg.  Gjorde du?
 - Ja.
 - Kor er dei no?  Har han slakta dei?
 - Han ville ikkje ha dei, mumla Tore.
 - Men no, n\a229r han er daud, d\a229 synest du at du kan n\a248ye ein av tr\a230lane dine inn p\a229 han.  Kjenner du alle venene dine like d\a229rleg som du kjente F\a229ne?  Tenk deg om.  Du veit han ville ha takka deg nei no og, om han hadde kunna.
 Tore flakka med blikket.
 - Vi f\a229r snakke om det seinare.
 - Snakke kan vi.  Men denne gongen blir det som eg vil, Tore, om du ikkje f\a229r han som eig b\a229de garden og Koll, til \a229 seie noko anna.
 Utetter dagen tok det til \a229 skye over, og havskodda kom sigande inn fr\a229 nord.  Ein og annan sluddbyge str\a248dde si kvite v\a230te over dei gr\a248nkande engene.  Dagslyset kvarv i ei ullgr\a229 halvnatt.
 Bj\a248rnulv vart g\a229ande og tr\a248 oppe p\a229 Borg utetter dagen, end\a229 om der ikkje var mykje \a229 tr\a248 etter.  Gyda og Tyra hadde ridd saman med Helga til Hol tidleg p\a229 dagen.  Dei hadde hatt b\a229de Asgaut, Kjartan og Tore Hund i f\a248lget sitt.  Ranveig var igjen stad \a229 finne, end\a229 han hadde leita etter ho b\a229de ute og inne.  Han skulle s\a229 gjerne ha prata med ho for \a229 f\a229 hjelp til \a229 st\a229 imot alle dei som han visste ville kreve at koll skulle i haug saman med F\a229ne.  Han visste ikkje korfor, men han kjente det p\a229 seg at Ranveig ville sj\a229 p\a229 den saka slik han sj\a248l gjorde.
 Det leid mot kveld f\a248r han kom seg til \a229 tr\a248 ned mot F\a229nevolden igjen.  Han kjente at det ville ikkje bli lett \a229 sj\a229 Koll i auga, end\a229 om han visste at han ville gjere alt som sto i hans makt for \a229 hindre at Koll skulle i haug dagen etter. Han hadde skimta Tore eit par gonger mens han rak rundt p\a229 Borg om dagen, men ingen av dei hadde gjort noko for \a229 komme meir i prat med kvarandre.
 Nedanfor galgerogna syntes han at han vart v\a225r ein h\a248g, gr\a229kledd skapning som sto der under utofsen og skydde seg for v\a233ret.  Den eine augeblinken var det som om den gr\a229kledde var der, den andre augeblinken var han borte.  Han drog handa over auga og slengte v\a230ta ifr\a229 seg, og syntes den gr\a229kledde vart meir handfast av det. Jau, det var ikkje tvil.  Mannen sto der.  Glad raska Bj\a248rnulv p\a229 stega og tydde seg innunder utofsen til den gr\a229kledde.
 - Er du her alt no, far.  Korfor kjem du s\a229 i l\a248ynd?  Vart vi ikkje einige om at du skulle bere staselege klede neste gong vi m\a248ttest?
 Den gr\a229kledde klukka fram ein kald latter.
 - Du skulle vel kjenne meg s\a229 godt no, Bj\a248rnulv, at du veit at eg f\a233r i l\a248ynd n\a229r eg synes det h\a248ver best.  Det er no elles noko nytt at du kallar meg far.  Eg trudde det var "meingud" som var namnet ditt p\a229 meg.  Eg syntes eg m\a229tte prate med deg fordi du ikkje unner meg \a229 sj\a229 tr\a230len din i hallen min.
 Bj\a248rnulv kvakk to steg attende og kom utfor utofsen der han fekk skletteeling midt i fjeset s\a229 han mista synet av den gr\a229kledde igjen.
 - Kan du ikkje la meg vere?  Eg har vigd meg til Krist.  Skal vie meg til Krist.  Koll er Kristmann.  Kva skal du med han i hallen din?  
 Latteren var kaldare enn nordavinden.
 - Trur du at Koll vil bli den f\a248rste Krist-tr\a230len i hallen min?  Eg har mange av dei, og dei har vi mykje moro med.  Eg har l\a230rt mykje om Krist sine veikskapar fr\a229 dei.  Dei er s\a229 glade i \a229 prate desse Krist-mennene.
 Den kulsande latteren kom igjen.
 - Eg trur du kjem til \a229 gje meg Koll, Bj\a248rnulv.  Eg trur ikkje du er sterk nok til \a229 st\a229 imot alle dei som vil tvinge deg.  Eg trur ogs\a229 at du kjem til \a229 bli mi fulltrue.  Eg har ikkje r\a229d til \a229 miste deg til Krist, Bj\a248rnulv.  Krist har for mange vener.  Eg har for f\a229.  Det er du som skal bikke vektsk\a229la, Bj\a248rnulv.  Slik har disene spunne det.  Den veven slepp vi ikkje fri av, verken du eller eg.
 Bj\a248rnulv heiv seg rundt og sprang, sprang som han ikkje hadde gjort sidan kappl\a248pet med Tore Hund.  Han sn\a229va i steinar og r\a248tter, men heldt p\a229 beina som ved eit under, heldt nesten p\a229 \a229 brake i hop med langhuset p\a229 F\a229nevolden, fekk ikkje stoppa, men vreid seg forbi hj\a248rnet, greip med venstre handa om hj\a248rnet og vart slengt inn mot veggen, kjente nasen gnure mot grovt t\a248mmer i d\a248rkarmen og merka det varme blodet som rann ned mot munnvikene.
 To forundra ansikt stirra opp fr\a229 tavl-brettet d\a229 han stumla seg inn d\a248ra.  Han sjangla seg bort til pallen, datt om der og hadde Ranveig sitt bekymra fjes over seg med det same.  Ho drog ein mjuk klut fram fr\a229 ein stad innanfor det omfangsrike skj\a248rtet og fekk t\a248rka blodet av han.  Ho vart mildare i blikket d\a229 ho s\a229g at det ikkje var noko alvorleg fatt med han.   
 - Du kjem br\a229tt, smilte ho.  - Kjem du fr\a229 eit m\a248te du ikkje syntes om?
 Bj\a248rnulv sukka.  B\a229de Ranveig og Koll kunne h\a248yre at det var ein letta og god sukk.
 - Eg skal ikkje sp\a248rre om korleis du veit om m\a248tet mitt.  Eg har l\a230rt meg at du veit mangt som du ikkje skulle vite.
 Han l\a248fta h\a248grehanda og strauk ho over den mjuke og skrukkete kjaken.  Med det same sovna han.   
 
 
 
  Tidleg same v\a229ren hadde F\a229ne tatt til \a229 gjere i stand gravplassen sin.  Den l\a229g p\a229 ein brink rett overfor husa, ikkje langt fr\a229 haugen til sj\a248lve haugkallen.  Sj\a248lve gravinga hadde F\a229ne f\a229tt ferdig mens han var i live.  Steinsettinga hadde tr\a230lane p\a229 Borg gjort ferdig etter at liket kom heim fr\a229 V\a229gar.  Dei to store hellene som skulle ligge over grava sto klare til \a229 bli velta over gravkammeret.  Sola hadde enno ikkje tatt til \a229 gl\a248tte over himmelranda d\a229 Bj\a248rnulv rusla opp mot grava.  Han sette seg p\a229 gravkanten og halla ryggen mot den eine hella.  Han visste ikkje om han \a248nska at faren skulle komme til hauglegginga.  Kom Steinbj\a248rn var det han som m\a229tte ta avgjerda om Koll skulle f\a248lge F\a229ne i haugen.  Kom Steinbj\a248rn ikkje, var det han sj\a248l som m\a229tte trasse b\a229de Tore og andre gode menn for \a229 berge livet til Koll.
 - Du veit det er forventa at eg og skal ligge der.
 Bj\a248rnulv kvapp.  Han hadde ikkje h\a248yrt at Koll kom.  R\a248ysta til Koll var heilt roleg som om han snakka om noko heilt kvardagsleg.
 - Vil du det?
 - Det er ingen som sp\a248r kva eg vil. 
 - Eg sp\a248r.
 - Blir eg lagt i haug med F\a229ne, s\a229 kan eg ikkje l\a230re deg \a229 rite runer og bok-stavar.  D\a229 kan eg heller ikkje l\a230re deg om Krist.  Og d\a229 kan det hende at heng-guden f\a229r viljen sin med deg.
 - Kva trur du F\a229ne hadde villa?
 - Om eg svarar deg p\a229 det, hjelper det deg lite.  Seier eg at eg trur han ikkje hadde villa det, kan det like gjerne vere fordi eg gjerne vil leve.  Seier eg det motsette, kan det og vere fordi eg vil leve, og trur at du vil la meg leve fordi eg er s\a229 rettskaffen at eg snakkar sant.  F\a229ne kunne berre F\a229ne svare for.  Vi f\a229r h\a229pe Steinbj\a248rn kjem, s\a229 slepp du den avgjerda.
 - Du veit eg vil ha deg i live, Koll.  Og eg veit ikkje kva Steinbj\a248rn vil.  Men han kan eg ikkje trasse.  Om han kjem.
 - Det var d\a229 sv\a230rt s\a229 djup- og tungsindige karane var p\a229 ein vakker morgon.
 Stemmen til Ranveig var fylt av ertande l\a229tt.
 - Kristmenn trur p\a229 Kristi allmakt.  Blotmenn trur p\a229 lagnaden.  S\a229 seier dei i alle fall.  Men alltid legg dei r\a229der om korleis dei skal trosse Krist-makta eller lagnaden.  Mannfolk er nokre underlege skapningar.  Det eg veit, er at enno er vi alle tre i live.  Vidare veit eg at \a229biten st\a229r p\a229 bordet nede i F\a229ne-stua, saman med ei god kanne \a248l.  Eg tok fram av det beste \a248let i dag.  Eg veit ikkje om vi har fortent det,
 men eg veit det er godt.  Og eg veit det vil gjere meg godt.  Eg trur det vil gjere dykk to t\a229pelege karar godt og.  Kom no, elles drikk eg kanna tom aleine, og det vil ikkje gjere meg berre godt. 
 Bj\a248rnulv kjente at han br\a229tt vart s\a229 tindrande glad.  Han treiv Ranveig og hufsa ho opp p\a229 ryggen sin og sette p\a229 sprang nedetter vollane med ho.  Ho kvein sin ei ungjente, sette kn\a230rne i sidene p\a229 han og hyppa han framover.  Koll sette i ein stor latter og pr\a248vde seg p\a229 ein liten gallopp, han og, men fekk det ikkje heilt til.  Dei hadde alt munnen full av mat d\a229 han smilande b\a248ygde seg inn d\a248ra.
 Bj\a248rnulv t\a248mte siste skvetten fr\a229 \a248lkanna i hornet sitt.  Trugande l\a248fta han kanna mot Ranveig.
 - Kva er dette for noko, kvinne?  Har du trolla med \a248let?  Aldri har ei \a248lkanne vore s\a229 udryg her i huset f\a248r.  Du f\a229r hente ei ny, og om ho er like udryg som denne, s\a229 skal du sanneleg f\a229 st\a229 til rette.
 Ranveig fall ned p\a229 kne og ba s\a229 tynt ho kunne, utan \a229 breste i latter.
 - N\a229de, h\a248gv\a248rde herre, eg har ikkje gjort noko galt.  Det er nok han Kristmannen og runkallen der som har kasta trolldom over \a248let.  H\a248gg du hovudet av han, skal eg ta det med og legge det i \a248ltynna.  D\a229 blir nok \a248let drygare.
 Bj\a248rnulv s\a229g strengt p\a229 Ranveig og peika mot d\a248ra.  Ho tokka seg i veg, lita og krokut.  S\a229 sette han auga i Koll.
 - No f\a229r vi sj\a229 kva som hender med neste \a248lkanna, om nokon skal miste hovudet.
 Dei snaua fata seg i mellom.  Bj\a248rnulv halla seg attover og rapa h\a248gt og veln\a248gd.  Han makta ikkje \a229 gjere noko med det d\a229 han kjente at t\a229rene tok til \a229 renne nedover langs nasen.  Det rare var at det ikkje kjentest umannsleg d\a229 Ranveig stakk til han ein klut som han kunne t\a248rke dei vekk med.  Han t\a248rka og t\a248rka til det slutta \a229 renne.  S\a229 snytte han seg kraftig, og kjente at han hadde det godt og smilte mot begge dei to gamle.
 - Her sit eg, tr\a230len Bjore har vore, med f\a248tene under eige bord og gret som ein unge og har det godt.  Her sit eg saman med det beste trollkvinna og den likaste runkallen i heile norderlanda.  Skal eg fortelle dykk kva som kjem for meg?  Det kjem for meg at vi skal f\a229 mange gode \a229r saman.  For du Ranveig, du skal flytte hit og hente mange kanner \a248l enno.  Begge skal de gjere ei lang reise saman med meg, f\a248r vi alle skal kvile i jorda.  Og du, Koll, der du kjem fr\a229, der er det gr\a248ne og b\a248lgande b\a248ar, ikkje sant.  Under desse b\a248ane trur eg du ein gong skal f\a229 kvile, ikkje p\a229 ein forbl\a229st kolle i Lofot.
 I det same dundra det hardt p\a229 d\a248ra.  Bj\a248rnulv spratt opp og drog sverdet.
 - Kven er det som dundrar s\a229 tungt p\a229 d\a248ra.
 - Asgaut, tolvte.
 - Eg trudde vi var vener som ikkje trong t\a233 oss slik.
 - Eg er her i \a230rend for hovdingen p\a229 Borg.
 - Ber fram \a230rendet ditt.
 - Eg kjem for \a229 hente Koll.
 - Kva vil du han?
 - Det er haugferd i dag.
 - D\a248ra er att.  Det kjem ho til \a229 vere til du h\a248gg ho sund.  Og d\a229 m\a248ter du sverdet mitt, om du ikkje brenn huset ned over meg.  Koll hentar du berre over mitt lik, Asgaut.
 - Hovdingen sa han trudde du ville ta det slik.  Kan vi snakke om det, Bj\a248rnulv? 
 - Berre snakk, du, men det hjelper deg lite.
 - Kan eg komme inn og snakke?
 - Stikk inn hovudet, du, s\a229 f\a229r eg ta det av.  Er du f\a248rst inne, veit b\a229de du og eg at eg ikkje kan st\a229 meg mot sverdet ditt.
 -  Om eg legg sverdet igjen ute, f\a229r eg d\a229 komme inn?
 Bj\a248rnulv tagde lenge.  Etter ei tid h\a248yrte han latter og n\a248gde rop utanfor huset.  Han syntes og han h\a248yrte nokon som nemnte namnet Koll.  Han h\a248yrte mennene dra seg bort fr\a229 d\a248ra.  Forvirra kasta han eit blikk mot bordet.  Der sat Ranveig einsam og tynte den siste dropen \a248l or kanna og opp i hornet sitt.
 - Koll!  Kor er Koll?
 - Han gjekk.
 - Gjekk?  Eg sto og vakta d\a248ra.
 Ranveig humra mens tunga fanga den siste \a248lfukta fr\a229 hornet.
 - F\a229ne var ein lur rev.  Han hadde ikkje berre ein utgang fr\a229 hiet sitt.
 - Let du Koll g\a229?
 - Var det ikkje du som s\a229g for deg at Koll skulle kvile i sitt heimlands jord?
 - Eg sa visst det.
 - Men du trudde ikkje p\a229 det?
 - Eg veit berre at dei har henta Koll som ein oksekalv p\a229 beite for \a229 slakte han.
 - Oksekalven veit ikkje kva han g\a229r til.  Koll visste det, men han gjekk lell.  Han valde sj\a248l.  Han var fri d\a229 han gjorde det.  Betyr ikkje det noko for deg, Bjore. 
 Bj\a248rnulv trudde nesten ikkje sine eigne \a248yra.  Kva slags rett hadde denne \a248lslikkande gamle heksa til \a229 sitte der og kalle han med tr\a230lenamn?  Han kjente ein nesten uimotst\a229eleg trong til \a229 kaste seg over ho og klemme pusten ut av den tynne og skrukkete gamle halsen hennar.  Han tok eit skritt mot bordet, men sansa seg og fr\a230ste ut:
 - Hel ta deg, kjerringskinn.
 S\a229 snudde han og sprang som ein gal nedover mot naustet der F\a229ne l\a229g sveipt.  Han opna d\a248ra og snuste inn i naustet.  Det var ingen likstank \a229 kjenne.  Han sokk ned ved sida av F\a229ne.  Let hovudet s\a248kke ned mot det kalde, daude brystet.  Gjorde ikkje noko fors\a248k p\a229 \a229 halde tilbake t\a229rene som sprengte p\a229.  Gret s\a229 s\a229rt som han ikkje hadde gjort sidan den gongen i utmarka p\a229 Fjell d\a229 han hadde pr\a248vd nysverdet til Gaute.
 Hikstande fall han i s\a248vn der han sat.  Han br\a229vakna av eit skrik ein stad.  Lydde.  Fann ut at skriket m\a229tte ha vore hans eige.  H\a248yrte at v\a233ret hadde sl\a229tt om mens han sov.  Vinden sjoa om naustveggane.  H\a248yrte nedb\a248ren plaske kring seg.  Syntes det h\a248yrtes ut som regn eller sv\a230rt v\a229t sklette.
 Han kjente ikkje at han orka \a229 reise seg \a229 g\a229 ut og m\a248te verda.  Tok i staden til \a229 sm\a229prate med F\a229ne.  Aldri hadde F\a229ne vore s\a229 lett \a229 prate med som no.  Han var mjuk og varm i r\a248ysta og ga tr\a248ystande svar p\a229 alle sp\a248rsm\a229l.  Fortalte at han aldri hadde vore nokon gud si fulltrue, men at han nok, som dei fleste b\a248nder og vikingar, hadde vendt seg oftast til Tor, men at han og hadde funne stor hugnad i \a229 halde venskap med Njord.  Det var som om Njord, som var hovding for dei eldre vane-gudane, var visare enn \a230sane.  Men etter at han hadde slutta \a229 segle i viking og leigde bort jorda til Tore Hjort, hadde b\a229de Tor og Njord vortne fjernare for han.  I staden hadde han tatt til \a229 dyrke venskap med Balder, og funne ut at Balder s\a229g med stor v\a248rdnad p\a229 Kvitekrist.  Balder og Kvitekrist kunne nok ha vorte gode vener om ikkje Krist hadde vore s\a229 stri p\a229 at ingen andre gudar skulle ha noko \a229 seie der han r\a229dde.  Odin hadde F\a229ne alltid frykta og halde seg lengst mogleg unna.  Odin var ein som hovdingane fekk bale med, om dei s\a229 ville.
 D\a229 lo det borti naustkr\a229a.
 - Eg kunne tenke meg at vi kom dit, ja.  Enkle menn vil ha enkle gudar.  Det finst altfor mange enkle menn i norderlanda no for tida.  Men eitt er eg glad for, Bj\a248rnulv.  Du har l\a230rt av meg \a229 finne visdom hos dei daude, end\a229 om eg st\a248tt har funne at dei hengte er dei visaste.
 Bj\a248rnulv sprang opp.  Det lo igjen.
 - Nei, sit du berre.  Denne gongen ser du meg ikkje.  Du kan springe til Utgard om du vil.  Likevel n\a229r du ikkje unna orda mine, om eg vil dei skal n\a229 deg.  Men du skal vite at eg er vorten i tvil.  Eg veit ikkje om eg vil ha deg som fulltruen min.  Eg har tatt til \a229 grunne p\a229 om du er for veik.  Kanskje er vi alt vortne for veike begge to.  Kanskje har vi ikkje noko \a229 hente hos kvarandre lenger.  Det kjem ein konge saman med Kvitekrist.  Kanskje skulle eg ha m\a248tt dei lenger s\a248r.  Det kjem ein hovding og hentar F\a229ne snart.  Hovdingen seier han er min fulltrue.  Likevel skulle du ha vore der ute og talmast med han om tr\a230len din.  Men for den som ikkje er sterk nok, er det alt for freistande \a229 lytte til daude menns visdom, mens andre avgjer liv og lagnad der ute.  H\a248yr!  No kjem dei og hentar F\a229ne.  Og deg.  Er du like letthenta som han?
 Det lydde tunge steg og l\a229ge r\a248yster p\a229 vegen ned mot naustet.  Bj\a248rnulv sto som fastfrosen.  Ei nesten umerkande melding fr\a229 F\a229ne seig langsamt inn:
 - St\a229\a133i\a133ro.  Ver\a133like\a133lett\a133henta\a133som\a133eg.  Det\a133er\a133til\a133det\a133be..s..te.
 Mennene opna d\a248ra.  H\a248grehanda til Bj\a248rnulv knytte seg som i krampe kring sverdhjaltet.  Asgaut og Kjartan steig inn i brodden for fire andre huskarar fr\a229 Borg.  Det var som flimra det ei tyngsle bort fr\a229 auga til Asgaut d\a229 han vart v\a225r Bj\a248rnulv.
 - N\a229h, der er du.  Vi har leita etter deg over alt.  Det er dags \a229 legge F\a229ne i haug.  Dei fleste er komne.
 - Steinbj\a248rn..?
 - \a133er ikkje komen.  Men vi kan ikkje vente lenger.
 - Er det ikkje han som skal velte hellene over grava?
 - N\a229r han ikkje er her, m\a229 du gjere det.  Hovdingen vil snakke med deg.  Han ba meg ta vare p\a229 sverdet ditt s\a229 lenge.
 - Har hovdingen funne ut at F\a229ne var s\a229 viktig ein mann at han m\a229 ha to tr\a230lar med seg i haugen, b\a229de Koll og Bjore?
 To djupe smertefurer skar seg inn kring auga til Asgaut.
 - F\a229ne \a229tte berre ein tr\a230l.  Han heitte ikkje Bjore.  S\a229 vidt eg veit finst det ingen tr\a230l med det namnet verken p\a229 Borg eller F\a229nevolden.
 - Det er s\a229 mykje eg ikkje veit, Asgaut.  Men eg trudde skikken var slik at alle frie menn ber v\a229pna sine n\a229r dei hauglegg ein odelsbonde og viking.  L\a230r meg, Asgaut, om eg tar feil. 
 Asgaut s\a229g ned, men Kjartan nikka
 - Slik er det, Bj\a248rnulv.
 - Men for meg gjeld det ikkje?  Eg skal st\a229 der v\a229penlaus som ein tr\a230l som ventar p\a229 kniven?  Han krev stor lydnad av mennene sine, Lofor-hovdingen.  For stor kanskje.  Kven av dykk ville gje fr\a229 seg v\a229pna sine og g\a229 v\a229penlause til hauglegginga?
 Bj\a248rnulv augef\a243r dei, ein etter ein.  Ingen av dei m\a248tte blikket hans.
 - Lett..hen..ta, so..m e..g, m\a243l det inni hovudet til Bj\a248rnulv.  - Truleg er du for veik, skratta det fr\a229 naustkr\a229a.  Utan \a229 ha tenkt p\a229 det sto han med eitt der med det nakne sverdet i handa.
 - Kom og ta sverdet mitt, Asgaut.  Du kan det om du vil.  Om du ikkje br\a229tt er blitt like redd for det som Tore Hjort tydelegvis er blitt.  Kom no.  De er seks.  Eg er ein.  Alle veit at eg ikkje er nokon stor sverdmann.  Gjer det som hovdingen har sagt de skal gjere, eller la meg g\a229.  Asgaut?
 - Sver du at du skal gjere det hovdingen p\a229legg deg \a229 gjere?
 - Nei, det kan eg ikkje sverge.
 - Du ba meg l\a230re deg.  Veit du ikkje at det er n\a230raste skyldmannen
 til den daude som skal hogge tr\a230len som skal f\a248lge han.  Eg trur Tore ville frita deg fr\a229 det.
 Bj\a248rnulv drog opp ein skeiv smil og stakk sverdet i slira.
 - Han er for god for denne verda, Lofor-hovdingen.  Ta F\a229ne.  La oss g\a229.  S\a229 f\a229r vi sj\a229 kven som skal hogge kven, f\a248r dagen er omme. 
 D\a229 dei kom fram s\a229g Bj\a248rnulv at b\a229de ferdanista og verktyet var kome p\a229 plass i grava.  Det forundra han at det sto ei s\a248lvvekt p\a229 ein s\a229 framtredande plass, til det gjekk opp for han at F\a229ne, som s\a229 mange vikingar, m\a229tte ha vore ein stor handelsmann.  Dei la b\a229ra med F\a229ne nedi grava og Asgaut plasserte eit skjold ved hovudenden og eit ved fotenden av b\a229ra.  Tore Hjort plasserte sverdet, \a248ksa og spydet ved sida hans, slik ein kvar h\a230rmann ville ha v\a229pna sine liggande mens han tok kvila si.
 Den gamle, halte hesten til F\a229ne sto og s\a229g sl\a248vt nedi grava.  Den fors\a248kte seg p\a229 eit vrinsk idet kniven til Kjartan gjekk inn i hals\a229ra, men vrinsket k\a248yvdest av blodspruten.  Den var plassert slik at den datt nedi grav tett innved skjoldet som var plassert ved fotenden til b\a229ra som F\a229ne l\a229g p\a229.  Gardshunden, ogs\a229 den gammal og nesten blind, fors\a248kte \a229 slikke opp nokre dr\a229par av hesteblodet idet kniven til Kjartan snitta over halsen.
 To av gardskarane p\a229 Borg f\a248rte Koll fram mot gravkanten.  Koll fanga blikket til Bj\a248rnulv og smilte.  Bj\a248rnulv drog sverdet opp av sliren og gjekk fram mot Koll.  Med eit raskt snitt skar han over taua som batt hendene til Koll saman.  Bj\a248rnulv snudde seg mot Tore og kremta.
 - Eg har sete i naustet i dag og snakka med F\a229ne.  Han fortalde meg at han var den f\a248rste herifr\a229 som f\a243r i viking og handelsferd i austerveg.  Ved Bulgar fekk han sin f\a248rste tr\a230l.  Det var ei kvinne.  Ho ga han fri i Miklagard.  Seinare tok han aldri ein tr\a230l f\a248r Koll.  Han fortalde meg at han samla p\a229 s\a248lv - og gull, n\a229r det ein hende gong h\a248vde slik, men tr\a230lar samla han aldri p\a229, sa han.  Han meinte at han ogs\a229 skulle greie seg godt i Valhall utan ein tr\a230l.  Koll har oppg\a229ver her i Lofot, oppg\a229ver som enno ikkje er fullf\a248rte, fortalde han meg.  Eg sit som far min sin \a229remann p\a229 garden etter F\a229ne.  Eg meiner F\a229ne har gjeve meg i oppg\a229ve \a229 verge livet til Koll med sverdet mitt.  Sverdet mitt rekk ikkje langt mot s\a229 mange gode menn som her er samla, om Lofor-hovdingen ber dei g\a229 laus p\a229 meg.  Men skulle eg falle her, s\a229 ber eg dykk om \a229 la meg f\a248lge F\a229ne i haugen.  Vi prata s\a229 godt saman, han og eg, i dag.
 Det steig ei murring fr\a229 mennene kring grava.  Bj\a248rnulv s\a229g at Tore Hjort svelgde og budde seg til \a229 ta ordet.  Han kom ikkje s\a229 langt f\a248r ein djup stemme skar gjennom uroa ved grava.  Alle snudde seg mot den h\a248ge mannen som sto p\a229 ein knaus rett overfor dei.  Synet fekk til og med Tore Hjort til \a229 bleikne.  Hosene var gr\a248ne s\a229 det skar i auga gjennom uveret.  Tr\a248ya var skarlaksraud.  Over det heile vifta ei kappe s\a229 bl\a229 som ein sommarhimmel. Over den h\a248ge panna og det gr\a229 h\a229ret sat ein hjelm der alle kunne sj\a229 at det blenka i innlagte gulltr\a229dar.
 - Eg vil legge frenden min, F\a229ne, med heider i jorda i dag.  Men eg har sagt til \a229remannen min at han har hand- og halsrett over alt som lever p\a229 garden eg har ervt etter F\a229ne.  Gamal skikk seier at ingen stor-hovding kan endre det.  Det er grunnen til at nokre av oss reiste h\a230rrop og v\a229pen d\a229 Ynglinge\a230ttling Harald kom nordover for \a229 ta arven fr\a229 oss.  \a198tta mi kjempa d\a229.  Eg vil reise same kampen i dag, om nokon pr\a248ver seg p\a229 det same.
 Auga til Bj\a248rnulv sleit seg laus fr\a229 Steinbj\a248rn og s\a248kte seg mot Tore.  Ansiktet til Tore Hjort var nesten like raudt som tr\a248ya til Steinbj\a248rn.  Det var tydeleg at Tore sleit for \a229 finne ord.  Truleg s\a229g Steinbj\a248rn det same, for han rette opp venstrehanda og gjorde eit teikn.  Med eitt kom det ei tylft menn til syne til venstre for han.  Alle var skinnkledde og bar langboge med ei pil kvilande lett p\a229 bogestrengen.
 - Skridfinnar, susa det gjennom manneflokken nede ved grava.
 Steinbj\a248rn gjorde eit nytt teikn og ei ny tylft menn dukka opp til h\a248gre for han.  Ogs\a229 dei hadde bogar med pil p\a229 strengen.  I tillegg bar dei andre v\a229pen.  Nokre hadde sverd, andre spyd.  Alle hadde dei tunge \a248kser stukke inn under beltereima.  Desse var ikkje skridfinnar, men norr\a248ne menn inne fr\a229 \a216gsfjorden.
 Bj\a248rnulv kjente blodet sjoa gjennom kroppen.  Han fatta om akslene til Koll med venstrearmen.  H\a248grehanda knytta seg om sverdhjaltet.
 - Ho hadde rett, Ranveig, kviskra han.  - Lagnaden avgjer meir enn Odin og Kvitekrist.  
 Koll berre smilte og kviskra:
 - Enno er inkje avgjort.
 I det same let det i luren oppe fr\a229 utkiken p\a229 Borg.  Den m\a248rke skapningen der opp viste med armen utover fjorden.  Der kom det ein b\a229t lensande.  Han segla som hadde han Hel i h\a230lane.  Med det v\a233ret som no rasa, skulle han ha hatt minst to kl\a248r sett.  Men b\a229ten kom for fulle segl.  Dei som hadde best syn fortalde seinare at det vatnet han tok inn framme segla han ut igjen atte.
 Det var Helga som f\a248rst reiste ropet.
 - Det er Bodvar!  Det er nytt om Tryggvasonen!
 Med eitt var heile gravf\a248lget i sprang ned mot st\a248a.  Berre Tore Hjort, Asgaut og Kjartan var st\a229ande igjen ved grava, saman med Bj\a248rnulv og Koll.  Steinbj\a248rn og f\a248lget hans trekte sakte nedover.  Steinbj\a248rn steig roleg fram mot Tore, og fall p\a229 kne framfor han.
 - Lofothovding, pusta han.  Det skjer store saker i verda.  Eg st\a229r til di teneste.  Men f\a248rst m\a229 vi lukke grava over frenden v\a229r.  Eg er ikkje framand for ein spade.  Tar du ein, du og?
 Tore rekte ut ei hand og la den p\a229 aksla til Steinbj\a248rn.
 - Reis deg, Steinbj\a248rn Bj\a248rnulvsson.  Eg tar med takk imot truskapen din.  Det er lenge sidan eg har handtert ein spade, men det g\a229r nok.  Velt hellene over grava og lukk ho.  Etterp\a229 skal vi m\a248te st\a248rre oppg\a229ver saman.   
 Steinbj\a248rn rista sakte p\a229 hovudet.
 - Skikken seier vel at det er eg som skal velte hellene og lukke grava, men eg trur at b\a229de stoda og F\a229ne vil noko anna.
 - \a197remann!  Lukk grava!
 - Det gjekk ei tid f\a248r Bj\a248rnulv forsto kva det var far hans hadde meint.  S\a229 sette han ryggen mot den f\a248rste hella og skulle til \a229 velte den over grava.  D\a229 kom han br\a229tt p\a229 noko, retta seg opp og skar ansikt som av smerte.
 - Det vart s\a229 vondt.  Eg trur eg treng hjelp.  Bra at eg har ein tr\a230l her.
 Han smilte mot Koll og gledde seg over at Steinbj\a248rn delte smilet hjarteleg med han.  Litt vondskapsfullt kjente han at det ikkje var noko sk\a229r i gleda at Tore tydelegvis kjempa for \a229 halde maska d\a229 Bj\a248rnulv og Koll i fellesskap brukte ryggen til \a229 velte hellene over grava.
 Asgaut, Kjartan og dei fire andre b\a229reberarane hadde latt seg rive med av folkemugen i spranget mot st\a248a.  No kom dei tuslande tilbake og hjelpte til \a229 skuffe jord over grava til F\a229ne.  Koll og Bj\a248rnulv smilte til kvarandre i ei felles oppleving av tevlinga mellom dei to hovdingane om kven som var den beste til \a229 spa jord p\a229 grava.  Tore var yngst, men Steinbj\a248rn hadde mange \a229rs fattigdom og hardt arbeid bak seg.  Det kunne sj\a229 ut som om Steinbj\a248rn heldt seg litt tilbake for ikkje \a229 knekke den yngre Lofor-hovdingen heilt.
 Bodvar sat enno p\a229 aktertofta d\a229 dei kom ned i st\a248a.  Han sleika seg om munnen og sette den tome \a248lkanna p\a229 tofta ved sida av seg og b\a248ygde seg h\a248visk for Tore.
 - Det hastar, hovding.  Tryggvasonen er p\a229 veg nordover.  H\a229rek treng hjelp til \a229 m\a248te han.  Raud har f\a229tt bod.  Vi n\a229r ikkje nord til Trondarnes.  Og Sigurd, han sit i ro.  Du, Raud og H\a229rek m\a229 m\a248te han.  Vi m\a229 segle snart.  Tenn b\a229la i gildehallen.  Vi m\a229 blote for siger. 
 
 
 
 
 
  Mennene sat kring bordet og r\a248dde.  Mest var det Bodvar som hadde ordet og fortalde om stoda langs kysten s\a248rover.
 - Det brenn veter og flyg h\a230rpil over heile Tr\a248ndelag no.  Olav Tryggvason har brunne hovet p\a229 Lade.  Det kan ikkje b\a248ndene i Tr\a248ndelagen finne seg i.  H\a229rek p\a229 Tj\a248tta har f\a229tt bod fr\a229 frendane sine i Namdalen og Innherad.  Fr\a229 Tj\a248tta og Torgar rustar dei ut fem skip no.  Raud den Rame meiner han kan m\a248nstre fem skip fr\a229 Salten p\a229 kort tid.  F\a229r vi med oss \a216yvind Kinnriva fr\a229 Vester\a229len, skulle vi kunne m\a248nstre \a229tte skip fr\a229 Lofot, V\a229gar og Vester\a229len.  D\a229 han vi segle mot Luva-\a230ttlingen med atten skip.  Han har truleg ikkje meir enn tolv, og ingen av dei kan i storleik m\a229le seg med "Ormen" til Raud og din "Gullveng".  Berre s\a229 synd at Erling Skjalgsson og Olav sit i s\a229 stort venskap og m\a229gskap.  D\a229 f\a229r vi heller ikkje med oss Sigurd fr\a229 Trondarnes, for m\a229gskapen si skyld.  Saman med dei to kunne vi ha jaga Tryggvasonen av landet ein gong for alle.  
 Kalv Kvite kom ridande til Borg same kvelden i brodden for ei halvtylft at huskarane sine.  Han vart ikkje verande lenge.  Ville berre fortelle at han hadde sj\a248sett "Svana" og at han rekna med at han, saman med grannane sine skulle greie \a229 manne og utruste skipet.  Han ville berre at Tore Hjort skulle vite det, s\a229 han ikkje kravde dobbel leidang av folket i Li-grenda.
 - Det vil eg og at du skal vite, Tore Hjort, sa han, - at eg seglar ikkje under ditt merke mot kongen fordi eg vil inn i varmen p\a229 Borg.  Vener blir vi aldri, du og eg, Tore.  Men eg hatar Kvitekrist mykje meir enn eg hatar deg.  Du skal vite at du har ikkje trugnare mann i f\a248lget ditt enn eg, denne gongen.
 Dagen etter kom dei rekande fr\a229 sm\a229gardane kringom.  Ikkje alle var like godt v\a230pna, men det fanst v\a229pen p\a229 Borg s\a229 dei kom etterkvart til \a229 sj\a229 ut som ein h\a230r, dei som fann romma sine i dei to skipa til Tore.  Nokre av dei fylte dei tome romma i "G\a229sa" til Steinbj\a248rn.  Berre nokre f\a229 av skridfinnane hadde funne seg plass ombord.  Dei andre hadde kvorve i skinnb\a229tane sine.
 Fram mot kvelden kom to velbudde skip sl\a248rande inn i pollen.  Det var "Huge" fr\a229 Hov og "Skarven" fr\a229 \a198gheim.  Det vekte litt oppsikt at det var Svart som sto i l\a248ftingen p\a229 "Skarven".  Svart sj\a248l gliste s\a229 det s\a229g ut som om halve ansiktet hans var gjort av tenner.
 - Det hadde du aldri trudd, Tore, at eg skulle bli ein av styrmennene dine i strid.  Hagbard ligg overende med ein vond fot og kan ikkje anna enn \a229 p\a229kalle
 alle jotnane i Utgard til kamp mot Olav og Kvitekrist.  Han fekk oss til \a229 surre seg til styre\a229ra, men straks vi m\a248tte f\a248rste tungsj\a248en vart det s\a229 vondt at han svimte av.  D\a229 snudde vi og bar han til koven.  Eg t\a248r ikkje tenke p\a229 kva dei stakkars kvinnfolka no l\a230rer av nye ord.  Etter at vi hadde bore Hagbard p\a229 land, valte mannskapet meg til styrmann, men eg skal love deg, Tore, at eg ikkje skal bli vond p\a229 deg om du set ein annan i plassen min.
 Tore svara med eit nesten like stort glis.
 - Vi f\a229r sj\a229, Svart, vi f\a229r sj\a229.  Viser du deg udugeleg og blir liggande for langt etter s\a248rover, s\a229 skal vi vel finne ein annan til \a229 ta hand om styre\a229ra.
 Tidleg neste morgon segla dei seks skipa s\a248rover.  "Gullveng" og "Terna" segla f\a248rst.  Tore Hjort f\a248rte sj\a248l "Gullveng" med Asgaut som stavnbu, mens Bodvar sto i l\a248ftingen p\a229 "Terna" og hadde Kjartan som stavnbu.  Fr\a229 mastetoppen ombord p\a229 dei to skipa vaia merket med den svarte borgen p\a229 gr\a248n botn.  Det var det same merket som flagra \a248vst i masta p\a229 dei andre skipa og, men under bar dei sine eigne merke.  "G\a229sa" f\a248rte ei s\a248lvfarga kvann p\a229 gr\a248n botn.  "Svana" hadde f\a229tt eit nytt merke:  Ein s\a248lvfarga oksekalv p\a229 gr\a248n botn.  Hov\a230tta si svarte \a248rn kvilte vengene p\a229 ei raud bakgrunn i masta p\a229 "Huge".  I masta til "Skarven" leika ei svart nise p\a229 bl\a229 botn.
 Bj\a248rnulv hadde snakka med far sin om \a229 m\a248nstre p\a229 "G\a229sa", men Steinbj\a248rn hadde ikkje vore s\a230rleg mota p\a229 det.
 - Eg trur Tore gjerne vil ha deg ombord p\a229 "Gullveng".  Han meiner at han treng dei beste skyttarane i sitt eige bakrom.  Eg er samd med han i det.  Ingen av oss treng tvile p\a229 kva for eit skip Olav vil s\a248ke seg inn til n\a229r det kjem til strid.  Det er heller ikkje uviktig for meg at det er lettare for deg \a229 vinne heider og fagnad under auga til hovdingen enn det vil vere i bakrommet til far din.  Dette blir f\a248rste striden din, Bj\a248rnulv.  Mitt r\a229d er at du t\a233r deg tappert, men varleg.  Eg skulle gjerne sj\a229 deg som stavnbu ombord i "G\a229sa" ein dag.  
 Slik hadde det seg at Bj\a248rnulv og Tore Hund delte sete i bakrommet p\a229 "Gullveng".  Tore prata som ein foss og la ut om korleis han skulle rette pilene sine mot kongen.  Litt trollkunnig kunne han fortelle at han var, s\a229 han meinte han skulle greie \a229 styre pilene sine mot dei mest ubeskytta delane av kroppen til Krist-kongen.
 - Han har nok verna seg med Krist-seid f\a248r han f\a233r til m\a248te med h\a229l\a248ygane, men eg trur knappast at Krist-seiden st\a229r seg mot det eg har l\a230rt hos skridfinnane.  Denne gongen skal vi l\a230re kongen og Krist-pakket hans ei lekse dei seint skal gl\a248mme.
 Bj\a248rnulv berre nikka og smilte.  Meir skulle det ikkje til for \a229 halde ordstraumen fr\a229 Tore ved lag.
 Dei var ikkje komne langt ut p\a229 Vestfjorden f\a248r det gjekk rop mellom b\a229tane.  Straks var alle v\a225r dei fem skipa som stakk ut fr\a229 Raftsundet og tok til \a229 stange mot d\a248nningane i Vestfjorden.  Skarlaksseglet og det gullpryda drakehovudet p\a229 det f\a248rste skipet glitra i sola og fortalde at her kom den rike \a216yvind Kinnriva seglande med f\a248lget sitt.  Dei tok rev i segla og eit godt bel f\a248r dei n\a229dde God\a248ya hadde vester\a229lingane tatt dei igjen.
 Ved God\a248ya l\a229g Raud og venta.  "Ormen" var nesten like rikt pryda som "Stjerna" til \a216yvind.  Begge hadde ord p\a229 seg for \a229 like \a229 vise fram rikdomen sin.  B\a229de skipa og klesdrakten fortalde at her var det menn som hadde r\a229d til \a229 bere rikdom med seg i ufred.  Tore Hund kunne ikkje dy seg \a229 kome med spitord om dei to hovdingane.  Sj\a248l var han ikkje van med, fr\a229 Bjark\a248ya og Trondarnes, at det vart bragla med rikdom n\a229r ein gjekk i strid.  Der vara dei seg for \a229 la kostbare eignelutar g\a229 til tap og spille.  Skikken var ikkje slik p\a229 Borg heller.  Tore Hjort s\a229g ut som ein simpel bonde ved sida av dei to brikjande hovdingane d\a229 dei gjekk i land p\a229 God\a248ya for \a229 samr\a229 seg om korleis felttoget mot Olav Tryggvason skulle leggast opp.
 Det vart slik ein kunne vente.  Dersom dei m\a248tte kongen f\a248r dei fekk kontakt med H\a229rek, skulle Tore legge seg inn mot kongeskipet i midten, mens Raud skulle dekke h\a248gre fl\a248y og vere den f\a248rste til \a229 tette hola i Tore si fylking, dersom kongen fekk overtaket.  \a216yvind skulle dekke venstre fl\a248y og g\a229 til \a229tak der han meinte han kunne gjere mest skade.  Om kongen ikkje hadde fleire enn tolv skip, skulle \a216yvind sine skip ikkje bindast saman, men kvar styrmann skulle legge til strid der han fann det mest naudsynt.
 Tore Hund drog opp ein skeiv flir d\a229 han h\a248yrte om planane.
 - Ja, det kunne ein vel vente.  Lofotv\a230ringane skal vere \a229tet i fella, og s\a229 skal dei andre hauste skinn slik det h\a248ver.  Vi f\a229r h\a229pe at vi m\a248ter H\a229rek f\a248r vi m\a248ter Olav.  Den gamle \a248lvomma fr\a229 Tj\a248tta vil sikkert kreve \a229 overta som \a229te.  Det er det mest \a230rerike og det hastar for han.  Han er gamal vorten, og kan d\a248y p\a229 sotteseng kva dag som helst.  Kanskje er det siste sjansen hans til \a229 d\a248y for spydodd eller sverdegg og f\a229 seg ein plass i Valhall.  Den gamle hornsvingaren vil truleg trivast d\a229rleg i Hel sine d\a248kke hallar.
 Tore Hund og Bj\a248rnulv fekk mangt eit h\a248ve til \a229 samtale s\a248rover leia.  Ikkje ein einaste dag trong dei slite over \a229rene.  Heile tida hadde dei god b\a248r, og ingen kravde mykje innsats fr\a229 bakrom-karane. 
 Tore var heile tida oppi under over kor lite Bj\a248rnulv visste.  Som son p\a229 eit viktig hovdingsete hadde han fullt innsyn i det som r\a248rte seg mellom kysthovdingane og noko mellom innlandshovdingane og.  Rett nok var det slik at Sigurd ikkje var s\a229 overlag glad i \a229 fortelle sin yngre bror om alt han fekk vite, men mor deira var ei kvinne som ikkje let seg stenge ut fr\a229 det som var \a229 vite, og ho sytte for at ogs\a229  yngste sonen hadde tilgang til kunnskapen.
 Det var ingen grunn for tevling mellom Bj\a248rnulv og Tore p\a229 denne turen.  Dei var begge jamkarar i bakrommet.  Begge var forvitne og ville eigne til seg den kunnskapen som den andre hadde.  Tr\a230len fr\a229 Fjell og hovdingsonen fr\a229 Trondarnes hadde eit hav av kunnskap \a229 byte med kvarandre.
 - Men eg forst\a229r ikkje heilt korfor bror din sit heime p\a229 Trondarnes mens vi f\a233r mot Olav, undra Bj\a248rnulv.  - Bror din er d\a229 ingen Kristmann, og det er d\a229 aka grunn til \a229 tru at Olav vil kviste makta til bror din og, om han vinn fram med kristningsverket sitt.
 - Bror min bryr seg ikkje mykje om gudane.  Jaud\a229, han held store blot og ber folk til gilde, men eigentleg er det berre eitt han trur p\a229, og det er s\a248lvet.  G\a229r han til kamp mot Olav og taper, s\a229 ryk b\a229de gardane og s\a248lvet.  No ser han tida an og skyldar p\a229 m\a229gskap.  Om Olav vinn, s\a229 feirar han gjerne Krist-messe f\a248r s\a248lvet si skyld.  Blot eller messe, det er det same for han.  Truleg ser han ein f\a248remon i om Olav vinn.  D\a229 kan han bli lendmann og f\a229 finneferda aleine, om H\a229rek er p\a229 taparsida.
 - Denne m\a229gskapen, korleis er det med den?
 - Det har seg slik at kona til Sigurd, Sigrid, er s\a248ster til storhersen p\a229 Sola, Erling Skjalgsson.  Erling p\a229 si side er gift med \a197strid, s\a248ster til Olav.  
 Tore humra litt.
 - Det sat langt inne, det giftarm\a229let mellom \a197strid og Erling.  Erling er ein byrg mann, og ville ikkje la Olav gje seg jarlenamn.  St\a248tt hadde frendane hans hatt hersenamn, sa han.  Og sj\a248l ville han ikkje ha likare namn enn f\a248r-frendane sine.  \a197strid syntes det var leit at ho som var kongsdotter og kongss\a248ster skulle gifte seg med ein som berre sat der som herse p\a229 Sola.  Ho var ikkje vond \a229 sj\a229 p\a229 og hadde eit stort heimanf\a248lge, s\a229 ho s\a229g nok for seg at det ein dag skulle komme eit friarm\a229l fr\a229 ein kongsson.  Ho var nok ikkje framand for tanken om \a229 sitte som dronning ein dag, \a197strid.  Ho hadde gode brikkar p\a229 brettet, \a197strid, for Olav hadde sagt at ho skulle sj\a248l f\a229 r\a229 for giftarm\a229let sitt.  Ho endra meining d\a229 Olav let sl\a229 i hel beste jaktfalken hennar og sende den ribba til ho.  Som betaling for giftarm\a229let let Erling og alle frendane hans seg kristne.  Slik har det seg at det sit ei kristen kone p\a229 Trondarnes.  Ho tel nok Sigurd fr\a229 \a229 fare mot Olav, og Sigurd er glad for det, trur eg.   
 Segla kvilte aldri p\a229 turen s\a248rover.  Det var lyst nok til \a229 segle b\a229de dag og natt, og dei n\a229dde Tj\a248tta utan \a229 ha sett noko til Krist-kongen sine b\a229tar.  Fleire gongar under vegs sette dei folk i land for \a229 njosne nytt, men ingen hadde h\a248yrt eller sett noko til framande skip p\a229 tur nordover.  Mennene tok til \a229 tr\a248yttast p\a229 goddagane d\a229 dei segla inn til Tj\a248tta der fem velbudde skip l\a229g og venta p\a229 dei.  
 Bj\a248rnulv hadde h\a248yrt mangt eit gjetord om denne Ynglinge\a230ttling og sonen til \a216yvind Skaldespelar som hadde bygd seg opp fr\a229 sm\a229mann til eineherskar p\a229 Tj\a248tta og den mest v\a248rde mannen i heile H\a229logaland.  Rett nok hadde Tore Hund berre spitord \a229 komme med om denne storhovdingen, men det hadde Tore om dei fleste hovdingane.
 - Ver varsam om du skulle komme under auga til H\a229rek, flein Tore.  Du har ein bra boge.  Ikkje la H\a229rek f\a229 sj\a229 den p\a229 n\a230rt hald.  D\a229 vil han ha den - som g\a229ve.  H\a229rek har det laget at han f\a229r det meste han vil ha - som g\a229ve.  Dei som ikkje ville gje han gardane sine p\a229 Tj\a248tta - som g\a229ve eller til ein overlag billig pris, dei har etterp\a229 vist ein underleg hang til \a229 vandre til Valhall eller Hel.  Og gardane deira, dei sit H\a229rek med no.  Det blir og sagt at det var ein mann p\a229 Tj\a248tta som hadde den beste ringbrynja som nokon gong var laga i H\a229logaland.  Det beit ikkje v\a229pen p\a229 ho, sa dei.  Den brynja eig H\a229rek no.  Berre s\a229 synd at ho er for lita for han.
 - Han er ein stor mann, H\a229rek?
 Tore gaplo.
 - Du f\a229r sj\a229, du f\a229r sj\a229.
 H\a229rek var stor, den eine vegen.  I h\a248gde var han mindre enn folk flest.  Skallen var blank, og det hang nokre pistrete gr\a229 h\a229r kring \a248yra hans.  Men i breidde og i livm\a229l var det ikkje mange som kunne tevle med han.  Han tedde seg som om alle var tr\a230lane hans.  Bj\a248rnulv kunne sj\a229 at b\a229de Raud den Rame og Tore Hjort likte det kleint, men \a216yvind Kinnriva gjorde alt han kunne for \a229 halde seg til vens med den feite Tj\a248tta-hovdingen.  Steinbj\a248rn s\a248rga alltid for \a229 halde avstand til H\a229rek.
 Det var sj\a248lsagt at fr\a229 Tj\a248tta og s\a248rover skulle H\a229rek
 segle i brodden.  \a216yvind Kinnriva skulle st\a248tte opp under H\a229rek n\a229r dei m\a248tte Olav.  Raud og Tore fekk dekke kvar sin flanke.
 Bj\a248rnulv og Tore Hund kom til \a229 overh\a248yre ei ordveksling mellom Steinbj\a248rn og Tore Hjort.  Steinbj\a248rn let falle nokre beiske ord om at H\a229rek nok var ein betre skald enn Tore Hjort.
 - Men i strid ville eg heller ha hatt deg som leiar enn H\a229rek, sukka Steinbj\a248rn.
 Tore Hjort s\a229g p\a229 han og smilte.
 - Du skal ha takk for det, Steinbj\a248rn.  Men du veit korleis H\a229rek er.  No gjeld det \a229 halde saman mot Olav.  N\a229r vi m\a248ter Olav f\a229r vi nok legge oss fremst i fylkinga, b\a229de du og eg.  I godver er H\a229rek flink til \a229 segle f\a248re, men n\a229r det r\a248yner p\a229, blir det nok vi lofotv\a230ringar, v\a229gav\a230ringar og hinnav\a230ringar som f\a229r ta st\a248yten, end\a229 om vi veit at det er H\a229rek som f\a229r skaldekvada.  V\a229r lagnad, Steinbj\a248rn, er \a229 r\a248yne bardagen utan \a229 f\a229 kvad etter oss.
 Dei fr\a229 lengst nord tok til \a229 bli kei av aka denne seglinga.  Heldigvis var b\a248ra god, s\a229 dei trong aldri ta etter \a229rene.  Tore Hund mumla noko om at mennene kunne ha hatt godt av ei \a248kt over \a229rene.  Det ville ha sl\a248kt hugen til \a229 vende nordover til kjerringvarmen og sengehalmen, meinte han.
 Utanfor Namdalen st\a248ytte dei p\a229 eit par mindre skip som l\a229g og venta p\a229 kongen.  Dei visste sikkert at han var p\a229 veg nordover for \a229 kristne, sa dei, og slo seg i lag med b\a229tane nordfr\a229 for \a229 m\a248te kongen.
 Dei segla forbi Namdalen og Innherad, og mennene tok til \a229 prate h\a248gt om at dei trudde ryktet om Olav si ferd nordover var berre tullprat og at no var det p\a229 tide \a229 vende heimover.  Det var arbeid som venta p\a229 gardane, sa dei.  Hovdingane m\a229tte gjere seg morske for ikkje \a229 f\a229 mennene alt for mykje mot seg.
 Det var tidleg ein morgon dei runda Kval\a248ya og s\a229g s\a248rover mot Hasv\a229g\a248ya og Sm\a229v\a230ret.  Vinden hadde vore \a248rlite kontrari heile natta, men dei hadde makta \a229 krysse seg framover utan \a229 ty til \a229rene.  
 Ein fl\a229te p\a229 tolv skip l\a229g for kurs vest-nordvestover fr\a229 Oksb\a229sen.  Det steig eit rop fr\a229 heile H\a229l\a248yg-fl\a229ten.  Mennene greip sverda og slo dei mot skjolda for \a229 egse seg opp til strid.  Ingen var i tvil om at skipa til Olav Tryggvason som kom dei i m\a248te.  Dei br\a248lte p\a229 Odin, Tor, Njord og Ull og svor p\a229 at no skulle Krist-kongen jagast av landet ein gong for alle.
 Skipa til kongen drog seg end\a229 h\a248gare opp mot vinden.  Det var kl\a229rt at dei hadde sett skipa som kom stemnande nordfr\a229.  Segla p\a229 kongeskipa tok til \a229 blafre, s\a229 h\a248gt gjekk dei opp mot vinden.  Som ein mann gjennomf\a248rte halskarane sin man\a248ver, alle skipa stagvendte p\a229 likt og la seg p\a229 kurs vest-s\a248rvestover.
 - Dei r\a248mer, var det ein som skreik.
 - Dei seglar mot Vesterhavs-\a248yene, skreik ein annan.
 - Dei r\a248mer landet, kauka ein tredje.
 - Kongen t\a248r ikkje m\a248te oss, hoia ein fjerde.
 Mennene slo p\a229 skjolda og heldt eit svare liv, sikre p\a229 at dei hadde skremt kongen vestover mot storhavet.
 Bj\a248rnulv la merke til at Tore Hund fomla innanfor kufta si og drog fram ei pil.  Han heldt pila ei stund og mumla noko f\a248r han sendte den etter fl\a229ten til kongen.  Bj\a248rnulv s\a229g aldri kor pila tok vatnet.
 Dei andre mennene i bakrommet slo opp ein hjarteleg latter.  Dei fors\a248kte \a229 overg\a229 kvarandre i \a229 kome med spitord mot ynglingen som trudde han kunne skyte ei pil over halve verda.  Den einaste som ikkje lo var Tore Hjort.  Han kalla Tore Hund bort til seg og var morsk i m\a229let d\a229 han spurte om kva dette var for galskap.
 - Eg kan ikkje minnest at eg ga ordre til at nokon skulle skyte.  Vi har ikkje for vane \a229 kaste bort gode piler p\a229 Borg.  N\a229r du seglar med meg, h\a248yrer du kva eg har og seie og gjer det, ikkje noko anna.
 Tore Hund s\a229g frimodig p\a229 sin eldre namnebror.
 - Nei, det er rett at du ikkje ga nokon ordre.  Men pila var mi, den.  Eg tenker eg kan skyte mine eigne piler kor eg vil.  Mennene har f\a229tt seg ein god latter.  Berre det tenker eg var god nok grunn til \a229 skyte.  Du er hovding, Tore.  Du skulle vite at dei har brukt mange dagar til \a229 bygge seg opp til strid mot Olav.  N\a229r det ikkje vart strid, kan ein god latter vere bra \a229 sette i staden.  Men eg er ikkje nokon narr.  Derfor skaut eg ikkje pila for \a229 kalle p\a229 latteren.  Den pila eg skaut, den kjem til \a229 f\a248lge Olav Tryggvason s\a229 lenge han lever, og den kjem ikkje til \a229 gjere han mykje godt.  Du og dei andre hovdingane, Tore, har jaga Olav og minka \a230ra hans.  Det er bra nok det, men pila mi, den har gjort han mykje meir mein.
 Dei to namnebr\a248rne s\a229g lenge og hardt p\a229 kvarandre.  Tore Hjort var den f\a248rste til \a229 bryte augekontakten.  Han spytta over ripa og sa h\a229st:
 - S\a229, du er ein seidmann s\a229 ung du er.  Er det vanleg mannsferd \a229 seide der nord p\a229 Trondarnes?
 Tore Hund smilte, ein smil det var tydeleg at Tore Hjort kleint likte.
 - Nei.  P\a229 Trondarnes er det lite seid.  Seid og Sigurd g\a229r ikkje godt i hop.  P\a229 Bjark\a248y derimot\a133  Tar eg ikkje mykje feil, s\a229 er vi Odin sine fulltrue, b\a229de du og eg.  D\a229 skulle ingen av oss vere framand for seid.  Men om det er vanskeleg for deg, s\a229 f\a229r du heller freiste \a229 tenke p\a229 pila mi som morskap for mannskapet.  I alle fall trur eg ikkje at pila mi har \a248ydelagt noko for deg.  Eg vil tru tvert imot.  Ho ligg i havet no.  Det skal ikkje g\a229 s\a229 mange \a229r f\a248r ho r\a229kar Olav, om han d\a229 ikkje maktar \a229 tyne dei gamle gudane heilt.  Men det trur eg ikkje han greier.  Ikkje han.
 
  Det roa seg ned p\a229 Borg.  Berre vakthaldet var enno meir skjerpa enn det hadde vore.  Dagane gjekk med det vanlege arbeidet og dei vanlege v\a229pen\a248vingane.  Tore og Bj\a248rnulv vart einige om at det ville vere uklokt av Bj\a248rnulv \a229 ta tilbake jorda dette \a229ret.  Men Bj\a248rnulv skulle ikkje vere nokon vanleg huskar lenger, men g\a229 rundt p\a229 Borg saman med Tore og l\a230re seg gardsdrift, slik at han neste v\a229r kunne skaffe seg eigne dyr og ta opp igjen gardsdrifta p\a229 F\a229nevolden.  Steinbj\a248rn hadde ogs\a229, f\a248r han reiste heim igjen til Kjos, ymta noko om at han meinte det ville vere beste m\a229ten \a229 gjere det p\a229.
 For Bj\a248rnulv vart dagane lange.  Tore var fr\a229 tidleg morgon til sein kveld ikring p\a229 garden og hadde eit auge p\a229 og eit ord til alt som skjedde.  Bj\a248rnulv trakka trufast i h\a230lane p\a229 han og l\a230rte kvar dag meir om \a229 styre folk, meir med ord enn med harde \a229tgjerder.  Eit rosande ord fr\a229 Tore fekk folk til \a229 gjere meir enn slag fr\a229 mang ein annan.  Men Tore veik heller ikkje tilbake for \a229 ta til pisken eller tampen om han fann at det var grunn for det.
 N\a229r kvelden kom og gardskarane og tr\a230lane gjekk til kvile, sat Koll og Bj\a248rnulv saman.  Kvar kveld var det ei ny rune eller ein ny stav som skulle l\a230rast.  Etter kvart tok han ogs\a229 til \a229 stave seg fram i boka til Koll, p\a229 det framande spr\a229ket som Koll kalla latin.  Etter ei tid hadde Bj\a248rnulv l\a230rt seg dei viktigaste b\a248nene, og kunne krote dei ned p\a229 trefj\a248lene som Koll hadde liggande klar n\a229r kveldseta tok til.
 Ein kveld dei sat over boka og fj\a248lene vart Koll fjern i blikket og svara ikkje n\a229r Bj\a248rnulv spurte han.  Til slutt m\a229tte Bj\a248rnulv ruske i han for \a229 f\a229 kontakt.
 - Koll, kva er det?  Er det noko galt med deg?
 Koll berre rista p\a229 hovudet og s\a229g undrande p\a229 Bj\a248rnulv.
 - Nei, det var berre noko som kom for meg.  Eg s\a229g deg p\a229 ei gr\a248n eng, heime i mitt eige land, i Irelandet.  Hugsar du kva du sa f\a248r hauglegginga til F\a229ne?  Det om at du meinte eg skulle kvile i Irelandets jord?  Det er utruleg, men kan hende hadde du rett.  Kanhende kjem vi begge til \a229 fare til Irelandet ein gong.  D\a229 vore det godt for deg om du kunne tale irane sitt m\a229l.  Enno har eg vel ikkje gl\a248mt mi eiga tunge.  Kanhende skulle eg l\a230re deg det.
 Ranveig, som alltid sat saman med dei om kveldane, bles.
 - Kor mykje trur du det er mogleg \a229 stappe inn i det stakkars hovudet til guten.  Ein og annan gongen m\a229 han vel sove, han ogs\a229.
 Koll s\a229g mildt og ertande p\a229 ho.
 - Eg kan ikkje stappe inn i hovudet hans noko som ikkje alt er i mitt.  Trur du at hans hovud er s\a229 mykje kleinare enn mitt?  Dessutan, Ranveig, har eg den trua at det er ganske mykje i ditt hovud ogs\a229.  Noko av det er godt, men eg trur at Krist vil meine at det meste er galt.  Men korsom er, det er plass for mykje i eit menneskehovud, b\a229de av godt og galt, om ein sj\a248l vil.
 - Dette Kristpreiket ditt, fnyste Ranveig, - det \a248ydelegg guten.  Han er gammal nok til \a229 f\a229 seg ei kvinne til \a229 dele koven med, s\a229 han fekk anna \a229 tenke p\a229 enn preiket ditt.
 - Kanhende har vi kvar sine oppg\a229ver, Ranveig, lo Koll.  Skaff du han ei kvinne, s\a229 skal eg gje han kunnskap. Elles kan eg godt l\a230re deg og irem\a229let, om du ikkje er for gammal og st\a248l i hovudet til det.
 Ranveig vrengde auga og himla mot Bj\a248rnulv.
 - Du skulle ha lagt han i haugen til F\a229ne, Bj\a248rnulv.  Han tar til \a229 bli gammal og tosket, denne tr\a230len din.  Ikkje eingong Skafte p\a229 Li snakkar irem\a229l, end\a229 s\a229 drukken han jamt er.  Ikkje det at eg har s\a229 mange ord ubytta med han, f\a248ydde ho til.
 - Kanhende kjem du til \a229 reise til Irelandet, du ogs\a229, Ranveig, smilte Bj\a248rnulv.  - Sit saman med oss.  Kanhende dryp det inn eit og anna ordet i den gamle hjernekista di og.
 Ranveig sn\a248ste igjen.  Det glimta ertande i auga hennar og s\a229 rann det ut av ho:
 - J\a250dica me, Deus, et disc\a233rne causam meam de gente non sancta: ab h\a243mine iniquo, et dol\a243so \a233rue me.  Det er utlagt:  \a197 Gud, st\a248 saka mi.  Gje meg st\a248tte mot ein rase som ikkje kjenner n\a229de, frels meg fr\a229 ein svikefull og grusam fiende.
 Det var ei av dei latinske b\a248nene Bj\a248rnulv hadde streva med dei siste kveldane.
 B\a229de Koll og Bj\a248rnulv s\a229g stor\a248ygde p\a229 ho.
 Ranveig snudde seg mot \a229ren og grov i gl\a248rne. 
 - Jaja.  Det dryp no inn eit og anna i ei gammal hjernekiste og.  Men n\a229r det gjeld kvinne til koven, Bj\a248rnulv, s\a229 skal du tenke p\a229 om det er frille eller frue du vil ha.  Det kan vel hende at gamle Ranveig kan hjelpe deg med begge delar, alt etter kva du \a248nsker.
 Han fekk av og til ein skimt av Gyda n\a229r han gjekk omkring saman med Tore oppe p\a229 Borg.  Det hendte ho hasta ein smil til han.  D\a229 heldt hjartet hans p\a229 \a229 sprenge seg ut av kofta.  Men det var ikkje s\a229 ofte det hendte, for oftast var ho
 p\a229 Hol hos Helga som gjekk barndiger.
 Ein kveld var Bj\a248rnulv s\a230rs uansen over stavane.  Det enda med at Koll sukka og la bort fj\a248lene.
 - Hugen din er ikkje her i kveld, Bj\a248rnulv.  Det gagnar lite \a229 halde fram.  Eg undrar p\a229 om det er kvinnesorger som rir deg.  Kanhende du skulle ta ein prat med karen, Ranveig.
 Ranveig sn\a248ste som ho pla.  
 - Eg er no her st\a248tt.  Vil gutkvelpen prate med meg, s\a229 veit han kor han finn meg.  Men vil han ruge over kvinnesorgene uhjelpt, s\a229 blir det hans sak.  \a197sa fr\a229 Ullstad g\a229r der oppe p\a229 Borg, k\a229t som ei kjette, og brenn i blikket berre ho ser kofteryggen hans.  Ho flytta gjerne til F\a229nevolden som frille, om s\a229 i denne kveld, dersom han ga ho eit vink.  Ho kunne du kanskje l\a230re irem\a229let, Koll.  Dei seier ho har b\a229de den fagre barmen og det raude h\a229ret etter ei formor borte fr\a229 Irelandet.  Det var visstnok ein av langferdene til Hagbard som hadde rappa med seg ei irekvinne som s\a229g slik ut.  Jaja, vil ikkje gutkvelpen ha den faste stjerten hennar under hendene sin, s\a229 f\a229r det no bli hans sak.  Ho g\a229r no der og fuktar skrittet sitt i lengt etter han. 
 Koll l\a248fta p\a229 \a248lkanna og rista p\a229 ho.  Han la kanna opp mot \a248yra og rista ho ein gong til.
 - Det skvalpar ikkje i \a248lkanna.  Eg trur ho m\a229 vere tom.  Har nokon imot at eg hentar ei kanne til?
 Koll drog p\a229 akslene d\a229 ingen svara, greip kanna og rusla mot d\a248ra.
 Ikkje f\a248r var Koll ute av d\a248ra f\a248r Bj\a248rnulv kasta seg p\a229 kne framfor Ranveig og la hovudet i fanget hennar.
 - Ranveig\a133  Gyda\a133  Trur du at eg kunne..?  Trur du at ho ville..?  Dersom eg ba ho\a133
 Ranveig strauk han vart over h\a229ret.
 - Bj\a248rnulv, Bj\a248rnulv, det er ikkje lenger noko stor \a230re \a229 vere dotter til Skafte p\a229 Li.  Og du er ikkje nokon sm\a229mann no for tida.  Far din sit med hovdingemakt inni \a216gsfjorden igjen.  Du er \a229remannen hans p\a229 F\a229nevolden.  Du kan be om nesten kven du vil, og f\a229 ho.  Gyda har villa hatt deg sidan f\a248rste gong ho s\a229g deg.  Ho kjem gjerne til F\a229nevolden som husfrue den dagen ho har gjort skyldnaden sin mot Helga.  Men den skyldnaden m\a229 ho gjere.  F\a248rst skal det f\a248dast og n\a230rast ein unge der nede p\a229 Hol.  Derfor trur eg knappast det kan drikkast bryllaup p\a229 F\a229nevolden f\a248r neste haust.  I mellomtida treng du \a197sa.  Skal eg hente ho i morgon?
 - Jamen, Gyda, kva vil ho tenke..?
 - Gyda veit, som alle kvinner til alle tider, at mannfolka treng nokon \a229 leike seg med mens dei ventar.  Og kanskje kan du l\a230re noko hos \a197sa som kjem Gyda til bate n\a229r hennar tid kjem.  Du vart ikkje full\a230rt etter eit par netter med Ullfrid i jula
 Kroppen til Bj\a248rnulv stramma seg til med det same ho nemnte Ullfrid.
 - Jaja, s\a229 snakkar vi ikkje meir om det.  Eg hentar \a197sa i morgon.  Eg trur nok Tore g\a229r med p\a229 det.  Han er ein klok mann.  Han har nok merka korleis kroppen din brenn.
 Ranveig og \a197sa sat ved \a229ren d\a229 Bj\a248rnulv kom heim kvelden etter.  Bj\a248rnulv s\a229g seg sp\a248rrande kring i romet.
 - Kor er Koll?
 - Ranveig skratta.
 - Eg trur han tenkte at hugen din ikkje sto til stavar i kveld, i alle fall ikkje bok-stavar.  Han nyttar nok h\a248vet til \a229 freiste frelse ein tr\a230lestakkar.  Han har fors\a248mt seg skammeleg p\a229 det omr\a229det ei tid no, veit du.  Men hels no vakkert p\a229 \a197sa.  Ho skal bu her ei tid framover.  Du blir nok kjent med ho etter kvart.  
 Bj\a248rnulv b\a248ygde seg keiveleg og stotra:
 - Velkomen til F\a229nevolden, \a197sa.
 - Jaja, Bj\a248rnulv, sn\a248ste Ranveig, - du treng no ikkje b\a248ye deg s\a229 djupt for eit tyende.  Set no fram mat og drikke til husbonden din, \a197sa.  Han treng noko \a229 styrke seg p\a229 - f\a248rst.
 Med nedsl\a229tt blikk reise \a197sa seg og sete fram kveldsverden.  Bj\a248rnulv s\a229g at Ranveig ikkje hadde overdrive.  Barmen var full og fager og enden stramma seg vakkert under skj\a248rtet mens ho pusla med maten.  Det raude h\a229ret l\a229g som eld og gneistar kring hovudet hennar.  Han hadde eit vagt minne om at han hadde sett ho i eldhuset p\a229 Borg ein dag, men forsto ikkje at han ikkje hadde lagt betre merke til ho.  For ho var verd \a229 legge merke til, t\a248tta fr\a229 Ullstad.
 Bj\a248rnulv \a229t lenge f\a248r han sansa seg.  Han s\a229g p\a229 dei to kvinnene. 
 - Enn de, d\a229?  Har de ete?  Skal ikkje de ha noko?
 Ranveig geispa stort.
 - Aaaaah!  Det er seint for ei gammalt kjerringskinn.  Nei, eg har ete det eg skal i dag.  Eg har noko eg m\a229 sj\a229 etter i eldhuset f\a248r eg legg meg.  Du f\a229r by \a197sa ein matbit, om ho vil ha.
 Dei s\a229g litt sky p\a229 kvarandre etter at Ranveig var g\a229tt.  Bj\a248rnulv skuva fata med br\a248d og kj\a248tt bort til ho.  Ho braut seg ein br\a248dbit og plukka seg ein kj\a248tmole.
 - Du skal bu her p\a229 F\a229nevolden no framover?
 - Ranveig sa det.  Om du ikkje har noko imot det?
 - Dei sa ikkje noko oppe p\a229 Borg, om at\a133om at du ikkje fekk flytte?
 Ho rista p\a229 hovudet.
 - Dei sa at det ville bli godt for deg om eg kom hit.  Vil det bli godt for deg?
 Bj\a248rnulv smilte pr\a248vande.
 - Eg trur det.
 Ho la handa si mjukt over kjaken hans og kl\a248dde han vart bakom det h\a248gre \a248yra, som var han ein katt.  Han tok handa hennar og kyste ho inne i handloven.
 - Eg trur det.  Du f\a229r vise meg at eg ikkje tar feil.
 Kleda glei av ho, lett som om kroppen hennar var smurt med olje.  Barmen  duva som i ein bris.  Ho var mjuk.  Ho var varm.  Og enden var spenstig under hendene hans.  Kleda hans fall som haustlauv under hendene hennar.  Han visste ikkje om det var han som f\a248rte ho eller ho som f\a248rte han til koven.  Han sokk djupt inni ho og visste at det var ikkje bok-stavar denne kvelden var vigd til.
 - Men eg m\a229 ikkje gl\a248mme at Koll har meir visdom og l\a230rdom eg skal eigne til meg, mumla han til seg sj\a248l f\a248r han fall inn i s\a248vnen.
 
  Koll var litt overgjeven over Bj\a248rnulv i tida som f\a248lgde.  Det leid sjeldan langt p\a229 kvelden f\a248r Bj\a248rnulv tok til \a229 geispe og leite seg veg til koven.  Det gjekk tr\a229tt for Bj\a248rnulv \a229 l\a230re seg dei tungebrekkande orda i irem\a229let, og Koll mumla noko om at det var godt og vist at Krist hadde sett forbod mot at l\a230rde klostermenn skulle ha noko med kvinner \a229 gjere.  Det var tider d\a229 han meinte at kvinner var dei som mest motarbeidde Kristi verk p\a229 jorda.
 Men s\a229 kom det dagar d\a229 \a197sa mest ikkje var til \a229 vere i hus med.  Ho fr\a230ste berre Bj\a248rnulv kom n\a230r ho, og hadde stadige turar til eldhuset.  Om natta hadde ho serk p\a229 seg og snudde ryggen avvisande til Bj\a248rnulv.
 Desse dagane smilte Koll, og kravde underverk av Bj\a248rnulv.  Bj\a248rnulv vart heilt tida sliten mellom ulike kjensler.  Han ville l\a230re, men han visste heile tida at auga hans hang ved \a197sa der ho svinsa kring i huset.  Lengten etter dei gode dagane og nettene var ein stadig verk i hugen hans, og n\a229r dei dagane kom, gl\a248mte han lengten etter ny l\a230rdom.  Eller\a133 Nei.  Det var ikkje sant. Lengten eter l\a230rdom var sterk, men lengten etter \a197sa var sterkare.  Og s\a229 var det slik at der l\a229g ein annan og enno sterkare lengt under hugen etter \a197sa.  Til og med n\a229r han n\a229dde h\a248gdene i koven med \a197sa l\a229g der ein ufullendt lengt i hugen hans. Der song eit dvergm\a229l langt inni han.  Gyda, Gyda, Gyda, song det.  Men Gyda var ikkje der.  Gyda var ikkje p\a229 Borg.  Gyda var p\a229 Hol.  Kva \a230rend skulle han kunne gjere seg til Hol for \a229 komme ho n\a230r? 
  Gjennom lengten forsto han ho.  Ho hadde tatt p\a229 seg ein lovnad overfor Helga.  Og dei lovnadene ein har tatt p\a229 seg, dei skal ein halde.  Men av og til kulsa det gjennom han.  Enn om ho hadde funne ein annan kar, ein som storma seg inn p\a229 ho der nede p\a229 Hol?  Enn om der var ein som knytte hugen hennar til seg medan han gjekk her oppe p\a229 Borg og hadde det annsamt med \a197sa sine kunstar i koven og Koll sine kunnskapar om runer og stavar og framande tungem\a229l?
 Dei dagane \a197sa var som vrangast hadde han hug til \a229 g\a229 utom nova og skj\a230re seg eit bj\a248rkeris og tukte ho, men Ranveig hadde sagt at det lite ville nytte.
 - Nokre kvinner har det slik, hadde Ranveig sagt, - at n\a229r dei har dagane sine, d\a229 er dei ikkje \a229tleggande.  Det er greitt \a229 sj\a229 at \a197sa er slik, og om du tuktar ho med bj\a248rkeris, d\a229 oppn\a229r du berre \a229 skaffe deg ein fiende som du ikkje treng.  Eg trur du  har, og kjem til \a229 f\a229 fiendar nok, om du ikkje skal gjere \a197sa og til fienden din.
 Heile tida s\a229g Ranveig beint inn i hugen hans, og pr\a248vde \a229 tr\a248yste han.
 - Eg veit, sa ho, n\a229r han sat og sturte, - kva som vantar deg.  Men du skal vite at eg kjenner meg viss p\a229 at ho saknar deg like mykje som du saknar ho.  Kanskje leikar hugen hennar tidvis med menn som er fagrare enn deg - for dei finst - om dei ikkje er mange, og om det finst nokre slike p\a229 Hol, veit eg ikkje. Men det skal du vite at i b\a230rmarka kring Borg - for ikkje \a229 snakke om kring ein \a229reeld i Limarka - vart det eingong knytt eit band som det skal mykje til for \a229 l\a248yse.  Og n\a229r ho har gjort sin plikt mot Helga, og kjem attende til Borg, d\a229 sit ho gamle Ranveig her og kan drage i nokre lagnadstr\a229der som eg trur disene vil smile og nikke til.
 End\a229 om hugen til Bj\a248rnulv svei og brann, delvis etter korleis hugen til \a197sa var, delvis etter korleis lengten etter Gyda var, s\a229 var det mange gode kveldar p\a229 det som Bj\a248rnulv alltid kom til \a229 tenke p\a229 som F\a229negarden.  Ein kveld dei sat over drikkehorna, etter at stavane og runene og irem\a229let og latinen og kristl\a230ra var lagte til side, tok Koll ordet.
 Det var ein kveld d\a229 \a197sa var i sitt medgjerlege lune.  Likevel hasta ikkje Bj\a248rnulv med \a229 kome til koven.  Tilliks var det ein av dei f\a229 kveldane d\a229 han l\a248fta drikkehornet til munnen tittare enn han pla gjere.  \a197sa var inne i ei tid d\a229 ho tvinna seg kring Bj\a248rnulv.  Men av ein eller annan grunn let han seg ikkje rive med til koven.  Han sat der og l\a248fta hornet og h\a248yrde p\a229 togna kring seg.
 Han s\a229g at Koll ogs\a229 l\a248fta hornet oftare enn han pla, og vart ikkje ovundra d\a229 Koll tok orde - etter \a229 ha t\a248rka noko v\a229tt bort fr\a229 augekriken:
  - Eg hadde aldri trudd at eg skulle treffe s\a229 mange gode menneske i dette kalde heidninglandet.  Eg tenker f\a248rst og fremst p\a229 deg, Bj\a248rnulv, og F\a229ne og Ranveig og Ullfrid - ja, for ho er jo eit menneske i eigen rett, ho og. Elles trur eg at verken hovdingen eller mange av h\a248vedsmennene hans er illmenn.
 - Er dei d\a229 s\a229 mykje
 betre, folka borti Irelandet?
 Bj\a248rnulv s\a229g sp\a248rrande p\a229 Koll.
 Kol vart sittande tenksam ei tid, mens han s\a229g nedi bordplata.  S\a229 l\a248fta han blikket og m\a248tte auga  til Bj\a248rnulv.
 - N\a229r sant skal seiast, s\a229 er vel ikkje folka utanom klostra s\a229 mykje betre i Irelandet enn det er her.
 - Og inni klostra, er det berre godmenne der?
 Igjen s\a229g Koll ned.  Lenge denne gongen.  D\a229 han l\a248fta blikket igjen var det ein s\a229r drag i det.
 - Du sp\a248r, du Bj\a248rnulv, utan baktanke, trur eg - og tvingar meg til \a229 vere \a230rleg.  Det er ikkje berre godmenne i klostra heller, m\a229 eg vedg\a229.  Det er mange fleire enn utafor, det trur eg for visst.  Men mange kjem dit fordi dei veit at det finst mykje makt i klostra.  Den makta vil dei vere med \a229 dele og mange vil kaste seg opp til \a229 vere mellom dei som ikj\a248tar denne makta.  Kyrkja sine folk skal vere audmjuke. For mange er dette den vanskelegaste dygda.
 - Og du sj\a248l. Koll?
 - Bj\a248rnulv, Bj\a248rnulv, du har to i deg til \a229 bli ein farleg sjelehyrde for dei som vil l\a248yne seg bak fine ord.  Men det trur eg at eg t\a248r \a229 seie at eg her i Borgfj\a230ra har l\a230rt meg \a229 vere audmjuk.  Men kanskje har eg og l\a230rt meg \a229 vere falskare enn eg var f\a248r.  Eg har sett mykje falskheit innafor kyrkja mellom dei som kallar seg for Krist sine tenarar, mykje smiger og mange krokvegar for \a229 kare til seg makt.  Men det kan eg seie med handa p\a229 hjartet at i klosteret hadde eg aldri trong til \a229 ta del i dette spelet.  Eg t\a248rsta ikkje etter makt, men etter l\a230rdom.  Og for \a229 skaffe seg l\a230rdom, m\a229 ein vere sann og ikkje falsk.  Som tr\a230l m\a229 ein l\a230re seg \a229 vere falsk, end\a229 om ein er s\a229 heldig \a229 ha ein god herre som F\a229ne.  Men dette veit vel du like godt som eg, Bj\a248rnulv.
 Bj\a248rnulv berre nikka og s\a229g ned i drikkehornet.  Dei sat tagale ei tid, f\a248r Bj\a248rnulv br\a229tt spurte:
 Sei meg, Koll, det er noko eg ikkje heilt forst\a229r.  Du har sj\a248l sagt at dette livet vi no lever, men ar det verkelege livet er livet etter dauden, hos Krist.  Korfor vil ikkje d\a229 Krist sine l\a230resveinar til Krist s\a229 fort r\a229d er.  Korfor hastar dei ikkje til n\a229den og s\a230la og herlegdomen i Himmelens hallar.  
 Koll sm\a229lo litt.
 - Det er rart, Bj\a248rnulv, dette at vi menneska i kyrkja, og kyrkja som heilskap, hevdar at dette livet berre er eit skyggetilvere - ein skygge av det sanne livet i Kristi n\a230rleik etter dauden, og likevel er det truleg ingen av oss som vil til livet etter dauden.  Vi klamrar oss til dette livet og vil ikkje forlate det, uansett kor falskt og utilfredsstillande det er, n\a230rmast uakta kva slags synd vi m\a229 gjere for \a229 f\a229 det til. Men n\a229r det er sagt, s\a229 m\a229 eg og seie at det er Herren som r\a229r for liva v\a229re.  Det er Han som gjev liv og det er Han som avgjer dagen og timen d\a229 det skal takast tilbake.  Derfor meiner og trur vi at det er ei kardinalsynd mot Herren \a229 freiste for eiga hand \a229 korta av det livet Herren har tilm\a229lt oss.  Det kan berre vere djevelen sitt verk \a229 pr\a248ve \a229 gripe inn i og endre Herren sin plan med oss.
 - Du sa at du gjekk til tr\a230lkvinnene den f\a248rste tida du var her i Borgfj\a230ra, men du seier og at Krist har forbode munkar \a229 g\a229 til kvinnene.  Korleis kunne du f\a229 gjort opp med Krist n\a229r du synda og ikkje kunne skrifte?
 - Eg kan like gjerne seie sanninga.  Det var ikkje s\a229 sjeldan som eg l\a230st som sist eg nemnde det.  Eg gjekk dit titt.  Det gjorde eg fordi eg ikkje kjende meg mykje som munk d\a229 eg kom hit.  La meg seie det som det er:  Eg var harm p\a229 Krist.  Eg gjekk i rette med han.  Eg hadde tatt m\a229l av meg til \a229 bli den klokaste og kunnigaste mann i heile den kristne verda - til Kristi \a230re, sj\a248lsagt.  Og kva for rett hadde d\a229 Krist til \a229 la meg bli riven ut av klosteret og bli f\a248rt som tr\a230l til dette heidninglandet.  Eg sa til meg sj\a248l at eigentleg er det berre snakk om kva for ein djevel ein skal lite mest p\a229.  Og eg b\a248ygde meg for den djevelen som raste i mitt eige kj\a248t og som eg kunne tukte i dei opnaste fanga.  Tuktinga av den djevelen ga mest lykke og s\a230le.  Seinare gjekk \a229ra og tanken og gudsfrykta vann oftare og oftare forrang framfor dei kvite kvinnel\a229ra som opna seg mot meg.  Og ein dag inns\a229g eg at eg hadde lide av hybris - ovmot.  Den dagen takka eg Krist og tok til \a229 arbeide for hans sak mellom tr\a230lane.
 D\a229 Koll tagde vart Bj\a248rnulv liggande framover bordet og mulle for seg sj\a248l.  S\a229 sette han seg opp og nikka fleire gonger.
 - Du Koll, eg trur eg har tatt ei avgjerd.  Eg vil bli kristmann, men ikkje munk.  Eg meiner \a229 vite at det berre er slik eg kan fri meg fr\a229 gr\a229guden som vil ha meg som sin fulltrue.  Trur du eg kan nok om kristendomen til \a229 bli d\a248ypt?
 - Du kan og veit nok.  Eg har d\a248ypt tr\a230lar som berre kan ein liten del av det du kan.  Men eg kjenner meg uviss p\a229 om flukt fr\a229 gr\a229guden er grunn god nok til \a229 d\a248ype deg.  Til no har eg berre d\a248ypt slike som eg var viss p\a229 ville til Krist og elska han.  Eg har aldri d\a248ypt nokon for \a229 hjelpe han eller ho til \a229 flykte fr\a229 noko anna.  Men om det er slik at gr\a229guden har slik makt over deg at du meiner du treng Kristi hjelp til \a229 unnfly han, s\a229 er det mogleg at eg likevel ikkje b\a248r nekte deg Kristi hjelp i den kampen.  Men eg trur vi skal tenke over det nokre dagar, b\a229de du og eg.
 - Om du kjem fram til at du skal d\a248ype meg, ventar du d\a229 at eg skal st\a229 fram og vere ein Kristi talsmann her i Lofot?  For det trur eg ikkje at eg har mot og styrke til \a229 gjere.
 - Nei, det er ikkje alle som er laga til \a229 bli misjon\a230rar.  Det ventar eg ikkje av deg.  Men det er noko anna du m\a229 tenke over:  Korleis skal du te deg i h\a248ve til blotgilda?  Det er ikkje tillate for kristmenn \a229 ta del i blotgilde til heidne gudar.  Korleis trur du Hjorten vil sj\a229 p\a229 deg om du uteblir fr\a229 blotgilda.  Korleis skal du forklare han det?  Nei, blir du kristmann m\a229 du st\a229 fram og st\a229 for det, men d\a229 trur eg for visst at Tore Hjort ville f\a229 mindre lit til deg enn han no har.  Korleis vil det bli for deg?  Og korleis vil du te deg neste gong den kristne kongen Olav Tryggvason kjem for \a229 legge H\a229logaland under seg og kristne det.  Han har tatt p\a229 seg ei misjon\a230roppg\a229ve, og den vil han nok ikkje legge fr\a229 seg.  Og kva med venen din, Tore Hund?  Han reknar seg visst som gr\a229guden sin fulltrue.  Trur du han vil halde fram med \a229 rekne deg som ven om han veit du er blitt kristmann?
 Bj\a248rnulv fr\a248ste.
 - Om eg blir kristmann er eg framleis h\a229l\a248yg, og Olav Tryggvason har like liten rett til \a229 pr\a248ve \a229 kue h\a229l\a248ygane anten han er kristmann eller gr\a229guden sin fulltrue.  Du har fortalt meg at ogs\a229 kristmenn krigar mot kvarandre.  Eg skal gjere mitt til \a229 verge h\a229l\a248ygane sin rett til \a229 styre seg sj\a248l, og i den retten meiner inng\a229r kvar mann sin rett til \a229 styre kva for ein gud han vil vere sin fulltrue.  Og om eg legg saka slik fram for Hjorten, trur eg han vil gje meg rett i det.  Men eg kan gje deg rett i at vi kan hende b\a248r vente eit bel.  Kanskje b\a248r eg ta saka opp med Tore Hjort f\a248r eg tar d\a229pen, slik at han forst\a229r at eg ikkje vil g\a229 bak ryggen hans med det.  Og n\a229r det gjeld Tore Hund s\a229 b\a229de h\a229par og trur eg at det er meg og ikkje gudstrua mi han er ven med.  Skulle eg ta feil, vil det vere s\a229rt.  Men i s\a229 fall ville vel ikkje venskapen hans vere mykje verd.
 
 Det var ikkje s\a229 lett \a229 ta saka opp med Tore Hjort som Bj\a248rnulv hadde trudd i botnen av \a248lhornet.  Dagleg gjekk han der saman med Tore Hjort, og kvar dag sa han til seg sj\a248l at i dag m\a229 eg snakke med Tore.  Men kvar gong svikta motet i siste liten.  Det var til slutt Tore som tok hol p\a229 den vonde byllen.  Ein dag dei sat opp\a229 brinken h\a248gst p\a229 Borg og s\a229g utover jordene og folk som arbeidde der, sa Tore:
 - Du verkar s\a229 stur og hugtung, Bj\a248rnulv.  No n\a229r du er \a229remann p\a229 F\a229negarden med eiga frille, skulle vel ikkje livet vere s\a229 vrangt.  For aka del, Bj\a248rnulv, eg er ikkje ute etter \a229 grave i dine tankar og dine kjensler, men stundom er det slik at til og med den sterkaste kan ha trong til einkvan \a229 snakke med om det som kjennest vrangt i livet.  Eg veit og du veit at ein mann skal vere sterk, men ormar som gneg i hugen gjer ingen sterkare.
 D\a229 tumla alt ut av Bj\a248rnulv:  Om det \a229 vere h\a229l\a248yg, om det \a229 vere fridomsmann, om retten til \a229 velge sin eigen gud og om otten for \a229 bli sett ned p\a229, men ogs\a229 gleda over \a229 l\a230re alt dette nye som Koll hadde i hovudet sitt.  Tore sat lenge tagal etter at Bj\a248rnulv hadde t\a248mt seg.  Han hadde nappa seg eit str\a229 som han sat og togg p\a229.  Etter ei tid harka han og opna munnen som om han skulle til \a229 seie noko.  S\a229 harka han igjen og tagde enno ei tid f\a248r han tok ordet:
 - Det gjer meg ikkje glad det du no har fortalt meg.  S\a229 pass \a230rleg m\a229 eg vere.  Kjennskap til irem\a229let kan neppe skade, end\a229 om det mykje godt er slutt p\a229 den tida d\a229 vi segla til Irelandet og gjorde strandhogg der.  Men alt dette andre om rissing av runer og stavar, og dette kyrkjem\a229let, kva skal du no med det?  Og denne krist-guden, kva godt har han f\a248rt med seg?  Men eg m\a229 vel gje deg rett i at kvar mann har rett til \a229 velge sin eigen gud, og Einauge er ikkje den lettaste \a229 halde seg til.  Vite m\a229 du og at end\a229 om eg held venskapen min med deg ved lag, s\a229 kjem du til \a229 bli einsam.  Eg veit at du ikkje er s\a229 mykje i lag med andre ungdomar, men at du og namnebroren min, Tore Hund, er gode vener.  Om han vil kunne halde fram med \a229 vere ven med ein som er kristmann veit eg ikkje.  Vore det ikkje betre om du gjorde deg til kvitguden Balder sin fulltrue, end\a229 om det knappast er andre som er det?  Dei seier han har mykje sams med Krist, omframt det at Krist ikkje toler andre gudar attmed seg.
 - Eg trur knappast Balder har makt til \a229 verge meg mot Valhall-herren.
 - Det trur eg du har rett i, men du snakkar med store ord om frie menn og retten til \a229 velge.  No tykkjest det meg som om det er gudar som strides om \a229 velge deg, og ikkje omvendt.  Allfar vil at du skal bli hans fulltrue.  M\a229 det ikkje vere kvar fri manns plikt \a229 gjere det kl\a229rt for Allfar at han ikkje vil velge \a229 bli Allfar sin fulltrue, utan f\a248rst \a229 kalle inn ein annan gud som stavnbu?
 - Koll sa noko liknande,
 mulla Bj\a248rnulv.
 - D\a229 er Koll klokare enn eg har visst.  Men du f\a229r gjere det du synest rettast.  Og det skal du vite, at om du blir kristmann, men som kristmann sver truskap til meg, s\a229 skal eg framleis vere venen din, for det er fridomen til h\a229l\a248ygane som tel tyngst for meg og. 
   
  Det vart tunge dagar for Bj\a248rnulv.  Valets kval vog tungt p\a229 han.  Det vart ikkje stort lettare etter at han hadde snakka med Tore Hjort.  Dagleg tenkte han p\a229 \a229 ta saka opp med venen sin, Tore Hund, men kvar gong dei kom saman vart det slik at han ikkje syntest det h\a248vde.
 Nesten kvar natt kom gr\a229guden til han i draumane hans.  Men gr\a229guden sa ikkje noko, han berre sat eller sto der og s\a229g p\a229 Bj\a248rnulv med ein blikk som Bj\a248rnulv ikkje kunne tolke.  Etter mange slike netter tok gr\a229guden til orde i draumen til Bj\a248rnulv.
 - Eg veit du ser meg, for slik har eg maka det.  Eg har granska deg mange netter no, som du veit.  Eg som sj\a248l har hengt i verdstreet og sete under mang ein hengt mann, eg har skaffa meg r\a248ynsle n\a229r det gjeld \a229 granske hugen til levande menn.  Men deg f\a229r eg ikkje heilt tak p\a229.  Du seier du vil bli vigd til Kvitekrist.  Likevel vil du gladeleg g\a229 til krig mot ein konge som er Kristmann for \a229 verge h\a229l\a248ygane sin fridom, seier du.  Kor lenge trur du h\a229l\a248ygane vil vere frie dersom dei gjev seg over til Kvitekrist?  Straks dei har gjort det, s\a229 kjem det prestar og bispar og legg folket under ein einekonge i s\a248r, og enno verre - under pavestolen i Romaborg.  Eg veit ikkje kva det er med deg, Bj\a248rnulv, tr\a230l og l\a248ysing har vore og no hirdmann og sm\a229bonde.  Korfor er du s\a229 viktig?  Men disene er einige med meg.  Nett no er du det navet som soga dreiar seg kring.  Det hjelper lite om du f\a229r tatt livet av Olav Tryggvason med ei av pilene dine.  G\a229r du til Kvitekrist, s\a229 g\a229r h\a229l\a248ygane og dit, og d\a229 blir h\a229l\a248ygane til alle tider tr\a230lka under stormenn fr\a229 s\a248r.  Kjem du til meg, s\a229 vil h\a229l\a248ygane f\a229 tid til \a229 feste si eiga makt i nord.  Kva det blir til med meg og mine frendar veit eg ikkje.  Disene vil ikkje seie noko om det.  Men no veit du kva val du har, og du veit kva som kjem ut av det valet du gjer.  Du skal og vite at det er f\a248rste gongen at eg, Allfar, har tigge nokon om \a229 bli min fulltrue.  No tigg eg ikkje lenger.  No f\a229r du velge sj\a248l, no n\a229r du veit kva det f\a248rer til.
 D\a229 Bj\a248rnulv vakna om morgonen sat draumen som nagla i minnet hans, og han ba seg fri fr\a229 pliktene sine hos Tore Hjort og gjekk for \a229 s\a248ke opp Tore Hund.
 Tore hadde hatt seinvakt kvelden f\a248r og sat enno ved dugurden d\a229 Bj\a248rnulv kom. Bj\a248rnulv var ikkje s\a230rleg god til \a229 l\a248yne kjenslene sine, s\a229 Tore s\a229g straks at det var noko som ikkje var som det skulle vere.  Han skynda seg \a229 avslutte m\a229ltidet og vart med Bj\a248rnulv bortover vollane til ein stad der dei var unna andre \a248yrer.
 Bj\a248rnulv v\a229ga ikkje sj\a229 p\a229 Tore mens han fortalde, s\a229 det vart til at han fortalde historia si til Kvanntoppen.  D\a229 han var ferdig heldt han fram med \a229 stirre stivt p\a229 Kvanntoppen, mens han venta p\a229 at Tore skulle seie noko.  Tore sa ikkje noko, men etter ei tid h\a248yrte han nokre underlege lydar fr\a229 Tore.  Han kasta eit raskt blikk til sides og s\a229g at Tore sat der og kjempa med ein boblande latter.  Br\a229tt greidde ikkje Tore \a229 kjempa med latteren lenger, og slo latterd\a248ra p\a229 vidt gap.  Det tok ei god \a248kt f\a248r Tore hadde ledd fr\a229 seg.  D\a229 lattersalvene tok til \a229 gje seg, sa Bj\a248rnulv:
 - Jada, eg forst\a229r godt at du synest det er latterleg at eg har draumar om \a229 vere s\a229 viktig.  Skulle nokon vere s\a229 viktig at soga dreia seg kring han, s\a229 m\a229tte det vel vere Tore Hjort.  Det var godt \a229 h\a248yre latteren din.  Den fekk meg til \a229 forst\a229 at det berre er dumskap eg driv og dr\a248ymer om.
 Tore vart br\a229tt alvorleg.
 - Nei, eg trur du skal ta draumen din alvorleg.  N\a229r Allfar syner seg i draumane til folk og snakkar s\a229 kl\a229rt som han gjorde i draumen din, d\a229 er det grunn til \a229 tenke.  Eg ler fordi eg synest denne Kvitekrist er ein latterleg gud som alle som har smakt tr\a230le\a229ket ser ut til \a229 dragast mot:  Du, Bodvar Bjarmlending og Olav Tryggvason.
 Munnen til Bj\a248rnulv datt vidopen og det tok litt tid f\a248r han fekk hekta han nok i hop til \a229 seie:
 - Olav Tryggvason?  Du kan d\a229 ikkje meine at Olav Tryggvason..?
 - Bj\a248rnulv, Bj\a248rnulv, eg gl\a248ymer s\a229 ofte at du ikkje veit det same som andre stormannssoner veit.  Jauda, Olav Tryggvason har vore tr\a230l borte i Estlandet, det er eit land som ligg p\a229 andre sida av sj\a248en aust for Sveariket.  Der var han tr\a230l fr\a229 han var tre til han var ni \a229r gammal.  Eg skal fortelle deg historia.  Far til Olav Tryggvason, Tryggve Olavsson, var konge p\a229 Opplanda.  Han vart drepen av Gunnhild-sonene f\a248r Olav vart f\a248dd.  Mor til Olav, \a197strid, dottar til Eirik Bjodaskalle p\a229 Obrestad, m\a229tte flykte for Gunnhild-sonene.  Ho s\a248kte seg i l\a248ynd til far sin der ho flytta ut i eit vatn og g\a248ymde seg p\a229 ein holme med nokre f\a229 menn.  Mellom dei var Torolv Luseskjegg, fosterfar hennar.  Der f\a248dde ho sonen sin og fekk aust vatn p\a229 han og kalla han Olav etter farfaren.  Seinare r\a248mte ho til Sveariket.  Dette spurde Gunnhild-sonene og for til H\a229kon Gamle i Sveariket for \a229 freiste narre \a197strid og Olav med seg til Norge.  Dei sa at Gunnhild ville fostre Olav, men \a197strid s\a229g bak dei fine orda og forsto at dei sto Olav etter livet.  D\a229 kjente \a197strid seg utrygg i Sveariket og fekk det for seg at ho skulle fare til Sigurd, bror sin, som sat i stor \a230re hos kong Valdemar i Gardariket.  P\a229 vegen over Austersj\a248en vart dei overfalle av estlandske vikingar og tatt som tr\a230lar.  D\a229 vart Olav skilt fr\a229 mor si og ein estlending som heitte Klerkon tok Olav og fosterbror hans, Torgils, og Torolv, fosterfar til \a197strid som tr\a230lar, men Klerkon syntest at  Torolv var for gammal til \a229 bli tr\a230l derfor drap han Torolv.  Seinare vart Olav seld til ein mann som heitte Reas  for ei god kappe.  Og der fekk han det godt.
 Bj\a248rnulv lo.
 - Det verkar som om kongesoner er billige i Estland.  Rett nok er ei god kappe ikkje  noko fattigmannseige, men n\a229r det gjeld kongesoner s\a229 skulle ein vel kunne skimte gull i bakgrunnen.
 - Jau, men truleg var det ingen som visste at det var tale om ein kongeson.  Det var seinare at Sigurd Eiriksson, bror til \a197strid kongemor,  p\a229 ei sendeferd til Estland fr\a229 kong Valdemar i Holmgard oppdaga at det sat ein frende og kongsson som tr\a230l hos bonden Reas.  D\a229 kj\a248pte Sigurd fri b\a229de Olav og  Torgils og tok dei med seg til Holmgard.
  S\a229 blir det fortalt at ein dag, d\a229 Olav var ni \a229r gammal, sto han p\a229 torget i Holmgard og kjende igjen Klerkon, den mannen som hadde drepe Torolv. Olav hadde ei lita \a248ks i handa og den syntest han det var h\a248veleg \a168\a229 sette i skallen p\a229  Klerkon s\a229pass at han kom av med livet.  Og ettersom Sigurd fekk dronninga i Holmgard, Allogia, til \a229 g\a229 i brodden for Olav, slapp han \a229 miste livet slik lova var i Holmgard.  
 - Var det i Holmgard hos dronning Allogia at Olav vart d\a248ypt?
 - Nei, i Holmgard heldt dei p\a229 \a229satrua, s\a229 det var ikkje f\a248r seinare at Olav vart d\a248ypt.
 - Korleis gjekk det til?
 - Etter at Geira Burislavsdotter, dotter til kong Burislav i Vendland og f\a248rste kona til Olav hadde d\a248ydd, s\a229 treivst ikkje Olav meir i Vendland, slik s\a248rga han over Geira.  Derfor ga han seg i veg i viking, og hamna til slutt p\a229 Syllingane, nokre \a248yer ute i havet vest for England.  Der fekk han h\a248yre om ein sp\a229mann som alltid sp\a229dde sant.  Denne sp\a229mannen ville Olav gjerne tale med for \a229 h\a248yre korleis det ville g\a229 om han freista f\a229 seg eit rike.  Sp\a229mannen sa d\a229 at Olav ville bli ein vidgjeten konge og f\a248re mykje folk til tru og d\a229p.  Olav spurte sp\a229mannen om korleis det kunne ha seg at han kunne sj\a229 inn i framtida s\a229 vist at det alltid vart rett det han sp\a229dde.  Mannen svara d\a229 at det var den guden som dei kristne hadde som ga han denne g\a229va.  Han fortalde Olav om mange andre av Krist sine undergjerningar, og det enda opp med at Olav let seg d\a248ype saman med heile f\a248lget sitt. Det var grunnen til at Olav ikkje herja i England p\a229 vikingvis, men vart gift i England med, Gyda, dotter til kong Olav Kvaran som var konge i Dublin.  Ho hadde vore gift med ein mektig jarl i England og styrte riket etter at han hadde d\a248ydd.  Det seiest at det var ho som fridde til Olav p\a229 eit ting ho hadde kalla saman for \a229 velge seg ein mann.  Det var mange som hadde fridd til ho etter at ho vart enke, men ho hadde ikkje villa hatt nokon av dei.  Ein av dei som hadde fridd til Gyda og f\a229tt nei, heitte Alvine.  Han var ein stor kjempe og holmgangsmann og baud Olav til holmgang etter at det var avtalefesta at Gyda og Olav skulle gifte seg.  Olav sigra i holmgangen og tok seinare aka den eigedomen som Alvine hadde \a229tt.  Det var ogs\a229 i England at Olav fekk tak i hunden Vige.  Om denne hunden blir det sagt at han er overlag klok, og han har alltid f\a248lgt Olav seinare.  
 - Du seier at han gifta seg med Gyda Olavsdotter, men eg meiner d\a229 \a229 ha h\a248yrt at kona hans blir kalla dronning Tyra.
 - Ja, no er han gift meg Tyra Haraldsdotter, s\a248ster til kong Svein Tjugeskjegg av Danmark.  Ho vart f\a248rst gift med kong Burislav av Vendland, men ho kunne ikkje f\a229 seg til \a229 leve mellom heidningar og flykta til Norge og s\a248kte tilflukt hos Olav Tryggvason.
 - Men dronning Gyda, kor vart det av ho?
 - Det seiest at ho d\a248ydde i barselseng heim hos far sin i Irelandet, men eg veit ikkje kva eg skal tru.  Rett nok er Olav Tryggvason ein stor idrettsmann, men det verkar ikkje som om han er s\a229 stor i sengekoven, det har aldri spurdest born etter han, verken med dei tre konene hans eller andre kvinnfolk.  Men daud m\a229 ho nok i alle fall vere, for Kvitekrist tillet ikkje at verken kongar eller jarlar eller anna karfolk har meir enn ei kone.  Og s\a229 ihuga kristmann som Olav er, s\a229 bryt han nok ikkje eit slikt p\a229bod.
 - Men no f\a229r det vere nok om Olav Tryggvason.  No f\a229r vi tenke p\a229 Bj\a248rnulv Steinbj\a248rnsson.  Er det s\a229 viktig for deg \a229 bli Kvitekrist sin fulltrue at du er villig til \a229 kaste h\a229l\a248ygane sin fridom p\a229 b\a229ten?
 - H\a229l\a248ygane sin fridom og h\a229l\a248ygane
 sitt sj\a248lstyre er viktig for meg.  Men no er det slik at i natt kom det tre gamle kvinner til meg i draumen min.  Eg trur det var Urd, Verdande og Skuld, men det er ikkje s\a229 godt \a229 seie.  Dei sa berre:  \a147Vi er disene\a148.  S\a229 det kan ha vore Fr\a248ya, Irpa og Halgerd Holgabrud, men eg kan ikkje tru at Fr\a248ya ville framst\a229 som ei gammal kvinne i nokon mann sin draum, s\a229 derfor trur eg nok at det var dei tre f\a248rste, og dei sa til meg  det som eg vel visste fr\a229 f\a248r, at Gr\a229guden ikkje alltid talar sanning, eller i alle fall ikkje berre sanning slik menneska forst\a229r sanning.  Stort meir sa dei ikkje, anna enn at ogs\a229 dei ikkje ville bli glade om eg vigde meg til Kvitekrist.  S\a229 no veit eg ikkje anna enn at det kan d\a229 ikkje vere rett at ein som eg blir utsett for slike val.  Koll har f\a229tt meg til \a229 tru at eg djupt inni meg er ein Kristmann, og Ranveig har ikkje direkte motsagt han, end\a229 om ho ikkje har nokon stor godhug for Krist, ho heller.  Tore, kan ein mann som eg, som stordelen av sitt liv har vore underlagt ein annan mann sin vilje, kan ein mann som i stordelen av sitt liv har vore tr\a230l nokon gong velge fritt?  Eg vil s\a229 gjerne vere fri og velge, men kan eg det?  Koll pressar meg ikkje i noka retning.  Ranveig pressar meg ikkje i noko retning.  Det gjer for s\a229 vidt ikkje Gr\a229guden heller lenger.  Men eg veit kva Koll vil, eg veit kva Ranveig vil, eg veit kva disene vil, eg veit kva Tore Hjort vil, og eg trur eg veit kva du vil.  Den einaste eg ikkje veit kva vil er Allat, Steinbj\a248rn Bj\a248rnulvsson, far min.  Eg trur eg veit kva eg sj\a248l vil.  Eg trur at hugen min st\a229r til \a229 vere Kristmann.  Men du h\a248yrer kva eg seier, eg trur eg veit, eg veit ikkje.
 Tore sat litt og plukka nedi marka.  S\a229 s\a229g han beint p\a229 Bj\a248rnulv.
 - Eg har h\a248yrt sagt at om ikkje s\a229 lenge kjem Gyda Skaftadotter tilbake til Borg.  Veit du kva ho meiner?  Sp\a248r ho n\a229r ho kjem, kanskje er det det som skal til slik at du kan bestemme deg.
 
Bj\a248rnulv sat oppi bakkane p\a229 Borg den dagen Gyda kom ridande til gards.  Han s\a229g korleis ho vart tatt imot av sj\a248lvaste Asta, husfrua, og gledde seg p\a229 hennar vegne.  Det var som om husfrua ville seie til alle p\a229 garden at her er det ikkje noka tyende som kjem til gards.  Dette er ein frende som har vore p\a229 vitjing hos ein frende og skal takast slik imot.  Han kjente at hjartet banka varmt for den byrge og ofte nedlatande husfrua fordi ho tok imot dotter til den forfalne og \a230relause tidlegare bonden p\a229 Li p\a229 s\a229 h\a248visk vis.  Truleg var det Asta sin m\a229te \a229 vise takksemd til Gyda fordi ho s\a229 trufast hadde g\a229tt Helga til hande under og etter barnef\a248dselen.
 Men s\a229 kunne han ikkje styre f\a248tene sine lenger.  Dei tok han i t\a225nande trav ned mot garden.  Han m\a229tte kome Gyda s\a229 n\a230r som mogleg, no n\a229r ho var attende p\a229 Borg.  Han kunne like gjerne ha blitt sittande oppi bakkane.  Gyda var lukka inne i kvinnekrinsen, og der hadde ingen mann tilgjenge.  Kvinnfolka ville nok h\a248yre alt som var \a229 h\a248yre om det nye hovdingemnet til Borg.
 Likevel vart han g\a229ande og drive kring husa p\a229 Borg, heilt til han vart var dei l\a248ynde smila til huskarane som gjekk til og fr\a229.  D\a229 tokka han seg nedover bakkane til garden sin.  Og det kunne nok vere p\a229 tide, for det leid mot kveld og Koll venta nok med nye ord og regler b\a229de p\a229 latinen og irem\a229let.  Kvar kveld var ein evig dragkamp mellom Koll og \a197sa, n\a229r ho var i det gode lunet og ikkje hadde dagane sine. 
 I dagane som f\a248lgde gjekk han saman med Tore Hjort som han pla, men det var vanskeleg \a229 samle tankane sine om det som Tore sa.  Like vanskeleg var det \a229 samle tankane sine om dei kunnskapane Koll freista hamre inn i hovudet hans om kveldane.  Det hendte til og med at han ikkje fekk seg til \a229 svare p\a229 freistingane fr\a229 \a197sa n\a229r dei var komne i koven.  D\a229 vart ho sur og fr\a230ste litt f\a248r ho vendte ryggen mot han.
 N\a229r han gjekk saman med Tore hendte det at han s\a229g Gyda p\a229 fr\a229stand.  Ho gjekk i tunet, like travel som han gjekk kring p\a229 b\a248ane og i fj\a230ra saman med Tore, men dei kom aldri kvarandre s\a229 n\a230re at dei fekk h\a248ve til \a229 kaste ein smil til kvarandre.  Men det hendte at han s\a229g ho i samtale med Tore Hund, ja til og med i samtale med Gaute.  Ein dag var han s\a229 n\a230r at han s\a229g ho smile til Gaute.  D\a229 kjente han det svartna inni seg.  Der gjekk ho og smilte til Gaute, han som hadde freista ta ho med vald under V\a229gartinget.  Ho smilte til Gaute, men hadde ikkje n\a230rma seg Bj\a248rnulv sidan ho kom heim til Borg.
 Koll tok han fatt ein kveld dei sat over stavane og dei framande orda.
 - Eg veit ikkje kva det er som er fatt med deg, Bj\a248rnulv, men eg har ei kjensle av at dei kveldsetene vi no har er bortkasta.  Eg gjer s\a229 godt eg kan for \a229 l\a230re deg  latin og irem\a229l, men eg opplever det som om du ikkje er til stades.  Eg opplever og at \a197sa g\a229r her og kastar olme blikk etter deg, s\a229 det kan ikkje vere hugen etter ho som f\a229r deg til \a229 vere s\a229 fr\a229verande.  Kan du fortelle meg kva det er som rir deg?
 Bj\a248rnulv berre skula p\a229 Koll og sprang sin veg ut i m\a248rket.
 Dagen etter var det Tore Hjort sin tur til \a229 peike p\a229 at Bj\a248rnulv var fr\a229verande.
 - Om du ikkje har hug til \a229 h\a248yre etter kva eg seier, ser eg ingen grunn til at du skal g\a229 saman med meg om dagane.  Er det andre saker som rir hugen din, s\a229 kan du prate med meg om det.  Viss ikkje, ser eg helst at du held deg heime p\a229 din eigen gard om dagane, og set den i stand til vinteren, som best du kan.
 Bj\a248rnulv lova bot og betring, b\a229de til Tore og Koll, og gjorde verkeleg s\a229 godt han kunne, men kjente seg noks\a229 viss p\a229 at ingen av dei to vart s\a230rleg n\a248gd med han.
 Ein kveld kom Ranveig bort til han og tok han til sides.
 - Har du sett deg sj\a248l i ein skuggsj\a229 i det siste?
 Bj\a248rnulv rista p\a229 hovudet.
 - Nei, korfor skulle eg det? Skjeggvokstren min er enno ikkje s\a229 stor at eg treng skjere skjegget mitt, og h\a229ret kan vel og f\a229 vekse eit bel f\a248r det treng skjering.
 Ranveig sa ikkje meir, berre heldt ein skuggsj\a229 opp for han.  Han vart st\a248kt med det same.  Han s\a229g eit utt\a230rt ansikt og eit h\a229r som l\a229g i tover attover hovudet.  Det gjekk eit bel f\a248r det gjekk opp for han at det var seg sj\a248l han s\a229g.
 Ranveig la merke til minespelet hans.
 - Ja, ikkje sant?  Det er eit stygt syn.  Det vakre h\a229ret ditt er ikkje s\a230rleg vakkert lenger, og ansiktet ditt ser ut som ansiktet p\a229 ein som skal leggast i haug.  No f\a229r du ta tak i deg sj\a248l og gjere noko med det som rir deg om det ikkje er slik at hugen din st\a229r til Helheimen.  Eg ber deg, Bj\a248rnulv, snakk til meg om det som rir deg.  Kanskje kan eg hjelpe deg om du sp\a248r meg, men eg har ingen rett og ingen lyst til \a229 hjelpe deg ubeden.
 Bj\a248rnulv kjente at det br\a229tt vart s\a229 trongt i halsen hans.  Det var ein gr\a229t som pressa seg opp og fram.  Han kjempa imot s\a229 godt han makta, men greidde det ikkje heilt.  Han snudde seg bort fr\a229 Ranveig og freista det han var kar om \a229 kvele hulka som ville fram.
 Ranveig var taus ei stund, men r\a248ysta var lite t\a229lsam d\a229 ho tok til orde.
 - Jaud\a229, jaud\a229, eg veit korleis de menn har det.  De skal st\a248tt vere s\a229 inni Helheimen mykje menn.  Kjensler er noko som kvinner skal syne, og gr\a229t er no i alle fall ikkje noko som ein ekte mann skal syne eit anna menneske.  S\a229 du f\a229r no gjere som du vil.  Ver mann slik du og alle menn trur at menn skal vere, eller snakk med gamle Ranveig om det som rir deg.  Men tenk no p\a229 dette, Bj\a248rnulv:  Korfor trur du at skaparen har gjeve oss gr\a229ten, om vi ikkje skal bruke han til lindring n\a229r vi treng han?  Trur du skaparen har gjeve mennene gr\a229ten berre som ei plage?  Trur du at du er den einaste mannen som nokon gong har gr\a229te?
 D\a229 greidde ikkje Bj\a248rnulv deg lenger.  Han kasta seg framover bordet og let gr\a229ten fl\a248yme fritt.  Hulka reiv i bringa og t\a229rene str\a248ymde.
 Det var f\a248rst d\a229 hulka tok til \a229 stilne og bordplata var v\a229t under ansiktet at Ranveig la ei hand nedp\a229 nakken hans.  
 - Det var det, Bj\a248rnulv.  Trur du at du er mindre mann no?
 Ho stakk ei fille i handa hans og let han ordne ansiktet sitt f\a248r ho haldt fram.
 - Eg spurde deg:  Trur du at du er mindre mann no?
 Ein hikst som enno ikkje hadde f\a229tt fridomen braut seg veg ut.
 - Eg veit ikkje, Ranveig, eg veit ikkje.  Kanhende veit eg ikkje kva det er \a229 vere mann.  Eg veit kva det er \a229 vere tr\a230l.  Eg veit litt om kva det er \a229 vere huskar hos Tore Hjort, men mann, fri mann i sin eigen rett\a133 Eg veit ikkje.  Kanskje vore det best om eg framleis var tr\a230l.
 \a216yreteva dreiv hovudet hans bortover bordplata.  Utan ein tenke greip handa hans om sverdhjaltet og han sto p\a229 f\a248tene med sverdet halvdrage.
 - Sj\a229 det, ja.  Det er ein mann.  Ein som dreg sverdet mot ei gammal kvinne som kjem i skade for \a229 seie nokre sanningsord.  Hogg meg, du, om det f\a229r deg til \a229 kjenne deg betre.
 R\a248ysta til Ranveig var spottande og han kjende ein hug til \a229 gjere nettopp det ho sa.  Han m\a229tte ta seg p\a229 tak for \a229 skyve sverdet ned i balgen igjen.  S\a229 kom han til seg sj\a248l og sokk ned p\a229 kne framfor Ranveig.
 - Orsak meg, gamlemor.  Orsak meg, kviskra han fram
 Igjen var dei vare og varme og mjuke hendene hennar om hovudet hans.  Han luta hovudet fram og kvilte det mot magen hennar og saup inn den kjente og kj\a230re lukta av gammal kvinne og urter av utallege slag.
 - Ranveig, Ranveig, mulla han.  - Korfor er du s\a229 god mot meg?
 Latteren hennar var ertande.
 - Eg trur snart eg gjev deg opp, Bj\a248rnulv.  Eg trur knappast eg har m\a248tt nokon med s\a229 d\a229rleg vett og s\a229 d\a229rleg minne som deg.  Minnast du ikkje kva eg har fortalt deg om farfar din og meg?  Forst\a229r du ikkje at eg er like kj\a230r i deg som eg var i han.  Vil du ha meg, Bj\a248rnulv den unge, slik han ville, farfar din, d\a229 han var ung?
 Med eit sprang var Bj\a248rnulv p\a229 beina og rygga bort fr\a229 Ranveig.  Han heldt hendene framfor seg som om han verga seg mot eit \a229tak.
 Latteren til Ranveig var perlande som hos ei ungjente.
 - Ja, du treng verge deg, Bj\a248rnulv, men trur du det nyttar om gamle Ranveig kjem for \a229 ta deg?
 Han rygga end\a229  nokre steg til han s\a229g det ertande glimtet i auga til Ranveig.  D\a229 let han hendene sige
 ned og rista overgitt p\a229 hovudet.
 - Kva tid skal du, Ranveig, bli vaksen?
 - Nei, det h\a229par eg d\a229 inderleg at eg aldri blir.  Eg h\a229par forresten at du aldri blir det heller.  Eg h\a229par at du ogs\a229 kan gr\a229te og le n\a229r du blir s\a229 gamal som eg er.  Men meir enn det:  Eg h\a229par du kan l\a230re sonene og sonesonene dine at dei kan gr\a229te og le, og at gr\a229ten ikkje gjer dei til mindre menn.
 Orda hennar fekk smilet til \a229 t\a248rke bort fr\a229 munnen til Bj\a248rnulv.
 - Eg veit ikkje kva det er for soner og sonesoner du snakkar om, Ranveig.  For meg ser det ikkje ut til at kvinnene s\a248ker  bosoa mi meir enn dei m\a229 om eg tvingar dei.  Men det kan eg vel ikkje laste dei for n\a229r eg tenker p\a229 det skr\a230mebiletet du nyss synte meg i skuggsj\a229et ditt.  Rett nok veit eg at det er min rett til \a229 tvinge meg p\a229  tr\a230lkvinner og gjere dei barntunge, men enno har eg til gode \a229 sj\a229 ein fri mann som har knesett ein son avla med ei tr\a230lkvinne.
 - Takar, takar, Bj\a248rnulv, som har s\a229 lite drag p\a229 kvinnfolk.  Takar, takar, Bj\a248rnulv, som ikkje blir nedrent av det kvinnfolket han vil bli nedrent av.  Set deg saman med Koll, du Bj\a248rnulv.  La han gjere deg til ein vis mann som avsverjar kvinner.  La han gjere deg til munk, Bj\a248rnulv.  Eller tvett h\a229ret ditt.  La kvinnene, eller s\a230rskilt ei kvinne, sj\a229 det vakre h\a229ret ditt.  La kvinnene, eller s\a230rskilt ei kvinne, sj\a229 kor vakker du er.  Ver deg sj\a248l, Bj\a248rnulv, g\a229 til ho.  Snakk til ho.  Om du ikkje v\a229gar det, d\a229 er du ingen mann.  Du kan gjerne gr\a229te, og framleis vere mann.  Men om du er fudfloge for den du elskar, d\a229 er du ingen mann.  Det er mogleg ho viser deg bort.  Mange menn har opplevd det, mange kvinner ogs\a229, det skal vere visst.  Men om du berre g\a229r kring og synest synd p\a229 deg sj\a248l og ikkje gjer noko for \a229 vinne ho, d\a229 kan du berre ha det s\a229 godt.  D\a229 kan du bli munk.  D\a229 kan du reise til Irelandet og g\a229 i kloster.  Du kan vel irem\a229let godt nok til det.
 - Jamen, Ranveig, ho er s\a229 opptatt heile tida.  Ho er st\a248tt omgjeven av andre kvinner, og om det ikkje er andre kvinner, s\a229 smiler ho og fjasar med Gaute og med Tore Hund.  Det med Tore kan eg forst\a229.  Han meiner eg har ei dyrisk tiltrekningskraft, end\a229 s\a229 liten og svart han er.  Kanskje har det noko med seidevnane hans \a229 gjere.  Det eg ikkje kan forst\a229 er at ho kan smile og fjase med Gaute, som pr\a248vde \a229 valdta ho under V\a229gartinget.  Ranveig, eg fekk noko av Ullfrid i jula\a133
 - Eg veit det, Bj\a248rnulv.  Det kan du bruke om det trengst.  Men eg vil ta ein lovnad av deg som Ullfrid ikkje tok:  Om du brukar det, d\a229 skal du ogs\a229 drikke av det same brygget.  Helst s\a229g eg at du kunne f\a229 ho utan \a229 bruke det brygget. Og det trur eg visst at du kan, om du sluttar med \a229 synest s\a229 overlag synd p\a229 deg sj\a248l.
 - Ranveig, du bur her p\a229 F\a229nevolden no, i di eiga stove.  Kan du ikkje be dotter og dotterdotter di til stova di ein kveld, og s\a229 ber du meg og.  D\a229 kan eg f\a229 tale med ho i tosemd.
 - Korleis skulle du kunne det?  Trur du at mor hennar og eg vil tillate at ho vart saman med ein ung k\a229ting som deg, utan oppsyn?
 - Ranveig!
 R\a248ysta hans var bedande og latteren til Ranveig var ertande.
 - Jaja, Bj\a248rnulv, vi f\a229r vel sj\a229, vi f\a229r vel sj\a229.  Men pr\a248v no \a229 f\a229 snakke med ho utan min mellomkomst.  Blir det ikkje anna r\a229d, s\a229 f\a229r vi kome attende til saka.
 Etter det var Bj\a248rnulv n\a248ye p\a229 \a229 fli seg, og gjorde seg s\a230rleg m\a248ye med h\a229ret mens han venta p\a229 at dei f\a229 fjona som tok til \a229 stikke fram p\a229 haka skulle bli eit skjegg.
 Ein dag Bj\a248rnulv kom i stor fart kring nova p\a229 eit av bura p\a229 Borg heldt han p\a229 \a229 springe rett p\a229 Gyda som kom ut av buret med eit trau med lauk og neper.  Ho vart s\a229 st\a248kt at ho heldt p\a229 \a229 sleppe trauet.  Fleire av laukane og nepene trilla bortover marka.  Stotrande ba han om orsaking og tok til \a229 plukke opp lauk og neper fr\a229 marka.  Han kasta nokre sky skr\a229blikk p\a229 ho mens han heldt p\a229, men kunne ikkje tolke det vesle og - syntest han - spottande smilet som leika om munnen hennar.  Ho sto der berre, med trauet i hendene mens han plukka opp.
 D\a229 han var ferdig visste han ikkje kva han skulle gjere, end\a229 ho framleis vart st\a229ande.  Han leita etter ord og harka og kremta, men kunne ikkje finne p\a229 noko \a229 seie.
 D\a229 smilte ho igjen, ogs\a229 denne gongen spottande, syntest han.
 - Er bonden p\a229 F\a229nevolden vorten krimsjuk, s\a229 krimsjuk at han ikkje f\a229r ord for seg?  Kanskje han skulle ta nokre av Ranveig sine l\a230kjarmiddel, s\a229 mykje som han skal seie, b\a229de p\a229 irem\a229l og latin.
 - Korleis veit du det, Gyda, at Koll l\a230rer meg latin og irem\a229l?
 Gyda vart sprutande raud med det same, men tok seg p\a229 tak og sa nesten likegyldig ut i lufta:
 - Nei det var visst nokon som nemnte det her om dagen.
 D\a229 m\a229 det nok ha vore Ranveig.  Andre er det ikkje som veit det, omframt Koll.  Og han har du vel ikkje snakka med.  I s\a229 stor \a230re som du er hos husbondsfolket p\a229 Borg, s\a229 snakkar du vel ikkje med ein som har vore tr\a230l, slik som Koll.
 R\a248ysta til Gyda var bitande d\a229 ho svara:
 - Eg st\a229r no visst her og snakkar med deg, end\a229 det skulle eg visst ikkje gjere.  Husfrua ventar nok p\a229 det eg skulle hente.
 Br\a229tt snudde ho ryggen til og tok til \a229 g\a229 mot eldhuset.
 Bj\a248rnulv ville det ikkje, men f\a248r han greidde anse seg, smatt det eit ord ut av munnen hans:
 - Gyda!
 Namnet hennar fekk ho til \a229 stanse midt i eit steg, men ho snudde seg ikkje.
 Fleire ord rasa gjennom hovudet p\a229 Bj\a248rnulv, men han fekk ingen av dei ut or munnen, omframt eitt, det same som sist:
 - Gyda?
 D\a229 snudde ho seg, og svarte med eit h\a229nleg smil om munnen:
 - Bj\a248rnulv Steinbj\a248rnsson, bonde p\a229 F\a229nevolden, korfor st\a229r du her og stammar p\a229 namnet til ei gardstaus p\a229 Borg?  Korfor skundar du deg ikkje heim til garden din, der frilla di visseleg lengtar etter \a229 sj\a229 deg, no n\a229r du har vore borte heimanfr\a229 nesten heile dagen?
 - Korleis veit du det?  
 Orda slapp ut av han utan at han ville det.
 Igjen vart ho sprutande raud, og snudde seg br\a229tt og sprang mot eldhuset, men snubla i ei tue og datt s\a229 lang ho var.  Trauet sigla gjennom lufta, og igjen spreidde lauken og nepene sog bortover marka.  Utan \a229 tenke seg om kasta han seg ned p\a229 marka ved sida av ho og slo armane om ho.  Ho fors\a248kte \a229 vri seg laus, men han kunne ikkje sleppe.  Han heldt og heldt, og oppdaga etter ei tid at det rann store t\a229rer nedetter kinna hennar.  D\a229 vart han s\a229 forfjamsa at han nesten slapp ho, men ho kjente visst ikkje at taket hans losna, for ho nytta ikkje h\a248vet til \a229 rive seg laus.
 Ei tid vart han berre sittande og sj\a229 p\a229 t\a229rene hennar.  Dei var som store glasperler, syntest han.  Han pr\a248vde \a229 fange ei av dei med fingrane sine, men den gjekk straks sund og spreidde seg som v\a230te over fingertuppane hans.  Han senka hovudet og let panna kvile mot h\a229ret hennar.  D\a229 pr\a248vde ho igjen \a229 rive seg laus, men ikkje s\a230rleg kraftfullt, syntest han.  I alle fall kunne han ikkje greie \a229 sleppe det taket han heldt om ho, og etter ei stund var det som om ho let kroppen sin kvile inn mot hans.
 Dei vart verande slik, han visste ikkje kor lenge.  Visste berre at slik kunne han sitte i aka \a230ve.  Men kroppen hans var ikkje samd i det.  Etter ei tid tok det til \a229 rykke s\a229 infernalsk i den eine foten som kroppen hennar kvilte mot.  Han fors\a248kte \a229 oversj\a229 den gjenstridige foten, men den lystra ikkje ordre og tok etter ei tid til \a229 rykke og verke.  Men det var s\a229 godt \a229 ha ho slik, trass i den gjenstridige foten at han berre heldt og heldt.  Det rykte stadig verre i foten, og det vart st\a248tt vondare, men han kunne ikkje lee p\a229 seg.  Kroppen hennar kvilte s\a229 godt inn mot hans.  Han kunne ikkje minnast at han nokon gong hadde hatt det s\a229 godt, trass i den gjenstridige foten som rykte og rykte.  Kroppen hennar l\a229g s\a229 mjuk og god inn mot hans.  Men foten\a133
 Ein l\a229g og mjuk latter seig inn i medvitet hans.  Det tok ei tid f\a248r han forsto at den kom fr\a229 jenta som han sat og heldt kring.
 - Den foten din, Bj\a248rnulv, den har det visst ikkje heilt godt.
 - \a198hh, foten?
 Ein augeblink visste han ikkje kven det var som hadde sagt noko.  Det einaste han kunne tenke p\a229 var den kroppen som l\a229g inn mot hans, og s\a229 sj\a248lsagt den irriterande smerten som han ikkje kunne gjere seg fri fr\a229.
 - Ja, det verkar som om den h\a248gre foten, eg trur det er den h\a248gre foten din, ikkje har det heilt godt.  Den ligg visst litt vondt under meg.  Og sant og seie ligg eg ikkje heilt godt sj\a248l heller, s\a229 om vi kunne\a133
 D\a229 kjente han varmen spreie seg over ansiktet, og visste at no vart han sprutande raud.  Visste ogs\a229 at det var det berre jenter som skulle bli.  Ein mann skulle aldri raudne.  Visste det, og raudna meir.
 Handa som strauk over nakken hans gjorde det litt likare, og r\a248ysta som kviskra i \a248yret hans gjorde han\a133, gjorde han\a133  Han visste ikkje kva.
 - Bj\a248rnulv, no m\a229 foten din f\a229 fri, elles kan den fare ille.  Og husfrua, ho ventar nok.  Og gudane m\a229 vite kva folk trur om oss, om dei ser oss.  Og her i tunet p\a229 Borg, her er det st\a248tt auge som ser, det har eg l\a230rt.  Hjelp meg \a229 plukke opp lauken og nepene, s\a229 m\a248tast vi p\a229 Varpneset i skj\a248mminga, dersom eg slepp fr\a229.
 Han slapp ho, og fors\a248kte \a229 reise seg opp, men kunne ikkje f\a229 den h\a248gre foten til \a229 halde vekta si, end\a229 s\a229 mager han var vorten.  Men det gjorde ikkje s\a229 mykje.  Trauet l\a229g p\a229 bakken.  Nepene l\a229g p\a229 bakken.  Lauken l\a229g p\a229 bakken.  Det var berre ein leik \a229 krype rundt og legge oppi trauet, legge oppi trauet og tenke p\a229 skj\a248mmingsstunda p\a229 Varpneset.
 Ho kom fr\a229, og kom som eit lys i den svinnande dagen.  Det vart prata mykje p\a229 Varpneset den kvelden.  Det var heller ikkje heilt fritt for at det vart veksla nokre kyss.  Ho fortalde at ho hadde fjasa med Tore Hund for \a229 gjere han svartsjuk, og d\a229 det ikkje s\a229g ut til \a229 nytte, hadde ho tatt til \a229 fjase med Gaute, end\a229 det hadde bydd ho i mot.  Han vedgjekk at det hadde vore ille nok med Tore, men at det med Gaute nesten ikkje hadde vore til \a229 halde ut.  Men han tilga ho s\a229 gjerne, for no var alt som det skulle vere, meinte han.  D\a229 brusa ho opp og sa imot.  Alt var slett ikkje som det skulle
 vere.  \a197sa var ikkje der ho skulle vere.  Han fors\a248kte \a229 orsake seg med at det var Ranveig som hadde ordna det med \a197sa, og at ho hadde sagt at det ville Gyda ogs\a229 ha gagn av n\a229r ho og Bj\a248rnulv kom i lag.  Gyda berre fr\a248ste og meinte at han knappast hadde vore vond \a229 overtale, men at no fekk det i alle fall vere over.
 - Det er meg, berre meg du skal ha.  Eg vil ikkje dele deg med noka frille.
 Br\a229tt small det ein sviande fik over kinnet hans.  Han vart s\a229 overraska at han berre vart sittande og gape.  D\a229 kasta ho seg inntil han og kyssa han vilt.
 - S\a229, no har eg tilgjeve deg.  Og straks \a197sa er borte fr\a229 F\a229nevolden, d\a229 er alt som det skal vere. 
  Men ei vanske fekk dei ikkje rydda av vegen.  Kven var det eigentleg som hadde mynde til \a229 inng\a229 festeavtale med Bj\a248rnulv?  Skafte nytta det visst lite \a229 snakke med.  Der var det d\a229 heller ikkje noka heimanf\a248lge \a229 hente.  Bj\a248rnulv meinte at det var det dei minst skulle ottast over, men Gyda likte ikkje tanken p\a229 \a229 kome som ei fattigtaus til F\a229nevolden.  Dei vart til sist samde om at Bj\a248rnulv skulle ta saka opp med Tore Hjort.
 Bj\a248rnulv let ikkje graset gro under f\a248tene p\a229 seg.  Alt dagen etter fekk han lagt saka fram for Tore.  Tore grunna ei stund, men var uviss .  Ei slik sak hadde han aldri vore borti f\a248r.  Skafte hadde ingen n\a230rskylde frendar som kunne g\a229 inn i hans stad.  Han hadde rett nok hatt to br\a248r, men dei hadde begge kome bort under lofotfisket.  Han trudde nok at Tyra m\a229tte kunne gjere avtalen, om han sj\a248l st\a248dde under.  Men det med heimanf\a248lget var ikkje s\a229 lett.  Rett nok hadde Tyra berga stordelen av heimanf\a248lget sitt med seg fr\a229 Li, men om ho no ga det fr\a229 seg til Gyda, s\a229 sto ho sj\a248l snau om ho skulle finne p\a229 \a229 gifte seg opp att.  S\a229 dette m\a229tte han nok snakke med kvinnene sine om, f\a248r han tok ei avgjerd.  S\a230rleg Siv var kunnig i mangt fr\a229 gammalt av, og kunne truleg gje gode r\a229d.
  Det gjekk nokre dagar utan at Bj\a248rnulv h\a248yrte noko meir fr\a229 Tore.  Han gjekk som p\a229 gl\a248r, men greidde \a229 halde seg fr\a229 \a229 mase.  Men s\a229 ein ettermiddag kom ei av tausene p\a229 Borg springande og ba han kome til gildehallen, der Tyra og Tore sat i h\a248gsetet med Asta og Siv nedanfor p\a229 Tyra si side og Bodvar og Asgaut p\a229 Tore si side.   Asgaut reiste seg og viste Bj\a248rnulv ein plass litt lenger nede ved bordet.  Straks etter at han hadde sett seg kom Gyda trippande og vart vist til plassen rett over bordet fr\a229 Bj\a248rnulv.
 Tore kremta og tok til orde:
 - Vi er her i dag for \a229 avtale festem\a229l mellom Bj\a248rnulv Steinbj\a248rnsson og Gyda Skaftadotter.  Med gode menn og kvinner sine r\a229d har vi kome fram til f\a248lgande avtale:  Tyra gjev dotter si, Gyda, halvdelen av den heimanf\a248lget ho hadde med seg d\a229 ho gifta seg.  Att\a229t dette legg Asta og Siv like mykje, slik at Gyda f\a229r den heimanf\a248lget som h\a248ver seg ei kvinne av hennar \a230tt.  Eg gjev Bj\a248rnulv ei mark s\a248lv og ein gullring som vederlag for den tida han har tent som huskar for meg.  Fr\a229 Steinbj\a248rn Bj\a248rnulvsson har det kome ei sending med to gode kapper til kvar av festefolket.  Kappene er fora med skinn av kostelege pelsdyr.  Han sender og den ordsendinga og Bj\a248rnulv kan drive F\a229nevolden som om det var hans eigen gard, s\a229 lenge Steinbj\a248rn er i live.  Inntil Bj\a248rnulv kjem i gang med drifta p\a229 sin eigen gard, skal han ha det han treng til seg og hushaldet sitt fr\a229 Borg.  N\a229r handslag er gjeve og festesk\a229l er drukke, kan Gyda flytte inn p\a229 F\a229nevolden utan \a230remink.  Sj\a248lve bryllaupet f\a229r vente til sommars, og skal st\a229 p\a229 Borg, om festefolket vil det.
 
 Det var som om det kom ei ny \a229nd i hallen p\a229 F\a229nevolden etter at Gyda kom i huset.  Det gjekk heller ikkje lenge etter at Gyda hadde flytta inn f\a248r Tyra kom flyttande etter.  Ho utstr\a229la ei trygg kvinnero som Bj\a248rnulv fann stor hugnad i.  Og om det nok i r\a248ynda var Tyra som sto for det meste av hushaldet, s\a229 gjorde ho det p\a229 eit s\a229 finsleg vis at alle m\a229tte tru at det var Gyda som gjorde det.  Elles vart han glad i ho fordi ho tedde seg s\a229 naturleg og fint mot Koll.
 Sj\a248lsagt hadde Gyda og sine kvinnedagar, men ho vart ikkje bisk av det, berre litt stillare enn vanleg.  Ho kraup heller ikkje fullt s\a229 tett inntil han i koven, dei nettene, som ho elles pla gjere.  Ville vel ikkje freiste n\a229r ho ikkje kunne levere, trudde han.  
 Han gjekk ei tid og kvidde seg for \a229 fortelle Gyda om Gr\a229guden og Kvitekrist, end\a229 om han nok meinte at som festekona hans hadde ho eit krav p\a229 \a229 vite om det.  Men ville ho tru at han var ein storskrytar n\a229r han fortalde kva Gr\a229guden hadde sagt til han?  Og korleis ville ho ta det n\a229r ho fekk vite at han hadde tankar om \a229 snu seg til Kvitekrist?
 For \a229 mjuke ho opp fekk han Koll til \a229 fortelle soger fr\a229 Kristi liv n\a229r dei sat ved elden om kveldane.  Koll var ogs\a229 meir enn villig til \a229 fortelle om sitt liv som munk, og om livet i Irelandet.  Ein kveld dei sat slik, tok Tyra br\a229tt ordet:
 - Det var ikkje rart om han vart drepen, denne Kvitekrist.
 - Korleis det?  
 Det var Koll og Gyda som spurte i munnen p\a229 kvarandre.
 - Det m\a229 d\a229 alle forst\a229 at han var for god for denne verda.  Men det vil eg berre seie at om det er sant at han no sit i hallen hos far sin og har makt til \a229 gjere denne verda betre om fleire av oss, ikkje minst menn, blir hans fulltrue, ja d\a229 vil eg \a248nske han hjarteleg velkomen til nordlanda.
 - S\a229 du synest ikkje det er ei tr\a230letru eg pratar om, undra Koll.
 - Eg trur dette er ei tru som b\a229de tr\a230lar og kvinner vil f\a229 det betre av.  Og om det er slik at Krist set forbod mot \a229 halde tr\a230lar, s\a229 er det til bate for mange og til skade for ingen.  Sj\a229 p\a229 Erling Skjalgsson fr\a229 Sola.  Han lar tr\a230lane sine arbeide seg fri, om dei har tiltak til det.  Og dette gjorde han ogs\a229 f\a248r han vart kristmann.  Eg trur ikkje nokon kan hevde med rette at han har minka verken i manndom eller rikdom av det. Og om du, Koll, har tolmod til det, s\a229 vil eg gjerne at du l\a230rer meg om denne trua di.  Og om du ein dag vil ause ein skvett vatn p\a229 hovudet mitt, s\a229 trur eg ikkje eg seier nei takk til det heller.
 D\a229 lo Ranveig.
 - Det kan eg seie deg, dotter mi, at om det er noko Koll har tolmod til, og tolmod har han jamt over flust med, s\a229 er det \a229 l\a230re folk om Kvitekrist og dernest om munkem\a229let og irem\a229let.  Vi veit litt om det, vi som har sete i denne hallen i nokre solvender.
 Gyda s\a229g stor\a248ygd p\a229 Ranveig.
 - Kan du munkem\a229l og irem\a229l, mormor?
 - Noko har det vel sige inn i den gamle skallen min og, men sp\a248r heller festemannen din, han kan det nok mykje betre.
 D\a229 tumla det ut av Bj\a248rnulv, alt det han hadde g\a229tt og tenkt p\a229 korleis han skulle f\a229 sagt:  Om Gr\a229guden sine freistingar, om draginga mot Krist, om brytinga mellom det \a229 vere med og verge h\a229l\a248ygane sin fridom og \a229 gje seg som fulltrue til ein gud som maktranarar s\a248rfr\a229 ville bruke som p\a229skot for \a229 kue h\a229l\a248ygane.
 Ikkje f\a248r var han ferdig s\a229 hadde han Gyda kring halsen sin.
 - Kj\a230raste Bj\a248rnulv min, s\a229 vondt du m\a229 ha hatt det.  Kan du tilgje meg for at eg gjekk og gjorde meg til for andre for \a229 gjere deg svartsjuk, og slik la stein til b\a248ra di?
 Bj\a248rnulv kjente at han raudna, og fors\a248kte lempeleg \a229 skuve ho fr\a229 seg, men uakta kva han gjorde, s\a229 hang ho kring halsen hans og kyssa og klemte.  Det var ei kremting fr\a229 Koll som til sist fekk ho til \a229 sleppe.
 - Det er ein ting eg m\a229 seie til deg, Gyda, og deg, Bj\a248rnulv:  Etter Kristi l\a230re s\a229 er de to enno ikkje rette ektefolk, og lever i synd.  Eg skulle gjerne ha vigd dykk til rette ektefolk for \a229 fjerne den synda, men d\a229 m\a229 eg f\a248rst f\a229 d\a248ypt dykk begge, men f\a248r det m\a229 eg f\a229 l\a230rt deg, Gyda, meir om Kristi bodskap.  S\a229 eg vil be dykk om at de ikkje lenger deler kove f\a248r dette er gjort.  Eg vil ugjerne at to eg er s\a229 glad i skulle hamne i Helvetes pine.
 D\a229 slo Ranveig opp ein stor latter.
 - Er det ikkje det eg seier.  Det finst ingen gud som berre er god.  Kven er han, denne Krist, at han skal nekte desse to unge \a229 nyte kvarandre mens dei enno er unge.  Nei, gudar, dei har alle hangen til \a229 r\a229.  F\a229r dei r\a229 og f\a229r dei blot, d\a229 er dei n\a248gde.  Men ser dei at menneske har det bra med kvarandre, d\a229 skal dei st\a248tt lage til noko travaskap.  Menneske som veit sitt eige beste, dei held seg lengst mogleg unna gudar, kva no enn desse gudane kallar seg og vil ha oss til \a229 tru.
 Ogs\a229 Tyra tok til motm\a230le.
 - Det seier eg deg, Koll, at desse to er festa etter lova, og d\a229 har guden din ingen rett til \a229 legge seg borti det. Men likevel vil eg gjerne vite meir om guden din, s\a229 eg vil framleis gjerne at du l\a230rer meg.
 D\a229 dei var komne i koven om kvelden kviskra Gyda:
 - Du m\a229 gjerne bli kristmann, om du kjenner at det er rett.  Kanhende f\a248lger eg deg p\a229 den vegen.  Men du m\a229 love meg at du ikkje lar krist-trua skille oss i koven.
 Bj\a248rnulv lova s\a229 gjerne det.
 Ein sein ettermiddag utp\a229 seinhausten kom Bj\a248rnulv rennande vill\a248ygd inn i hallen p\a229 F\a229nevolden. Han gjorde noko som han elles aldri pla gjere.  Han sprang beint uti buret og henta ei kjenge med \a248l, duppa hornet i kjenga og t\a248mte det utan \a229 l\a248fte munnen fr\a229 hornet.  Koll - som sat einsleg i hallen - s\a229g ovandotten p\a229 han.
 - Kva er det som er dags, Bj\a248rnulv?
 Bj\a248rnulv var nesten ikkje kar om \a229 snakke reint, men fekk stotra fram:
 - Vil du vere s\a229 gild at du hentar kvinnene til hallen, Koll.  Det er noko eg m\a229 snakke med dykk om.
 Litt seinare var Tyra og Ranveig i hallen.  Berre Gyda drygde enno eit bel.  D\a229 ho kom s\a229g ho straks at det var noko omfram galt fatt med Bj\a248rnulv.  Ho kasta seg p\a229 kne framfor han og greip han om livet og heldt s\a229 hardt som ho greidde.
 - Kva er gale med deg, mannen min?  S\a229 opp\a248st har eg aldri sett deg f\a248r.  Kva er det?
 Enno eit horn med \a248l sende Bj\a248rnulv ned gjennom strupen f\a248r han tok ordet.
 - Kvate p\a229 \a198gheim har vore hos Raud i Salten for \a229 handle r\a229vedstenger.  Raud har spurt nytt fr\a229 Tr\a248ndelagen.  Det seiast at til v\a229ren har Tryggvasonen tenkt seg nordover for \a229 tukte h\a229l\a248ygane og tvinge dei over til Kvitekrist og under sitt styre.  Kvate og andre b\a248nder kringom i Lofot har skipa eit sendelag til Tore Hjort.  Dei
 krev at til midtvinter m\a229 Tore blote tr\a230lar for \a229 vinne gudane sin st\a248tte til \a229 tukte Krist-kongen n\a229r han kjem.  Tore har ikkje avsl\a229tt sendelaget sine krav.  Eg har ei sterk kjensle av at det er Gr\a229guden som st\a229r bak dette.  Eg unner ikkje Gr\a229guden \a229 hente meir visdom fr\a229 \a229 sitte under tre der det heng blota tr\a230lar.  No, Koll, f\a229r du ause vatn p\a229 hovudet mitt.  Eg vil bli Krist sin fulltrue.  Gyda og Tyra, f\a248lger de meg?  Deg, Ranveig, skal eg ikkje sp\a248rre.  Eg veit korleis du ser p\a229 gudane.
 Dei to kvinnene s\a229g p\a229 han eit bel, s\a229 nikka dei begge.
 - Ja, mannen min, eg f\a248lger deg.  Det du gjer, gjer eg og.  Men avsver du eiden din til Tore?  Vil du ikkje f\a248lge han i strid mot Tryggvasonen?
 - Eg har sverga ein eid til Tore.  Den eiden held eg, end\a229 om eg vil gjere alt eg kan for \a229 hindre han fr\a229 \a229 blote tr\a230lar.  Tore er no den viktigaste hersen som no st\a229r mellom fridomen for h\a229l\a248ygane og underkuing av makta s\a248rfr\a229.  Eg veit han er Gr\a229guden sin fulltrue, likevel m\a229 eg f\a248lge han.  Tyra, st\a229r du saman med meg?
 Tyra nikka.
 - Ja, eg har snakka mykje med Koll utan at du eller andre har vore til stades.  Koll seier at du veit s\a229 mykje om Kristl\a230ra no at han kan vigsle deg til setteprest.
 - Setteprest, kva er det for noko?
 Det var Koll som greip ordet.
 - Setteprest, det er ein som eigentleg ikkje har kunnskapar nok og er klar til \a229 bli vigsla til prest, men som kan gjere prestegjerningar n\a229r det vantar ein vigsla prest.  Det vil seie at du kan vigsle Tyra og meg til ektefolk slik at vi kan leve saman utan at det strider mot Krist sine bod.
 Haka til Bj\a248rnulv datt ned p\a229 brystkassa og vart liggande der.  Gyda vart like stor\a248ygd som Bj\a248rnulv.  Dei snakka begge i munnen p\a229 kvarandre:
 - Vil det seie at\a133?
 Tyra og Koll heldt kvarandre i hendene.  Dei heldt kvarandre i hendene og raudna s\a229 sm\a229tt.  Dei s\a229g p\a229 kvarandre til Koll nikka og Tyra tok til orde:
 - Ja, vi har vorte samde om at han ikkje skal ta opp att munkelovnaden sin.  Han meiner sj\a248l at han ikkje lenger er munk.
 Det var liksom ho voks der ho sto.  Det var som om ho trossa ein fiendeh\a230r.
 - Vi er vortne samde om at vi skal sl\a229 oss i hop som ektefolk.
 Gyda og Bj\a248rnulv s\a229g p\a229 kvarandre, og begge skulle til \a229 ta ordet d\a229 Ranveig greip det:
 - Jaja, d\a229 forst\a229r eg korfor de begge har vore s\a229 t\a229pne den siste tida.  Dotter mi, eg trudde du var komen over den f\a229mne alderen, men\a133   Det betyr vel ikkje s\a229 mykje for deg, men du skal vite at du har mi signing.  Du kunne ha valt mykje verre enn den oskefisen der.
 Ho lo br\a229tt ein hard latter.
 - Ja, det har du forresten prova at du har vore i stand til.  Ta iremunken du, og mi signing, end\a229 det tyder vel ikkje s\a229 mykje for deg.  Aus vatn p\a229 kvarandre og p\a229 kvarandre sine kvinner, Bj\a248rnulv og Koll.  Vatn har aldri skada eit hovud.
 Ho lo, mjukare no.
 - Eigentleg har eg vel sans for ein gud som vigslar folk til seg med vatn og ikkje med eld og reip.
 Det vart brukt mykje vatn i hallen p\a229 F\a229nevolden den kvelden.  Tre vart d\a248ypt og fire vart vigsla til ektefolk, men Koll m\a229tte vedg\a229 at om han kjente seg ikkje heilt trygg p\a229 at han kunne G\a229 til koven saman med Tyra om kvelden.
 - Men eg gjer det no lell, sa han.  - For det er slik at for meg har Krist alltid vore kj\a230rleik.  Og Krist veit at det eg kjenner for Tyra er kj\a230rleik. 
 
 Ein dag rundt v\a229rjamd\a248gn det \a229ret Koll kalla Anno Domini 999, kom Svart seglande einsleg mann i ein lettb\a229t opp i st\a248a nedfor F\a229nevolden.  Bj\a248rnulv var just ute, og gjekk til m\a248tes med han.  Svart var bister i \a229synet.
 - Vel m\a248tt, ven, helsa Bj\a248rnulv.  - Kva er det som rir deg at du ser s\a229 bister ut?
 - Eg har d\a229rlege nyhende til Tore.  Bli med meg opp til Borg, s\a229 f\a229r du og h\a248yre.
 Tore la og merke til det bistre \a229synet til Svart, og undra om det hadde hendt noko galt med sonene hans.  Kona til Svart hadde f\a248dd tvillingar hausten f\a248r.  Det var to velskapte og kraftige gutar, men s\a229 ulike som tvillingar kunne vere.  Den eine var nesten like m\a248rk som Svart, og hadde bl\a229 auge.  Den andre var nesten like lys som mora, men hadde m\a248rke brune auga.  Det einaste som var likt p\a229 dei var h\a229ret.  Det var brunt og kr\a248lla p\a229 begge.
 Svart rista p\a229 hovudet.
 - Nei, gutane er det ikkje noko galt med, enno.  Men eg ottast dei kan vere farlause f\a248r sommaren er omme.  Du f\a229r ta til \a229 bu deg, Tore.  Som du veit s\a229 har eg vore i Trondheimen etter jul.  Der sp\a248rrest det at kongen etlar seg nordover p\a229 kristningsferd til sommaren.  Denne gongen r\a248mer nok ikkje kongen unna.  Og no har du ikkje lenger \a216yvind Kinnriva til \a229 vakte ryggen din.
 - Eg h\a248yrte kongen hadde f\a229tt livet av \a216yvind, men korleis det gjekk til har eg ikkje heilt f\a229tt greie p\a229.
 - Det er ei lang historie, og folk som fortel ho er ikkje heilt einige om alt.  Eg\a133
 Tore heldt ei hand avvergande opp.
 - Vent no, Svart.  Vi f\a229r samle folket og f\a229 mat og \a248l p\a229 bordet f\a248rst.  Etterp\a229 er det tid for ei god historie.
 Mens dei venta p\a229 at borda vart sette opp og maten og \a248let bore fram, spurte Tore nytt om Bodvar.  Svart kunne fortelle at han handla godt der s\a248r i Trondheimen og samla mykje s\a248lv, s\a230rleg for kvalrossreipa fr\a229 Bjarmland.  Dette gledde Tore seg over, men han vart meir uglad d\a229 Svart ymta framp\a229 om at Bodvar visst hadde latt seg d\a248ype til nytrua.
 - Trur du hen vender seg mot meg?  Korfor er det ikkje han som kjem med bod om at kongen planlegg kristningsferd til H\a229logaland?
 - Ta det ikkje slik, Tore.  S\a229 lenge Olav sit i Trondheimen er det ikkje mogleg \a229 drive handel der utan \a229 la seg kristne.  Men du har vel og hatt nokre vass-skvettar p\a229 hovudet ditt opp gjennom \a229ra, utan at dei har trengt inn i skallen p\a229 deg.  Ottast ikkje for Bodvar.  Han kjem n\a229r han kan.  Kongen har mange auge, og Bodvar har alle p\a229 seg.  Dei veit han er m\a229gen din.  Bodvar m\a229 akte h\a248vet til \a229 komme seg nordover.
 Tore gliste og slo seg til ro med det. 
 Dei gjorde seg til gode av skreim\a248lja.  Snart glinsa det av feittstriper i skjegga og gode rap losna kring bordet.  Tore hjelpte seg til ei siste skive rogn f\a248r han sleika av fingrane og ba Svart fortelle.
 - Det starta eigentleg med to h\a229l\a248ygske menn, Sigurd og Hauk, som hadde vore p\a229 handelsferd til England.  P\a229 heimtur st\a248ytte dei p\a229 Olav sine menn p\a229 Nordm\a248re. 
 Straks kongen fekk h\a248yre at det var komen heidne menn fr\a229 H\a229logaland, kalla han dei to styrmennene til seg og tok til \a229 snakke om Krist-trua og d\a229pen.  Han snakka lenge med dei og b\a229de lokka og trua, men begge sto beinhardt imot.  Til sist gjorde han seg grei til \a229 skamfere dei og drepe dei, men like lite nytta det.  Det endte med at kongen let dei legge i jern og lenker, og tok dei med seg.  Seinare snakka kongen ofte med dei, b\a229de treeine og i lag med andre.
 Men ei natt slapp dei ut av jerna og vart borte.  Folk har undra seg mykje p\a229 korleis det gjekk til.  Det er ikkje mange ein h\a248yrer om som slepp ut av kongen sine jern og lenker utan at han sj\a248l vil det.  Men kongen heldt eit svare leven d\a229 dei to var borte.  Han skjelte ut mennene sine, og truga med \a229 henge fleire av dei, ettersom dei ikkje greidde vakte to menn som l\a229g i jern og lenker.  
 Det vart likevel ikkje av noka henging.  Mennene orsaka seg med at det m\a229tte vere trolldom og seidkunstar med i spelet. Enkelte gjekk s\a229 langt som til \a229 hevde at det m\a229tte vere Odin sj\a248l som hadde frigjort dei to fangane.  Desse meinte \a229 ha blitt prova rett d\a229 Sigurd og Hauk same hausten kom nord til Tj\a248tta.  Der vart dei om vinteren og hadde det godt. 
 P\a229 tidlegsommaren kom dei to br\a248rne seglande til Trondheimen med H\a229rek i b\a229ten.  Ein dag H\a229rek keia seg hadde dei lura han med seg i b\a229ten, for \a229 sl\a229 tida i hel.  D\a229 dei kom noko bort fr\a229 \a248ya hadde dei gjeve han valet mellom \a229 bli bunden eller drepen eller la dei r\a229de for ferda og styringa.  H\a229rek likte kleint tanken p\a229 \a229 bli drepen.  Tanken p\a229 \a229 ligge bunden i b\a229ten var heller ikkje s\a230rleg freistande, s\a229 han valde det siste.
 Kongen let straks H\a229rek kalla til seg og ville d\a248ype han, men H\a229rek vreid seg unna som best han kunne.  H\a229rek vart hos kongen lenge, men d\a248ype seg ville han ikkje.  P\a229 seinsommaren ga kongen seg.  Han ga H\a229rek eit skip med 30 mann og bau han fare heim.  Dette gjorde han, sa han, fordi han og H\a229rek var n\a230rskyldte og fordi ingen skulle kunne seie at han hadde vunne over H\a229rek med svik.  Samtidig truga han med at han skulle komme nordover i sommar, og d\a229 skulle dei bli hardt refsa som ikkje ville ta ved d\a229pen.
 Straks H\a229rek kom heim, sendte han bod p\a229 beste venen sin, \a216yvind Kinnriva.  \a216yvind kom s\a229 fort han kunne, og dei to samtalte mykje om korleis dei skulle bu seg til \a229 ta imot Olav om han gjorde alvor av \a229 komme neste sommar.  Ein dag dei gjekk og samtalte p\a229 ein kant av \a248ya der ingen budde, kom Olav sine menn over dei og tok \a216yvind med seg til Trondheimen.
 Kongen pr\a248vde f\a248rst med det gode \a229 f\a229 \a216yvind til \a229 d\a248ype seg.  Kongen lokka b\a229de med g\a229ver og veitsler, men \a216yvind sa heile tida tvert nei.  Det viste seg snart at kongen ikkje hadde like langt t\a229lmod med \a216yvind som han hadde hatt med H\a229rek.  Kongen tok straks til \a229 truge, og d\a229 det heller ikkje hjelpte, la dei \a216yvind ned p\a229 golvet og drog kleda av han.  S\a229 henta dei eit vaskefat fullt av gl\a248r og sette det p\a229 magen til \a216yvind.  Straks sprakk magen.  \a216yvind ba dei d\a229 ta vekk fatet.  "Eg trur ikkje det treng st\a229 her lenger", sa han.  Kongen tok vekk fatet og spurte \a216yvind om han no ville la seg d\a248ype.  Men det ville ikkje \a216yvind.  "Men", sa han, "eit r\a229d skal du f\a229 hos meg f\a248r eg d\a248yr.  Bu deg godt om du har tenkt deg til H\a229logaland til sommars.  Eg trur ikkje dei fleste h\a229l\a248ygane er ikkje s\a230rleg meir lettd\a248ypte enn eg er".
 Det var lenge stilt kring bordet d\a229 Svart hadde slutta historia si.  Til sist l\a248fta Tore hornet sitt.
 - La oss drikke minnesk\a229l over \a216yvind.  Der for ein god h\a229l\a248yg og ven til Valhall.
 - D\a229 dei hadde drukke s\a229g Tore igjen p\a229 Svart.
 - Er det slik \a229 forst\a229 at H\a229rek sat i ro p\a229 Tj\a248tta og let kongsmennene fare med \a216yvind?
 - Det seiest s\a229, ja.
 - Han akta ikkje
 venen sin mykje.
 - Kanhende trudde han ikkje at \a216yvind skulle vere verre faren enn han sj\a248l var d\a229 han var hos kongen.
 - Trur du det?  H\a229rek visste at \a216yvind ikkje var n\a230rskyldt kongen.  Og svik kan drapet ikkje kallast, s\a229 lenge det var kongsmenn som hadde henta \a216yvind.  Til sommaren er eg redd det berre blir Raud og eg som fer imot kongen.  Men eg skal gjere mitt for \a229 prove \a216yvind sannsp\a229dd.  Kvitekrist og kongen skal ikkje komme lett til noko rike her i H\a229logaland.  Du f\a229r ha takk for fortellinga, Svart, end\a229 om ho ikkje var av det mest hugnadsame slaget.
 Koll sat oppe d\a229 Bj\a248rnulv kom heim.  Det var berrsynt at han var nyfiken p\a229 kva det var som hadde hendt.  D\a229 Bj\a248rnulv hadde fortalt det, s\a229g Koll alvorleg p\a229 han.
 - Du f\a229r velge no, Bj\a248rnulv, kven du aktar mest, Tore eller Kvitekrist.
 - Eg har svore eiden min til Tore.
 - Men du svor deg til Krist d\a229 du tok d\a229pen.
 - Eg svor eiden til Tore f\a248rst.
 - Men du veit at Tore sl\a229ss for Odin og anna troll-ty.  Trur du Krist vil ta imot deg om du st\a248r ein slik kamp?
 - Du snakkar s\a229 ofte om ein mild og kj\a230rleg Krist.  Korleis h\a248ver det med glofatet p\a229 magen til \a216yvind?
 - Krist har mange vegar.  \a216yvind fekk h\a248ve til \a229 angre seg og finne vegen til den evige s\a230la f\a248r han d\a248ydde.  S\a229 mild var kongen.  Det hjelpte berre s\a229 lite mot ein trollkar som \a216yvind.  Kanhende kunne han ikkje heller, for det blir sagt at \a216yvind var ein \a229nd som nokre trollkarar av skridfinn\a230tt hadde mana inn i ein menneskekropp.  Far til \a216yvind hadde betalt skridfinnane godt for det, fordi han og kona hans ikkje kunne f\a229 born.
 Den natta sov Bj\a248rnulv lite.  Utp\a229 morgonsida d\a248ste han av.  
 To h\a248ge menn dreiv og brautest p\a229 ein vold.  Den ein eine var gammal, gr\a229kledd og med gr\a229tt tjafset h\a229r.  Det glitra av kampgl\a248d og - var det morskap? - i det eine auget hans.  Den andre var ung, med langt gullgult h\a229r nedover akslene.  Auga hans var milde og sorgtunge.  Han var ikkje s\a230rleg p\a229g\a229ande i kampen, men veik ikkje eit steg tilbake for dei ville \a229taka fr\a229 den gamle.  P\a229 kvar sin haug, litt til sides sto to andre menn, begge med spyda kampklare.  Begge var overlag fint kledde.  Den eine hadde raud kufte og bl\a229 kappe, den andre omvendt.  Begge hadde gullsl\a229tte hjelmar p\a229 hovudet.  Ansikta deira fekk han ikkje tak p\a229.
 Med eitt l\a229g Bj\a248rnulv sj\a248l mellom f\a248tene p\a229 dei to som braut.  Han kjente seg s\a229 overlag liten der han l\a229g, men visste likevel at han p\a229 eit vis var avgjerande for kampen mellom dei to.  Han pr\a248vde s\a229 godt han kunne \a229 kravle seg bort fr\a229 innimellom dei trakkande f\a248tene, men uansett kor han kraup og kor han \a229la, s\a229 var f\a248tene rundt han heile tida.  P\a229 eit eller anna vis greidde han heile tida \a229 vri seg unna slik at dei ikkje tr\a248dde p\a229 han, men bort kom han seg ikkje.
 Til slutt greip han i fortviling tak om eine foten til den gamle, og skreik:
 - Dette g\a229r ikkje lenger.  Du f\a229r ta til vettet, du som er eldst.
 Den unge nytta h\a248vet, greip den gamle om begge akslene og slengte han i bakken s\a229 heile jorda skolv.  I det same skaut dei to hovdingane spyda sine mot kvarandre.  Spydet til han i den raude kappa r\a229ka den andre midt i bringa og gjekk rakt igjennom.  Spydet til han i den bl\a229 kappa sneia berre s\a229 vidt den raude kappa.
 Den usynlege munnen under den raude kappa lo ein stor latter og br\a248lte til den lysh\a229ra:
 - S\a229 skal vi sigre du og eg.  Trua til krypet gjev oss kraft.  
 Den lyse smilte vemodig opp mot hovdingen.
 - Ein siger blir det nok.  Men fordi du trur dei er kryp, skal du aldri sigre slik du dr\a248ymer om.  Den endelege sigeren blir min, men ikkje din.  Eg skal vinne han saman med namnebroren din, og han skal kallast Den Heilage. 
 Den gamle, gr\a229 mannen p\a229 bakken l\a248yste seg opp og kvarv.  Til slutt var det berre igjen ein naken tanngard som glefste etter f\a248tene til Bj\a248rnulv.  Tanngarden hogg seg fast on ankelen hans, og han skreik og skreik.
 Bj\a248rnulv kjente hender slite i seg.  Han sprang og sprang, men hendene berre sleit og rista meir.  Langt borte h\a248yrte han ein stemme, men han kunne ikkje h\a248yre orda.  End\a229 s\a229 langt han hadde sprunge, sto den lyse framleis like ved sida hans.  Den lyse vaks og lyste.  Han vart s\a229 stor at han fylte heile synsranda.  Han la hendene sine p\a229 Bj\a248rnulv.  Dei var svale, men end\a229 varmande.  Han lutte seg ned over Bj\a248rnulv og kviskra, og end\a229 var orda som torden.
 - St\a229 ved eiden din, Bj\a248rnulv, den f\a248rste.  Eg likar ikkje eidsvikarar.  Men n\a229r han du svor f\a248rste eiden din er borte, d\a229 st\a229r eiden din til meg desto fastare, for alltid.
 Med eitt kunne Bj\a248rnulv h\a248yre orda til den f\a248rste stemmen.  Det var noko s\a229 kjent og underleg kj\a230rt ved stemmen som mana han.  Ogs\a229 desse hendene var svale, men varmande.  Han slutta \a229 stritte imot, berre seig inn i den svalande varmen fr\a229 hendene og den gode og kj\a230re stemmen.
 - Bj\a248rnulv, kom no.  Du har vore lenge nok der du er.  Kom no, annars kjem du kanskje aldri.  Kom no Bj\a248rnulv, vi treng deg her, kom.  
 Ranveig sto b\a248ygd over han, og hendene hennar heldt kring han.  Auga hennar var alvorlege, men det flakka ein liten smil kring munnvikene.
 - Er det du, Ranveig?
 - Javisst er det eg.  Ser du meg?
 - Eg ser deg. 
 - D\a229 er du her.  Det er godt.  Men no skal du ikkje sove meir.  Du skal st\a229 opp.  Eg har \a229biten klar.
 Han fekk p\a229 seg noko klede og tumla seg ut av koven.  Elden lyste p\a229 grua, men hadde enno ikkje f\a229tt skikkeleg tak p\a229 den kulsande kulda i rommet.  Ranveig sat innved \a229ren attmed eit bord Koll hadde sett opp der.  Ho hadde eit ullsjal godt kring seg, og kasta ein mjuk og vakker fell bort til han.  Han s\a229g det sto suvl og br\a248d p\a229 bordet, og kjente lukta av varmt, krydra \a248l.  Ranveig let han ete utan \a229 seie noko.  F\a248rst d\a229 han var ferdig spurte ho:
 - Veit du meir no enn d\a229 du sovna?
 - Eg trur det.
 - Veit du nok til \a229 velge?
 
- Ja
 - Det er godt, kva det no enn blir. 
 Skreifisket var over og mennene hadde fare heim for \a229 bu seg til ei verre ofse, f\a248r Bodvar kom.  Det var glede p\a229 Borg over at han kom med knarren.  Dei hadde frykta at han hadde m\a229tta legge den igjen i Trondheimen for \a229 komme seg unna auga til kongen.  Heilt beinkl\a248yvd hadde det heller ikkje vore for Bodvar \a229 komme seg unna.  Men ein kveld Bodvar og nokre av mennene hans hadde vore i hallen hos kongen, hadde han latt resten av mennene sine lure seg ut med knarren og legge seg til p\a229 Flakk og vente, med streng ordre om at kom det kongsskip ut fr\a229 Nidarosen skulle dei segle nordover det fortaste dei vann, utan \a229 vente p\a229 Bodvar.  Om natta rei Bodvar og dei mennene som var i lag med han, til Flakk, der skipet l\a229g og venta.
 - Var du innom H\a229rek? undra Tore. 
 Bodvar s\a229g uglad ut.
 - Ja, eg var hos H\a229rek.
 - S\a229!  Det var som eg ottast.  Han budde seg ikkje?
 - Til strid var alt ubudd.  Eg spurte han, men fekk berre svevande svar om at enno var ikkje noko visst.  Eg vart ikkje lenge hos H\a229rek, denne gongen.  Eg vart ikkje lenge hos Raud heller.  Det var ikkje naudsynt.  Han bur seg.  Han har alt bygd veter s\a229 han kan varsle oss om kongen kjem tidlegare enn vi ventar han.  Det er greit at Raud heller vil r\a229 seg sj\a248l, enn \a229 bli kongen sin lendmann og Kvitekrist sin tr\a230l.
 Ein dag kom Kalv Kvite ridande sj\a248l sjette til Borg.  Han helsa h\a248visk p\a229 Tore, men ville ikkje la seg be inn.
 - Nei, eg har mykje \a229 gjere, og vil ikkje gjere turen til Borg lengre enn han treng.  Eg ville berre la deg vite at eg har sj\a248sett langskipet p\a229 Li.  Som du veit, f\a248lgde det ikkje med i gardskj\a248pet, men Skafte har gjeve meg det til l\a229ns, s\a229 eg kan f\a248lge deg mot kongen.  Skafte er ein stor blotmann, veit du.  Han ville like lite som eg trivast med ein Kristmann p\a229 Borg.  Om det er s\a229 at du vil ha meg i f\a248lget ditt?
 - I denne striden har eg ikkje r\a229d til \a229 velge meg vener.  Kvart skip og kvar mann som vil f\a248lge, f\a229r vere velkomen.
 - Det er ei sak eg tenkte du kunne hjelpe meg med om du ville.  Eg har ikkje stavnbu til skipet mitt.  Om du s\a229 syntes, vore det gildt om eg kunne l\a229ne Asgaut, men han treng du vel sj\a248l, s\a229 eg vart n\a248gd om eg fekk Kjartan.
 - Asgaut er stavnbu p\a229 skipet mitt og Kjartan p\a229 Bodvar sitt, s\a229 dei kan du berre gl\a248mme.  Men er det ikkje slik at du ofte drikk i lag med Halvdan Sigurdsson?  Det er ikkje s\a229 mange vintrar sidan han var modig nok til \a229 dra sverdet sitt i gildehallen min mens vi drakk jul.  Korfor tar du ikkje han til stavnbu og lar han f\a229 pr\a248ve motet sitt mot Olav Tryggvason?
 Kalv vart om mogleg enno kvitare enn vanleg.
 - Eg trur eg har f\a229tt omlag nok av spitorda dine, kv\a230ste han og snudde seg.
 - Ro deg no, Kalv.  Eg var kanhende i raskaste laget no.  Du veit eg har fleire dugande karar p\a229 garden min, og du kjenner alle, s\a229 berre la meg vite kven du vil ha, s\a229 f\a229r du han.  Men dei to som du nemnde kan eg ikkje l\a229ne bort.
 
 
 Ein dag utp\a229 v\a229r-sommaren steig det tung r\a248yk fr\a229 ein vete borti Salten.  Sju skip med "Gullveng" i brodden l\a229g velbudde i Borgpollen og venta p\a229 b\a248r.  I neste augeblinken fata veten p\a229 Bl\a229tinden.  Det steig eit sus fr\a229 skipa og fr\a229 mennene p\a229 land.  D\a229 Tore kom ridande fr\a229 Borg, hadde alle mennene funne sessane sine ombord i skipa.  Alle mennene reiste hill-rop og slo p\a229 skjolda sine d\a229 Tore tok plassen ved styre\a229ra ombord i "Gullveng".  Berre i Li-skipet var hyllinga avdempa.  
 Dagen var ein av dei stillaste denne v\a229ren, men mennene greip utan \a229 kny til \a229rene og h\a230ren gleid ut av pollen.  Sundklakkstraumen bar imot, men skipa var nybreidde og lettrodde, s\a229 det var berre nokre f\a229 som murra om at det hadde vore lettare \a229 g\a229 nordom Gims\a248ya og ro seg s\a248rover gjennom Gims\a248ystraumen.  Dei tagna d\a229 andre minte dei om at Gims\a248ystraumen bar same vegen som Sundklakkstraumen, og at f\a248r straumen snudde ville dei vere langt utimot Vestv\a230rbakkane og ha opne Vestfjorden framfor seg.
 Ogs\a229 denne gongen hadde det blitt slik at Bj\a248rnulv sat ombord i "Gullveng" og ikkje ombord i Steinbj\a248rn sitt skip.  Som alle andre som f\a248rst og fremst var bogeskyttarar, sat han atte i skipet.  Han la merke til at Gaute sat midtskips og hadde
 f\a229tt rot\a248rn fr\a229 starten av, og var glad for at dei ikkje sat n\a230rmare kvarandre.  D\a229 ville det ha vore vanskeleg \a229 unng\a229 \a229 nemne noko om at mens Steinbj\a248rn segla sitt skip mot Olav Tryggvason for andre gong, s\a229 sat Frode Gautason heime med sitt skip ogs\a229 denne gongen.  Som vanleg ville Frode "\a216lvom" sj\a229 kva veg krigslykka snudde, f\a248r han tok parti.
 
 Det var eit syn \a229 sj\a229 "Ormen" og "Gullveng" segle jamsides s\a248rover langs kysten.  Mennene visste at her segla dei to st\a248rste skipa i landet, styrt av to av dei st\a248rste styrmennene i landet.  Alle visste og at dei to styrmennene nytta kvart minste pust av vind for \a229 fors\a248ke \a229 dra litt ifr\a229 den andre.  Men skipa l\a229g som om dei var bundne saman.  Brysta til kvar mann bula av byrgskap over \a229 vere med i slik ein h\a230r.
 B\a248ra var god no, s\a248rover fr\a229 Salten.  Mindre r\a248ynte styrmenn mulla noko om at her kanskje burde minskast segl og settast ei klo eller to, men begge hovdingane segla for fulle segl, og ingen \a248nska \a229 bli hengande etter og tole spiten for det.  Skipet fr\a229 Li tok inn vatn fleire gonger, men ikkje s\a229 mykje at dei ikkje greidde ause etter kvart.  
 Bj\a248rnulv visste ikkje heilt kor han henta motet ifr\a229 d\a229 han maka seg bort til Tore og stilt orda framp\a229 at dei kanskje burde minske segl slik at mennene hos dei d\a229rlegaste styrmennene ikkje var heilt utslitne n\a229r dei st\a248ytte p\a229 Tryggvasonen.  Tore berre lo, men litt seinare s\a229g Bj\a248rnulv at han signaliserte til Raud, fekk svar tilbake, og begge skipa sette to kl\a248r.  Det var nesten slik at Bj\a248rnulv h\a248yrte sukket av lette fr\a229 fleire av skipa d\a229 det skjedde.
 Det var seint om kvelden d\a229 dei s\a248kte hamn i Lovund.  Bonden der var ein langfrende til Raud.  Han tok imot dei som var dei lenge sakna frendar som omsider kom.  Han kunne og fortelle at kong Olav Tryggvason hadde segla forbi dagen f\a248r, og s\a248kt inn Ranfjorden.
 - Det vart vel for tungt for dei velf\a248dde kongsmennene \a229 ha vinden rett imot s\a229 lenge, flein han.
 Dagen etter rodde dei inn Ranfjorden.  P\a229 lang avstand vart dei v\a225r kongeskipa og s\a229g at kongen hadde mange fleire skip enn dei.
 - Denne gongen treng han ikkje r\a248mme for overmakt, kongen.  Beste vona v\a229r er at vi har to skip som er st\a248rre enn kongen sine, grynta Tore der han sto i l\a248ftingen.  
 Han vinka over til Raud og dei la dei to skipa \a229t kvarandre og batt dei saman.  Sidan batt dei \a229t dei andre og mindre skipa p\a229 kvar side, men slik at "Gullveng" og "Ormen" vart liggande s\a229 mykje lengre fram som dei var lange til.  Berre Steinbj\a248rn let ikkje skipet sitt binde saman med dei andre.  Ein av dei yngre mennene i bakrommet undra seg over dette og sa:
 - Gjer han seg klar til \a229 fly alt no, \a216gsfjordhovdingen?
 Som takk for det fekk han eit drag over nakken fr\a229 ein av dei eldre.
 - Akt kjeften din, kvelp.  Steinbj\a248rn flyg ikkje f\a248r han m\a229.  Dette er noko hovdingane har samsnakka seg om.  Det er ofte bra \a229 ha eit laust skip som fritt kan st\a248yte til der det trengst mest. 
 Kongen la seg med "Trana" fram mot "Ormen", som var det staselegaste skipet.  Han meinte truleg at det var der hovdingen for h\a230ren var.  
 Fr\a229 "Ormen" kasta dei straks anker og stamnlj\a229ar ombord i kongeskipet og hadde overtaket i starten fordi "Ormen" var s\a229 mykje h\a248gare enn "Trana".  Fr\a229 det h\a248ge "Ormen" kunne dei skyte b\a229de med piler og spyd ned mot kongeskipet, og der tok det snart til \a229 tynnast i framrommet.  Men kor mange dei enn drap, s\a229 fyltest det opp med folk fr\a229 lenger bak i skipet og fr\a229 dei andre kongeskipa.
 Slik gjekk slaget i midten til h\a229l\a248ygane sin fordel, men etter kvart vart det klart at dei tapte slaget p\a229 fl\a248yane.  Kongsmennene rydda skip etter skip og hogg dei laus.  Det hjelpte ikkje stort at Steinbj\a248rn s\a229g ut til \a229 vere alle stader samtidig med skipet sitt for \a229 hjelpe til der det trongst mest.  Snart var det berre "Gullveng" og "Ormen" igjen i fylkinga til h\a229l\a248ygane.  Det siste skipet som vart entra var skipet til Bodvar som l\a229g til venstre for "Gullveng".  Bodvar og nokre f\a229 av mennene hans greidde \a229 komme seg over p\a229 "Gullveng" f\a248r skipet hans vart hogge laus.
 D\a229 sa Tore:
 - Du Bj\a248rnulv, du skyt betre enn dei fleste.  Ta deg framover i skipet og sj\a229 om du greier \a229 f\a229 sett ei pil i kongen.
 Bj\a248rnulv \a229la seg framover i skipet, men det var ugreitt \a229 ta seg fram, for midtskips hadde kongsmennene tatt til \a229 komme ombord i "Gullveng".  Likevel greidde han \a229 lure seg forbi verste kamptummelen og kom seg opp p\a229 ei kiste for \a229 komme h\a248gt nok til \a229 f\a229 skott p\a229 kongen.  Han la pila p\a229 strengen, stramma buen og sikta mot halsen til kongen, der brynja ikkje var i vegen.  Just i det same han slapp pila, kom ein av kongsmennene springande.  Det var han som fekk pila gjennom halsen og stupte framfor f\a248tene til kongen.
 Bj\a248rnulv beit tennene saman og fiska fram ei ny pil.  Sakte stramma han buen.  Nett i det same han skulle til \a229 sleppe pila, r\a229ka eitkvart han i hovudet, og alt vart svart.
 Raud gjorde teikn til Tore.  Tore nikka, og fr\a229 begge skipa tok dei til \a229 hogge over taua som batt skipa saman.  B\a229de Raud og Steinbj\a248rn rodde til havs og drog opp segla.  Raud var s\a229 stor ein trollkar at han st\a248tt hadde b\a248r der han segla.  Og s\a229 sterk var trollkrafta hans at ogs\a229 Steinbj\a248rn fekk b\a248r berre han greidde \a229 halde seg n\a230rt nok "Ormen".
 Tore flydde med "Gullveng" inn mot land med "Trana" og fleire av dei andre kongeskipa etter seg.  Rett utfor land hogg dei hol i skipet og let det s\a248kke mens dei sprang p\a229 land.
 Idet Tore forlet skipet s\a229g han det rykkte i den eine armen til Bj\a248rnulv, og forsto at han var i live.  Han b\a248ygde seg ned og fekk kasta Bj\a248rnulv opp p\a229 aksla.  Dette seinka Tore s\a229pass mykje at han snart hadde kongen i h\a230lane p\a229 seg.  Han s\a229g ingen annan utveg enn \a229 sleppe Bj\a248rnulv.  
 Olav var kjent som ein stor idrettsmann, men Tore hala likevel ifr\a229.  D\a229 ropa kongen til hunden sin som han hadde i lag med seg:
 - Vige, ta hjorten.
 Hunden for etter Tore og kasta seg over han.  Tore stoppa og hogg etter hunden og ga han eit stort s\a229r, men det hefta han s\a229pass mykje at kongen kom n\a230r nok til \a229 kaste spydet sitt.  Det r\a229ka Tore under eine armen, og kastet var s\a229 kraftig at spydet gjekk tvers gjennom han og sto ut p\a229 andre sida.
 Bj\a248rnulv vakna av at einkvan sparka han lett i sida.  Det f\a248rste han s\a229g var ei raud kappe som b\a229ra i den lette vindgusten.
 - Kjenner du denne pila?
 Bj\a248rnulv stavra seg p\a229 f\a248tene, men hadde vanskar med \a229 feste blikket p\a229 grunn av hamringa i hovudet.  Etter ei tid greidde han \a229 sj\a229 at mannen sto med ei avbrekt pil i hendene.  Han nikka.  Det skulle han ikkje ha gjort, for det fekk nye smerterier til \a229 skyte gjennom hovudet s\a229 han rava.  Ei hand kom ein stad ifr\a229 og st\a248dde han.
 - Det er mi pil, st\a248nna han.
 - D\a229 var det du som skaut Sigvat herse s\a229 han datt p\a229 foten min.  Og d\a229 er vel denne pila og di?
 Denne gongen var det ei pil som odden var brekt av.
 - Denne pila gjorde dette f\a248r ho gjekk med heile odden inn i styreknappen.
 Mannen viste fram eit smalt s\a229r langs halsen.
 - Du er ein god skyttar, men Kvitekrist heldt handa si over meg i dag.  Eg kan trenge folk som deg.  Om du lar deg d\a248ype og sver truskap til meg, skal du f\a229 plass i krapperommet p\a229 skipet mitt.
 - D\a248ype meg treng eg ikkje, av di eg er d\a248ypt, om du godtar d\a229pen til ein irsk munk som lenge har vore tr\a230l i Lofot.  N\a229r det gjeld truskapseid s\a229 meiner eg at eiden min til Tore st\a229r ved lag enno ei tid, end\a229 om du s\a229 har f\a229tt livet av han. 
 Bj\a248rnulv s\a229g at kongen likte svaret kleint.  
 - Vil du d\a229 at eg heller skal ta hovudet ditt?
 - Om du synest du m\a229, s\a229 ser eg ingen annan utveg.  Men eg forst\a229r ikkje kva du skal med ein eid-svikar i krapperommet ditt.  Svik eg eiden til Tore, s\a229 kan eg vel like lett svike eiden til deg.
 - Du seier at ein irsk munk har d\a248ypt deg.  Korleis kan det d\a229 ha seg at du sl\a229st for Odin og mot Krist?
 - Eg sl\a229st ikkje for Odin.  Eg sl\a229st for Tore.  Eg sl\a229st ikkje mot Krist.  Eg sl\a229st mot ditt herrevelde, konge.  End\a229 var valet ikkje lett, f\a248r Krist kom til meg i ein draum og baud meg \a230re eiden min og viste meg at han likevel ville vinne over Odin.
 - Fortel meg draumen din.
 D\a229 Bj\a248rnulv var ferdig s\a229g kongen undrande p\a229 han.
 - Du er visst ikkje ein som talar storfolk etter munnen, du.  Men vi f\a229r no sj\a229 om du er sanndr\a248ymt.  Du har gjeve meg mange grunnar til \a229 hjelpe deg av med hovudet ditt.  Likevel trur eg det er best det f\a229r vere der det er.  Det er ikkje s\a229 mange menn oppi Lofot som f\a229r gjesting av Krist i draumane sine.
 Bodvar bl\a248dde mykje fr\a229 eit s\a229r i h\a248gre armen.  Han var bleik, men i live og hadde f\a229tt grid av kongen fordi han var blitt d\a248ypt i Trondheimen.  Dei fekk vite at Asgaut hadde blitt hardt s\a229ra under slaget, og hadde neppe hengt ved livet s\a230rleg lenge om han ikkje var blitt hoggen i hel av kongsmennene d\a229 han nekta \a229 la seg d\a248ype.  Kjartan fekk dei ikkje spurlag p\a229, end\a229 fleire av mennene meinte dei hadde sett han springe i land fr\a229 "Gullveng".  Gaute, fekk dei vite, hadde g\a229tt i kongen si teneste.  B\a229de Svart og Kalv Kvite var blitt hogne i hel av kongsmennene; Svart fordi dei trudde han var ein djevel og Kalv fordi han nekta \a229 la seg d\a248ype.  Dei som hadde hogd Svart kom seinare til kongen og skrytte av at dei hadde drept ein djevel.  D\a229 fekk dei skarp refs av kongen fordi dei ikkje hadde bydd han grid som alle andre.
 Dagen etter heldt kongen d\a229p over alle dei mennene som enno var i live.
 Etter d\a229pen kom han bort til Bodvar og Bj\a248rnulv.
 - Eg har forh\a248yrt meg med Gaute om gardane oppi Lofot#.  Borg med F\a229nevolden, Li og Helle tar eg.  Du, Bodvar, kan bli sittande p\a229 Hol.  Du kan ta dei skipa du treng for \a229 segle deg og mennene dine nordover.  Eg ventar at det er gjort i stand til meg p\a229 gardane mine n\a229r eg kjem etter for \a229 kristne folket.
 - Korfor tar du garden til Bj\a248rnulv og ikkje min?
 - Det er ikkje hans gard, men Steinbj\a248rn sin.  Eg f\a229r sj\a229 om eg f\a229r stunder til \a229 gjere meg ein skj\a248yt inni \a216gsfjorden for \a229 tukte Steinbj\a248rn mens eg er nordp\a229.  Viss ikkje f\a229r \a229rmannen som eg set etter
 meg p\a229 Borg syte for det.  Etter det eg forst\a229r vil ikkje Frode p\a229 Fjell vere uvillig til \a229 hjelpe til med \a229 tukte Steinbj\a248rn.
 D\a229 dei landa i Holsfj\a230ra sa Bodvar:
 - Eg har sett meg f\a248re \a229 rive langhuset p\a229 Borg og segle til Island med det.
 - Men p\a229 Island finst det vel ikkje ubygd mark lenger.  Har du tenkt \a229 sitte som huskar hos ein storbonde der?
 - Vi har frendar p\a229 Island.  \a198tta etter Olav Tvennumbruni er n\a230rfrendane til Tore.  Dei kan vel hjelpe meg til \a229 f\a229 kj\a248pt ein gard.  Og skulle ikkje det vere mogleg, s\a229 finst det enno ubygd mark p\a229 Gr\a248nland, og i Vesterbygda sit ein ikkje s\a229 n\a230r under makta til Eirik Raude.  Han har no elles ord p\a229 seg for ikkje \a229 vere den lettaste \a229 leve n\a230r innp\a229.  Kjem du med?
 - Eg har ikkje mykje som bind meg her lenger, n\a229r du f\a233r.  Men f\a248rst m\a229 eg austover og \a229tvare far min, om du l\a229ner meg b\a229t.
 
 
 
 - Du finn vegen?
 Bodvar kasta fanglina ombord i b\a229ten.
 - Denne Molld\a248ra som eg har h\a248yrt gjete, veit eg ikkje om eg v\a229gar meg p\a229, men om veret held seg, s\a229 er det ingen risiko \a229 segle den trygge leia s\a248rom Skrova, og d\a229 er resten berre beine vegen.
 - Men om veret endrar seg, finn du fram gjennom Molld\a248ra d\a229?  Det er ikkje s\a229 vanskeleg.
 -  Vi f\a229r sj\a229.  Eg kjem vel fram p\a229 eit vis, om det er s\a229 laga.
 - Du er sikker p\a229 at du ikkje vil ha med deg ein mann som kjenner leia?
 - Du treng dei folka du har.  Du har ikkje s\a229 mange att.  Og snart er kongen her.  D\a229 m\a229 du vere borte.
 - Enn du d\a229?
 - Om eg n\a229r det, s\a229.
 Veret laga seg som skulle det ha vore tinga.  Bj\a248rnulv kjente seg nesten som ein Raud den Rame der han for.  Ein og annan gongen m\a229tte han krysse seg litt fram mot vinden, men stort sett l\a229g han p\a229 eit stendig sl\a248r den leia han skulle, og vindstyrken var stort sett lagleg for ein liten b\a229t.  Berre akkurat idet han runda Skrova m\a229tte han sette eit par kl\a248r.  Snart l\a229g Hundsneset der strekte sin lange peikefinger ut mot \a248yene utafor.
 Ved Hundsneset la han seg inn mot land, og segla n\a230rt inn mot Fjell.  Der fira han seglet og la seg til \a229 drive, let hatet b\a229re i bringa p\a229 seg mens han stirra mot langhuset som luta seg inn mot \a216rnhaugen.  Han s\a229g nokre tr\a230lar som sto og hakka i jorda oppe p\a229 Kj\a248pstaden.  S\a229 vart han v\a225r ein mann som sprang fr\a229 \a197lberrshaugen og opp mot husa.  Han forsto at no fekk Frode \a216lvom njosn om den framande b\a229ten som l\a229g og dreiv, og fann det likast \a229 heise seglet f\a248r dei kom etter han.
 Husa i Kjos var like gr\a229e som han hugsa dei, men han s\a229g at mykje var v\a248lt for ikkje lenge sidan, og at ingen av taka var innfalne.
 - Han stokk d\a229 han nesten gjekk seg rett p\a229 den h\a248ge, gr\a229e skapningen i bakkane opp mot husa.  Har han enno ikkje gjeve meg opp, f\a243r det gjennom han, og han sette i:
 - I Kristi namn\a133
 - Du treng ikkje bruke Kristi namn mot meg, Bj\a248rnulv, eg har ikkje tenkt \a229 gjere deg noko vondt.
 - Eg trudde det var gr\a229guden.  Du har lagt bort fargene igjen?
 Steinbj\a248rn lo ein h\a229s latter.
 - Du treff neppe gr\a229guden her.  Det er lenge sidan han eg har hatt noko med kvarandre \a229 gjere.  N\a229r det gjeld fargene, s\a229 h\a248vde dei for Steinbj\a248rn hovding.  For Allat er det best \a229 kle seg i l\a233ter som ikkje synest for godt.  Eg trur ikkje Ipmel vernar meg betre enn gr\a229guden har gjort.  Den som vernar meg best er eg sj\a248l.  D\a229 er det best \a229 ikkje brikje for mykje.
 - Eg kjem f\a229r \a229 \a229tvare deg, far.
 - Du skal ha takk for det, end\a229 om det knappast var naudsynt.  Men kom no.  Her er ei som nok vil sj\a229 for ein skapeleg mann eldste sonen hennar er vorten.
 Den runde og smilande kvinna var mykje mindre enn han kunne hugse.  Dei to vart berre st\a229ande og sj\a229 p\a229 kvarandre, heilt til Steinbj\a248rn ga han ein kraftig dult i ryggen.
 - Hels no skikkeleg p\a229 mor di gut.
 Han sn\a229va eit par skritt fram og nesten datt inn mot mor si.  Ho sto st\a248tt som eit fjell og slo armane kring han.  Lenge sto dei slik.  S\a229 reiv ho seg laus og var som snarast med hende oppi augekrokane.
 - Huff, s\a229 dum eg er.  St\a229 slik.  Du m\a229 vere svolten som har sigla s\a229 langt.  Fridlaug, kor er du?
 Ei ung taus stakk hovudet inn gjennom sided\a248ra.
 - N\a229, der er du.  Vi har f\a229tt framand.  Sj\a229 til at det kjem mat og drykk p\a229 bordet.  Steinbj\a248rn, hent inn gutane s\a229 dei f\a229r m\a248te bror sin.
 Steinbj\a248rn smilte og rista litt p\a229 hovudet f\a248r han b\a248ygde seg ut d\a248ra.  
 Den runde, vesle kvinna f\a248r lettbeint som ein vind ut og inn d\a248ra, fekk inn eit par andre tauser som sette opp bord og la duk p\a229.  F\a248r duken var skikkeleg lagt var mora og Fridlaug der med mat og \a248lkjenger.  Snart sto det ein ovhendig overflod av kj\a248t og fisk og br\a248d p\a229 bordet.
 Ho s\a229g orsakande p\a229 den vaksne og ukjente sonen sin.
 - Eg vonar du tar til takke om maten er kald.  Eg reknar med at du er svolten og vil ha maten no, men om du s\a229 vil, s\a229 tar det ikkje allverda med tid \a229 f\a229 til noko varmt.  Eg kan\a133
 Ho var p\a229 veg ut d\a248ra i det same, men Bj\a248rnulv fekk stoppa ho.
 - Du har rett.  Eg er svolten.  Det ser godt ut slik det er.
 Ho fekk han ned p\a229 benken og tok til \a229 skuve fata bort til han.  Han m\a229tte nesten halde hendene hennar for \a229 hindre at ho putta maten i munnen p\a229 han.
 - Vent no litt mor, eg er ikkje s\a229 ihelsvolten at eg ikkje kan vente til far og br\a248rne mine kjem.
 - Vi er her.
 Bj\a248rnulv s\a229g mot d\a248ra.  Alle tre var komne inn utan at han hadde h\a248yrt ein lyd.
 - F\a233r de alltid s\a229 stilt?
 - Vi har l\a230rt oss det.  I fjellet er det ikkje v\a229pengnyet som skaffar mat i munnen.
 Dei to br\a248rne var begge like faren.  Den eldste var nesten like h\a248g som faren og var ein ung mann, om skjegglaus enno.  Den andre  s\a229g ut til \a229 kunne vere ein tolv-tretten vintrar, men h\a248g for alderen og noko meir breilagt enn faren og eldste broren.
 - Hljote og F\a229ne, de f\a229r helse h\a248visk p\a229 bror dykkar.
 Begge steig fram mot bordet og helsa slik det h\a248ver seg mellom hovdingar.
 Det vart snakka lite kring bordet, og Bj\a248rnulv la merke til at begge br\a248rne hadde ein mykje vakrare bordskikk enn han hadde sett hos v\a248rde folk i hallen p\a229 Borg.  Han la og merke til at dei f\a243r varsamt fram mot \a248lhorna sine.  S\a229 var vel det noko som l\a229g i \a230tta, truleg.  
 Omsider rapa Steinbj\a248rn godt og skuva matfata fr\a229 seg.  Han drakk djupt av \a248lhornet, sette det fr\a229 seg og sukka.
 - Eg trudde lykka no var i ferd med \a229 vende tilbake til \a230tta v\a229r, men det vart berre ei kort gjesting.  Vi gjer det vi m\a229.  Vi gjer det rette, men lagnaden l\a248ner oss kleint for det.  \a198tta v\a229r har lidd hardt av di langfar v\a229r reiste odd og egg mot Harald Luva.  Han fekk betale harde b\a248ter til kongen, b\a248ter som gjorde oss til fattigfolk.  Du, Bj\a248rnulv, er den av oss som hardast har kjent kva det f\a248rte med seg.  Veit du kva denne kongen etlar seg til?
 - \a197 ta alt.
 Dei h\a248yrte tyste p\a229 mens han fortalde kva som hadde hendt etter at slaget var over.
 - Eg trudde det.  Jaja, han skal bli mindre rik av det enn Luva\a146n vart.  Torhild, kva seier du til \a229 ta fjellet fatt?  Du er bra lettbeint enno.
 Ho la handa si bortp\a229 armen hans, samtidig som ho s\a229g seg om i hallen.
 - \a197 ja, fjellet.  Det har gjeve meg mang ei god stund. Du veit, p\a229 eit vis s\a229g eg vel fram til \a229 bli gammal i denne hallen og komme i jorda her, men lagnaden ville det annleis.  Ja, Steinbj\a248rn, eg trur fjellet ventar p\a229 oss, deg og meg og gutane.  Fjellet og finnane, dei svik oss ikkje.
 - Og du, Bj\a248rnulv, blir du med?
 Det var nesten noko bedande i stemmen til Steinbj\a248rn.  Bj\a248rnulv vreid seg og fann ikkje orda som trongst.  Mora kom som snarast med handa si bortp\a229 armen hans. 
 - Du treng ikkje seie noko, Bj\a248rnulv.  Du veit vi alle gjerne ville hatt deg hos oss, men du m\a229 vere der Gyda er.
 - Men eg har d\a229 ikkje fortalt noko om\a133
 Ho klappa han p\a229 armen igjen.
 - Far din har fortalt.
 - Korleis kan han vete..?
 - Han ser og h\a248yrer meir enn folk flest, far din.  Visste du ikkje det?  Han er mest som gr\a229guden, far din, ja meir enn det.  Far din, han har ikkje berre eit par ramnar han lyder til.  Kvar einaste fugl, sj\a248l den minste sporv og meis har eitkvart \a229 fortelle far din.  Du skal lyde vel p\a229 fuglane, Bj\a248rnulv.  Eg trur du har det i deg, du og.
 
 Idet b\a229ten runda Hamnneset tok dei f\a248rste eldblomane til \a229 breie seg ut oppe p\a229 Kjos.  I det same vart det s\a229 rar ein vind at den fukta auga til Bj\a248rnulv og han mumla til seg sj\a248l:
 - Han dr\a248yer ikkje lenge med \a229 sette i verk det han har bestemt seg for, far min.
 Akkurat idet han hadde Myrodden om styrbord og lendet var i ferd med \a229 opne utsynet inn mot Fjell, skaut det fram tre seks\a230ringar p\a229 tvers av kursen hans.  Han forsto at det var Frode Gautason sine menn, og utan \a229 tenke seg om hogg han styre\a229ra hardt over i babord.  Dermed kom han for mykje opp mot vinden.  Segla slo, og han tapte fart.  F\a248r han fekk justert kursen og seglf\a248ringa var dei over han.  Han slapp alle taua, let b\a229ten sigle som den ville, greip sverdet og sto imot s\a229 godt han kunne, heit til eitkvart traff han i hovudet slik at han ikkje visste av noko meir.
 Det f\a248rste han s\a229g d\a229 han vakna, var ei stor \a248lvom som dissa over han.  Det neste han merka var at han ikkje kjente armane sine.  Det f\a243r kaldt gjennom heilen hans.  Slaget i hovudet hadde gjort han lam!  I neste augeblinken marka han tauet som skar seg inn b\a229de overarm og handled.  Smerten sendte ei kjensle av lykke gjennom han s\a229 sterk at han nesten brast i latter.  I neste augeblinken gjekk det opp for han kor latterleg det var \a229 kjenne lykke over at han l\a229g svinebunden under det som utan tvil m\a229tte vere Frode Gautason si \a248lvom.  Det vanvittige i desse kjenslene gjorde at han ikkje var i stand til \a229 halde tilbake eit knis.  Som svar p\a229 det mottok han eit hardt spark i sidebeina.
 - Om det er s\a229 at du synest dette er morosamt, s\a229 kan eg godt gje deg meir \a229 more deg over.
 Bj\a248rnulv tagde, og fekk eit nytt spark.
 - Legg han i s\a248rburet til i morgon.  D\a229 vonar eg mesteparten av morskapen er g\a229tt or han.
 Det vart ei lang \a248kt i s\a248rburet.  Mat og vatn s\a229g han ingenting til, berre eit og anna flirande ansikt i d\a248ra ender og gong.  Heile tida arbeidde han som best han kunne for \a229 halde blodstraumen g\a229ande
 p\a229 eit vis ut i hender og f\a248ter.
 Ein eller annan gongen m\a229tte han ha sovna, for han vakna av at ei hand la seg over munnen hans for \a229 hindre han i \a229 gje lyd fr\a229 seg.  Eit ansikt luta seg ned mot han og kviskra:
 - Hald stilt, Bjore, eg skal hjelpe deg fri.
 - Kven er du?  Korfor..?
 - Hysj!  Kjenner du meg ikkje igjen, Bjore?
 - Holla, er det deg?  Her er s\a229 skumt og du er blitt s\a229\a133
 - Ja, eg veit det.  Eg er ikkje mange vintrane eldre enn du.  Likevel er eg gammal vorten, gammal av slit og barnef\a248dslar.
 Ho tok til \a229 sage med ein sl\a248v kniv p\a229 banda som batt armane hans.
 - Men kva er det du gjer, Holla.  Enn om dei kjem?  Enn om dei finn ut?
 - Eg h\a229par dei ikkje kjem f\a248r du er borte.  Etterp\a229 kan det vere det samme.  Du er s\a229 ung og vakker og stolt, Bjore.  Eg vil ikkje at han, \a248lvomma, skal f\a229 kue deg slik han kuar alle.  N\a229r du er laus, ligg b\a229ten klar.  Det er berre Fjoste som er p\a229 vakt i natt, og han sovnar st\a248tt n\a229r det lir fram mot morgonen.  Nett no s\a248v han tyngre enn han pla gjere.  To av dei unge tr\a230lane, gutar berre, har ordna det.  Dei vil gjerne bli med deg, om du gjev dei lov.
 Han sat og gnei armane sine mens ho gnikka laus p\a229 banda som batt i hop f\a248tene hans.  Det stakk som eldar straks blodet tok til \a229 renne fritt igjen.
 - Enn du, Holla, blir ikkje du med?
 Ho hiksta til med det same og kniven glapp og skar ei flenge i hosene hans.  Han kjente noko renne nedetter leggen.  Orda som kom sat s\a229 fast i halsen hennar at dei mest ikkje var til \a229 tyde.
 - Takk for dei orda, Bjore, men det er for seint.  For meg.  Ta med deg dei to ved b\a229ten.  Ein av dei har same mor som eg.
 Dei to unge tr\a230lane m\a248tte han med togn, men kasta halvt nedsl\a229tte, halvt sp\a248rrande blikk p\a229 han.  Ingen av dei greidde \a229 mote seg opp til \a229 sp\a248rre om dei fekk vere med.  Br\a229tt lyste ein av dei opp i eit lurt smil.  Han vinka Bj\a248rnulv med seg og l\a248fta p\a229 eit klede som l\a229g framme i b\a229tskotten.  Bj\a248rnulv Trudde ikkje sine eigne auge.  V\a229pna hans l\a229g der!  Han slo armane om den unge tr\a230len og vinka den andre ombord.  I det same dei kasta fanglina ombord, h\a248yrte dei skrik fr\a229 \a197lberrshaugen.
 - Det gjer ikkje noko, tenkte Bj\a248rnulv.  - La dei berre skrike.  Vi seglar fr\a229 dei.  Og kjem dei for n\a230r, s\a229 har eg b\a229de boge og piler og folk til \a229 passe styre\a229re og segl.  Det blir verst for dei om dei kjem oss for n\a230r.
 Vestom Skrova segla dei tvers igjennom ein hop med m\a229sar som forlysta seg p\a229 ein sildeknute.  B\a248ra var god, s\a229 dei sjoa raskt gjennom.  Likevel kunne ikkje Bj\a248rnulv unng\a229 \a229 h\a248yre kva fuglane skreik om:
 - Sj\a229 der seglar Bj\a248rnulv Steinbj\a248rnsson.  Han skal til Island og kanskje end\a229 lenger.  No sit ho og ventar p\a229 Hol, m\a248ya som skal f\a248lge han.
 Bj\a248rnulv halla seg mot ripa og lo.  Dei to ynglingane s\a229g undrande p\a229 han, men vart rivne med.  Latteren blanda seg med m\a229seskrika i eit jublande:
 - Til Island, til Island og kanskje end\a229 lenger! 
 
 
ORDLISTE
\a193rs og frid - godt \a229r og fred (vanleg helsing)
Bardagen -  krigen
Bestla - mor til Odin
Blottein - kvist til \a229 skvette blod under blota
Bolen - kroppen
Borsson - kallenamn for Odin
Dis - kvinneleg guddom
Dros - jente
Einherje - stor krigar som er komen til Odin i Valhall
Flann - mannleg kj\a248nnsorgan
Flannfluga - frigid kvinne
Flein - flire spottande
Fr\a230vnad - forplantning
Fr\a248y - mannleg fruktbarheitsgud, bror av Fr\a248ya
Fr\a248ya - kvinneleg fruktbarheitsgud
Fud - kvinneleg kj\a248nnsorgan
Fudfeste - f\a248rste samleie i ekteskapet
Fudfloge - homofil mann
Geirodd - spydodd
Gydje - kvinneleg guddom, brukast ogs\a229 om kvinne som st\a229r for blotet
Hamlet - ansiktsfarge
Haml\a248ype - ein mann eller kvinne som kan ikle seg dyreham etter eigen vilje
Hauld - \a230ttefaren som ligg i haug p\a229 ein gard
Heimanf\a248lget - medgift
Horget - blotstad utomhus som er avgrensa av veband
Horundfall - impotens
Ikj\a248tar - lekamleggjer
Irpa - \a230ttedis for h\a229l\a248yg\a230tta som har f\a229tt gudestatus, s\a248ster til Torgjerd Holgabrud
Knesette - berre born som faren tok p\a229 kneet og godtok som sine hadde rett til arv
Kyrr - roleg eller smult vatn
Meingj\a230r - d\a229rleg gj\a230r i \a248let slik at det blir veikt og surt
Neglfare - skip som er gjort av daude menns neglar, og som kjem flott under Ragnarokk. 
  Derfor b\a248r ein alltid klippe neglane p\a229 menn som blir gravlagt ubrente for \a229 utsette   Ragnarokk.
Njord - den eldste av vanegudane, far til Fr\a248y og Fr\a248ya
Njosne - sp\a248rre nytt
Norne - skjebnegudinner
N\a229lys - lys du kan sj\a229 over eit hus n\a229r einkvan skal d\a248y
Ranrike - sm\a229konged\a248mme p\a229 Austlandet
Seid - magi
Serkland - Nord-Afrika
Sigfader - kallenamn for Odin
Sjo - susande lyd
Sk\a229len - opphaldsrom i eit langhus
Stavnbu - Nestkommanderande ombord p\a229 eit langskip
Sudr - s\a248r
Surtss\a248nane - dei som seglar Neglfare til kamp mot \a230sane
Talmast - sl\a229st
Tegn - fri bonde
Torgerd Holgabrud - \a230ttedis for H\a229l\a248yg\a230tta som har f\a229tt gudestatus, gift med sagnkongen                                         Holge som H\a229logaland skal vere kalla opp etter.  S\a248ster til Irpa.
Tyende - tenestefolk
Tylft - tolv menn.  Ofte var eit tylft naudsynt av juridiske grunnar.
Vanedis - Fr\a248ya blir kalla vanedis fordi ho h\a248yrer til vanegudane
Vanevette - kallenamn for Fr\a248ya
Veband - band rundt horget og/eller tingplassen, heilage band
Veigsfjord - noverande Wexford i Irland
Veitsle - ein kongeleg rett til \a229 reise rundt p\a229 gardane med f\a248lge og ete p\a229 b\a248ndene sin             kostnad
Vorren - steinmur langs ei b\a229tst\a248
Ygg-herre - kallenamn for Odin
\a216yreting - tinget for tr\a248nderfylka
\a197biten - frukost
\a197redeia - tenestejente som hadde til oppg\a229ve \a229 f\a229 tent opp elden om morgonen